Ook als de overheid alle procedures zorgvuldig heeft gevolgd, kan iemand nog steeds tussen de wielen komen.
Mikael werd elf jaar geleden geboren in Amsterdam. Hij hoopt na de zomervakantie te beginnen op het hoofdstedelijke Cygnus Gymnasium, maar moet vrezen dat er een streep gaat door dat plan. Niets staat de Immigratie- en Naturalisatiedienst in de weg om Mikael binnen enkele weken uit te zetten naar Armenië, het land van zijn moeder, zo oordeelde de Raad van State onlangs. Niets in juridische zin althans. Het praktische probleem is wel dat hij er nog nooit is geweest en er niets mee heeft. In zijn eigen woorden: ‘De IND kan mij net zo goed naar Ghana sturen.’
Dat roept herinneringen op aan Mauro, Márcia, Gláucio, Lili, Howick en al die andere kinderen die een tijdje met hun voornamen het nieuws domineerden omdat zij ondanks hun onomstreden worteling in Nederland toch dreigden te worden uitgezet. Meestal kwam het er niet van, omdat bewindspersonen onder hoge maatschappelijke en publicitaire druk toch maar gebruikmaakten van hun discretionaire bevoegdheid om met de hand over het hart te strijken.
Mikael heeft twee problemen. Ten eerste bestaat er weliswaar een regeling die een verblijfsvergunning biedt aan minderjarigen die buitensporig lang in de asielprocedure hebben gezeten, maar sinds enkele jaren geldt daarvoor het ‘beschikbaarheidscriterium’: mensen moeten niet zelf sterk bijdragen aan de lange duur van hun wachttijd. Ze mogen zich daarom gedurende de procedure niet onttrekken aan het contact met de overheid. Dat heeft Mikaels moeder wel gedaan. Zij verliet met haar zoon op zeker moment de asielopvang, zonder een adres achter te laten en bleef daarna maandenlang uit beeld. Daarmee was ze ‘af’, volgens de regels.
Ten tweede is de aard van de discretionaire bevoegdheid veranderd. Die lag vanouds bij de verantwoordelijke bewindspersoon, maar is in 2019 door het derde kabinet-Rutte gedelegeerd naar de IND, naar ambtelijk niveau dus. Het idee daarachter was nog wel te volgen. De finale asielbeslissing moest worden gedepolitiseerd, ook om voortdurende bemoeienis vanuit de Tweede Kamer en steeds nieuwe demonstraties op de stoep van de staatssecretaris te voorkomen. Minder willekeur.
Dat wil echter niet zeggen dat de discretionaire bevoegdheid niet meer kan worden ingezet. ‘Schrijnendheid’ is het criterium dat de IND nog altijd kan hanteren, vanwege het simpele feit dat iemand ook als de overheid alle procedures zorgvuldig heeft gevolgd nog steeds tussen de wielen kan komen. Met hoogst ongewenste situaties tot gevolg, zoals de uitzetting van een 11-jarige geboren en getogen Amsterdammer. Mikaels moeder mag dan geen slachtoffer zijn van de situatie, hijzelf is dat wel.
Volgens de procedure mag ‘schrijnendheid’ niet pas helemaal op het einde de doorslag geven, maar in dit geval is de schrijnendheid pas nu aan de orde. De asielprocedure is intussen streng genoeg, de IND hoeft echt niet bang te zijn dat dit weer een deur openzet naar een heel nieuwe toegangsweg tot Nederland. Er zijn bovendien wel meer situaties waarin de overheid ingrijpt als kinderen de dupe dreigen te worden van het gedrag van hun ouders. Zeker als het zo gemakkelijk is op te lossen als in dit geval.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant