Meer weten over de oorlog in Oekraïne? Lees hier al onze artikelen.
De stafchef van het Russische leger, Valeri Gerasimov, heeft gezegd dat een Oekraïense inval in de westelijke Russische regio Koersk is afgeslagen. In een toespraak op nationale televisie verklaarde Gerasimov dat zijn troepen doorgaan met het ‘vernietigen van de vijand’ in het grensgebied.
Oekraïne zou gisteren met honderden militairen Koersk zijn binnengevallen. Hoewel de leiding van het Oekraïense leger dat vooralsnog niet officieel bevestigd heeft, deden verschillende militairen lager in rang dat al wel.
Het onafhankelijke Russische nieuwsmedium Novaja Gazeta Europe meldde op basis van een anonieme bron binnen het Russische leger dat Oekraïense troepen afgelopen nacht zijn opgerukt tot 15 kilometer in Russisch grondgebied. Volgens de waarnemend gouverneur van Koersk, Aleksej Smirnov, moesten burgers die in de buurt van de frontlinie wonen worden geëvacueerd.
Rusland beweerde eerder vandaag al dat het gisteren de inval al had gestopt, maar moest daar later weer op terugkomen. Naar eigen zeggen heeft het Russische leger 260 Oekraïense militairen en tientallen gepantserde voertuigen uitgeschakeld, waaronder ook zeven tanks. Dat kan niet onafhankelijk geverifieerd worden.
Thom Canters
De Russische president Vladimir Poetin noemt de inval vanuit Oekraïne op Russisch grondgebied ‘een grote provocatie’. Volgens het Russische ministerie van Defensie zijn gisteren ongeveer driehonderd troepen vanuit Oekraïne de Russische regio Koersk binnengetrokken. De gevechten zouden nog steeds gaande zijn.
In een eerste reactie op de inval beschuldigde Poetin de Oekraïense troepen ervan ervan ‘willekeurig te schieten’ op burgergebouwen. Eerder zei de gouverneur van de regio Koersk, Aleksej Smirnov, dat vijf mensen waren omgekomen door een Oekraïense droneaanval. Die Russische claims konden niet onafhankelijk worden geverifieerd.
De Oekraïense autoriteiten hebben nog niet officieel op de ontwikkelingen gereageerd, maar meerdere Oekraïense militairen deden dat al wel via onofficiële kanalen. Tegenover het nieuwskanaal Nexta zei een Oekraïense kolonel, Vladyslav Seleznjov, dat het gaat om een ‘preventieve’ aanval, gericht op het verstoren van een grote Russische troepenopbouw in de grensregio.
Anders dan wat de Russen eerder claimden, blijkt de militaire operatie nog gaande te zijn. In een inmiddels verwijderd bericht zei het Russische ministerie van Defensie gisteren dat ‘een Oekraïense sabotagegroep’ zware verliezen had geleden en weer was teruggetrokken over de Oekraïense grens. Een Oekraïense militaire functionaris weersprak dat. Vandaag rond het middaguur meldde het Russische ministerie van Defensie dat er nog altijd wordt gevochten in het grensgebied.
Tom Kieft
Twitter bericht wordt geladen...
Rusland zegt gisteren een offensief van ‘Oekraïense militanten’ in de Russische grensregio Koersk te hebben afgeslagen. Driehonderd troepen vanuit Oekraïne, met ondersteuning van tanks en pantservoertuigen, zouden volgens het Russische ministerie van Defensie tijdelijk de Russische grens zijn overgestoken.
Het Oekraïense militaire leiderschap heeft nog niet op de berichtgeving gereageerd, maar Andrii Kovalenko, een lager geplaatste Oekraïense functionaris, schreef in een statement dat troepen de grens zijn overgestoken.
Kovalenko weerspreekt bovendien dat Rusland de troepen terug over de grens heeft weten te dringen. ‘Russische soldaten liegen over de mate waarin de situatie bij Koersk onder controle is. Rusland heeft de grens niet onder controle.’
De Russische autoriteiten erkennen dat ze verliezen hebben geleden, maar claimen ook een tiental Oekraïense pantservoertuigen en tanks te hebben uitgeschakeld. Oekraïne heeft zich niet over verliezen of schade uitgesproken. Op sociale media circuleren drone- en videobeelden van verwoeste Russische militaire trucks en tanks, naar verluidt gemaakt op Russisch grondgebied. Die beelden kunnen niet onafhankelijk worden geverifieerd.
Het is niet voor het eerst dat het strijdtoneel zich naar Russisch grondgebied heeft verplaatst. Vorig jaar eisten het Vrijheid-van-Rusland-Legioen en het Russische Vrijwilligerskorps meerdere kortstondige aanvallen op Russisch grondgebied op. Deze korpsen bestaan naar eigen zeggen uit Russische strijders die aan de kant van Oekraïne vechten en zich verzetten tegen het regime van de Russische president Poetin. Het is nog niet bekend of deze groepen ook bij de huidige aanval betrokken zijn.
Tom Kieft
Niger heeft per direct alle diplomatieke banden met Oekraïne verbroken. Het Afrikaanse land beschuldigt Kyiv ervan ‘terroristische groepen’ te steunen.
Buurland Mali verbrak zondag ook al de betrekkingen met Oekraïne, omdat dat land de Toeareg-rebellen zou hebben geholpen in hun strijd tegen het Malinese regeringsleger. Eind vorige maand kwamen niet alleen veel regeringstroepen van Mali om het leven bij een gevecht met de separatisten, maar ook veel Russische huurlingen. Een woordvoerder van de Oekraïense militaire inlichtingendienst leek zondag te suggereren dat die rebellen hulp hadden gekregen van de Oekraïners, omdat ze vochten tegen leden van het Russische Africa Corps, de opvolger van de Wagner Groep. Die is ook actief in Niger.
Niger wordt net als Mali geregeerd door een militaire junta. Het land wil dat de VN-Veiligheidsraad zich nu gaat buigen over de Oekraïense ‘agressie’.
Bloomberg heeft een journalist ontslagen vanwege het verbreken van een embargo rondom de vrijlating van Evan Gershkovich en andere gevangenen. Volgens Bloomberg had dit de onderhandeling en daarmee de veiligheid van de Amerikaanse gevangenen in gevaar kunnen brengen.
De informatie werd gepubliceerd nog voordat de gevangenen werden vrijgelaten. De gevangenen zaten op dat moment nog in een vliegtuig onderweg naar de uitwisseling. Er waren afspraken met het Witte Huis over wanneer media erover mochten publiceren, onduidelijk is waarom Bloomberg die afspraken schond.
Op maandag schreef hoofdredacteur John Micklethwait in een e-mail dat er maatregelen zouden worden getroffen tegen betrokken medewerkers. Hoewel het artikel uiteindelijk de ruildeal niet dwarsboomde, was het een duidelijke schending van de redactionele normen, vond de hoofdredacteur.
Het lijkt erop dat minstens een verslaggever is ontslagen. Een poging van The Guardian om een van de journalisten, Jennifer Jacobs, te bereiken op haar e-mailadres, leverde een automatisch bericht op dat haar accountgegevens waren gewijzigd. In een statement op X schrijft de journalist dat ze tijdens het schrijven van het verhaal nauw samenwerkte met eindredacteuren om zich te houden aan redactionele normen en richtlijnen. Ze heeft volgens haar verklaring nooit bewust iets gedaan wat in strijd was met het embargo.
Het is onduidelijk of ook leidinggevenden van de journalist gevolgen ondervinden van de fout. Volgens Jacobs besliste zij niet zelf wanneer het verhaal werd gepubliceerd, een onderdeel van de gebruikelijke checks-and-balances in de journalistiek.
Julia Hensbergen
De Europese lidstaten hebben vandaag het eerste deel van een nieuw steunpakket voor Oekraïne formeel goedgekeurd. Het gaat om een betaling van 4,2 miljard euro, die bedoeld is om bij te dragen aan de heropbouw, modernisering en financiële stabiliteit van Oekraïne.
Het steunpakket is deel van een programma van de Europese Unie dat ‘Faciliteit voor Oekraïne’ heet. Dat programma is erop gericht om in de periode 2024-2027 structurele financiële steun te kunnen leveren, mede zodat Oekraïne op den duur tot de EU kan toetreden.
Voorwaarde voor de steun is dat Oekraïne zelf ook structurele hervormingen doorvoert. Dat heeft het volgens de Europese Commissie voldoende gedaan voor een eerste betaling. Zo voerde Kyiv maatregelen in om belastingontwijking en bedrijfscriminaliteit efficiënter te kunnen bestrijden, en stelde het een nationaal energie- en klimaatplan op.
Het steunpakket namens de gehele Europese Unie is al maanden in de maak. Het totale budget bedraagt 50 miljard euro, waarvan 33 miljard euro aan leningen.
Dana Holscher
Bij een Russische aanval op een gezondheidscentrum in Charkiv zijn een dode en twaalf gewonden gevallen. Onder de slachtoffers is ook een baby. Dat melden de gouverneur van de regio en de Oekraïense luchtmacht op Telegram. De aanval zou zijn uitgevoerd met een Iskander-raket, een korteafstandsraket die Rusland veelvuldig inzet.
Volgens Rusland zijn er bij Oekraïense aanvallen ook slachtoffers gevallen aan Russische kant. Oekraïne viel in de grensregio Koersk met twee drones aan, waarbij twee doden vielen, aldus gouverneur Alexei Smirnov. Bij zijn berichtgeving voegde Smirnov toe dat Oekraïne vandaag grondaanvallen uitvoerde op de landsgrens in de regio Koersk.
Het Russische ministerie van Defensie spreekt ook van een Oekraïense inval. Driehonderd Oekraïense strijders zouden aanvallen hebben uitgevoerd in het grensgebied. Die bewering valt niet onafhankelijk te verifiëren.
Volgens The Moscow Times zijn er sinds het begin van de oorlog in Oekraïne meerdere gewapende invallen geweest in de Russische grensregio’s. Die zouden volgens de krant voornamelijk zijn uitgevoerd door Russische groeperingen die tegen het Kremlin zijn.
Dana Holscher
Rusland beweert dat Oekraïne een aanval beraamde tijdens de Russische marinedagparade vorige maand in Sint-Petersburg, waarbij ook de Russische president Poetin aanwezig was. Dat meldt de Russische staatstelevisie. Het vermoeden zou zo sterk zijn geweest, dat Moskou contact opnam met Washington.
Omdat het gaat om een geheim onderzoek, geeft de Russische staatstelevisie geen verdere informatie en kan de berichtgeving niet onafhankelijk worden geverifieerd. Wel berichtte The New York Times vorige week dat de Amerikaanse minister van Defensie, Lloyd J. Austin, op 12 juli een telefoongesprek voerde met zijn Russische evenknie Andrej Belooesov over een ‘geheime Oekraïense operatie’.
Belooesov zou Austin hebben gevraagd of de VS op de hoogte waren van het plan. Volgens de Amerikaanse krant wist het Pentagon niets af van een dergelijk plan. De Amerikanen zouden naderhand contact hebben opgenomen met Kyiv met het verzoek geen operatie uit te voeren.
Oekraïne is volgens The New York Times niet altijd transparant tegen de VS als het gaat om militaire operaties, ondanks de sterke afhankelijkheid van de Amerikanen. Met name de operaties op Russisch grondgebied zouden vaak in het geheim gebeuren, tot frustratie van Amerikaanse functionarissen. Oekraïne zou met die acties riskeren dat het Europese bondgenoten van zich vervreemdt.
Jasper Daams
Bij de omvangrijke ruil kwamen vorige week enkele Russische politieke gevangenen vrij, maar nog altijd zitten ruim 1.300 mensen vast op basis van dubieuze, politiek gemotiveerde aanklachten. Zeker sinds de oorlog in Oekraïne dulden de Russische autoriteiten geen tegenspraak meer.
Lees hier het volledige artikel.
• Er zijn alweer twee topfunctionarissen van het Russische ministerie van Defensie gearresteerd. Dit keer gaat het om Vjatsjeslav Achmedov, hoofd van het militaire congrescentrum Patriot Park, en generaal-majoor Vladimir Shesterov, plaatsvervangend hoofd van de innovatieafdeling van het ministerie van Defensie. De twee worden beschuldigd van het verduisteren van overheidsgeld dat bestemd was voor een militaire tentoonstelling in het westen van de Russische hoofdstad Moskou.
• De voorzitter van de Russische veiligheidsraad Sergej Sjojgoe is maandag in Iran gearriveerd voor een werkbezoek. Hij zal daar spreken met het Iraanse leiderschap, onder wie de nieuwe president, Masoud Pezeshkian, zo bericht de Russische staatspers
• De Russische pianist en anti-oorlogsactivist Pavel Koesjnir (39) is op 28 juli in een Russische gevangenis overleden nadat hij in hongerstaking was gegaan. Dat bevestigt zijn moeder vandaag in Russische media. Een woordvoerder van de Europese Unie noemde de gebeurtenis op X ‘een schokkend geval van politieke repressie’.
De Russische pianist en anti-oorlogsactivist Pavel Koesjnir (39) is op 28 juli in een Russische gevangenis overleden nadat hij in hongerstaking was gegaan. Dat bevestigt zijn moeder vandaag in Russische media. Een woordvoerder van de Europese Unie noemde de gebeurtenis op X ‘een schokkend geval van politieke repressie’.
De moeder van Koesjnir vertelde vandaag in de Russische nieuwswebsite Mediazona dat ze de dood van haar zoon op 28 juli bevestigd kreeg van een Russische veiligheidsmedewerker. Koesjnir zat toen in voorlopige hechtenis vast in Birobidzjan, in het verre oosten van Rusland.
Een Telegram-kanaal meldde in mei al dat Koesjnir was gearresteerd en beschuldigd werd van het aanzetten tot ‘terroristische activiteiten’. Dat gebeurde nadat de pianist ‘anti-oorlogsmateriaal’ online had geplaatst.
Een onafhankelijke Siberische politicus, Svetlana Kaverzina, zei dat Koesjnir geïsoleerd en zonder steun was achtergelaten omdat de mensen niet van zijn zaak op de hoogte waren en hij geen gelijkgestemden om zich heen zou hebben gehad. ‘We konden niet meedoen en hem geen advocaat sturen, omdat we niet op de hoogte waren van zijn gevangenschap’, zegt de politicus op Telegram.
Hoe lang hij al in hongerstaking was, is niet duidelijk. Zijn moeder zegt dat hij voeding kreeg via een infuus. Koesjnir was een ervaren concertpianist en studeerde aan het Tsjaikovski-conservatorium in Moskou.
Mensenrechtengroep Memorial zegt dat Rusland nog 333 mensen als politieke gevangenen vasthoudt en dat het sinds de invasie van Oekraïne harder is gaan optreden tegen inwoners met een afwijkende mening.
Yassin Boutayeb
Er zijn alweer twee topfunctionarissen van het Russische ministerie van Defensie gearresteerd. Dit keer gaat het om Vjatsjeslav Achmedov, hoofd van het militaire congrescentrum Patriot Park, en generaal-majoor Vladimir Shesterov, plaatsvervangend hoofd van de innovatieafdeling van het ministerie van Defensie. De twee worden beschuldigd van het verduisteren van overheidsgeld dat bestemd was voor een militaire tentoonstelling in het westen van de Russische hoofdstad Moskou.
De arrestaties zijn onderdeel van een groter onderzoek naar ambtsmisbruik binnen de top van het Russische leger. Een speciale onderzoekscommissie van de Russische president Vladimir Poetin is bezig met het schoonvegen van het ministerie. Eerder deze maand werden meerdere militaire functionarissen gearresteerd die deel uitmaakten van de kring rond oud-minister van Defensie Sergej Sjojgoe. Zo ook Sjojgoes plaatsvervanger Timoer Ivanov, die sinds april vastzit vanwege omkoping.
Poetin ontsloeg Sjojgoe al kort na zijn aanstelling wegens zijn logistieke wanbeleid tijdens de eerste maanden van de Russische invasie in Oekraïne en zijn toenadering tot de omgekomen huurlingenleider Jevgeni Prigozjin
Yassin Boutayeb
De voorzitter van de Russische veiligheidsraad Sergej Sjojgoe is maandag in Iran gearriveerd voor een werkbezoek. Hij zal daar spreken met het Iraanse leiderschap, onder wie de nieuwe president, Masoud Pezeshkian, zo bericht de Russische staatspers.
Ook staan gesprekken met de secretaris van de Hoge Raad voor Nationale Veiligheid en met de stafchef van het leger op het programma. Wat er precies besproken zal worden is niet bekendgemaakt, maar aannemelijk is dat de verhoudingen tussen Iran, Hamas en Hezbollah enerzijds en Israël en westerse bondgenoten anderzijds niet overgeslagen zullen worden.
Het bezoek van Sjojgoe, die voormalig minister van Defensie is, komt te midden van hoog opgelopen spanningen in het Midden-Oosten. Vorige week werd de hoogste leider van Hamas, Ismail Haniyeh, gedood in de Iraanse hoofdstad en hoewel Israël de verantwoordelijkheid voor de aanval niet heeft opgeëist, wijst Iran - een belangrijke bondgenoot van de militante beweging - wel met de beschuldigende vinger naar dat land.
Afgelopen vrijdag schaarde Moskou zich bovendien nog achter Teheran, toen die laatste de aanval op Haniyeh sterk veroordeelde. Rusland waarschuwde toen voor ‘de uiterst gevaarlijke gevolgen van dergelijke acties’, zonder in detail te treden.
Sinds de oorlog in Oekraïne trekt Rusland overigens al meer naar Teheran toe; het gebruikt onder meer Iraanse drones om het buurland structureel te bestoken. Afgelopen februari werd ook duidelijk dat Teheran Moskou had voorzien van ballistische raketten. Eerder deze zomer waarschuwden de Verenigde Staten al dat Rusland meer naar Iran toetrekt, zowel waar het aankomt op bewapening als op defensiegebied.
Maartje Geels
In een uitgebreid interview met de BBC heeft de Brits-Russische oppositiepoliticus Vladimir Kara-Moerza vandaag voor het eerst uitgebreid gereflecteerd op zijn gevangenschap in Rusland en de gevangenenruil tussen Moskou en het Westen die vorige week tot stand kwam. ‘Ik dacht dat ik in een cel van Poetin zou sterven’, aldus Kara-Moerza.
Sinds hij in het voorjaar van 2022 in Moskou werd gearresteerd, heeft Kara-Moerza zijn familie en vrienden niet gezien. In twee jaar tijd mocht hij slechts twee keer contact hebben met zijn thuisfront. De rechter veroordeelde hem vorig jaar nog tot 25 jaar cel; hij bracht uiteindelijk 11 maanden in eenzame opsluiting door. ‘Je wordt snel gek: je verliest het besef van tijd en ruimte’, verklaarde de dissident tegenover de BBC. ‘Je doet niets, je gaat nergens heen, praat met niemand. En dat dag na dag’.
Kara-Moerza overleefde tien jaar geleden al een vergiftiging, waaraan hij zenuwschade overhield. Afgelopen september gaven artsen hem in gevangenschap nog maximaal 18 maanden te leven. Vorige week kwam aan zijn opsluiting plotseling een einde, toen hij uit zijn cel in een complex in Omsk werd gehaald. Zelf had hij geen idee wat er gebeurde: ‘Ik dacht dat ik naar buiten werd gebracht en daar zou worden doodgeschoten’.
In plaats daarvan werd hij afgevoerd naar de beruchte Lefortovo-gevangenis in Moskou, vanuit waar hij uiteindelijk met andere dissidenten in een busje werd gezet. Zonder te zijn ingelicht werd de groep vervolgens op een vliegtuig gezet, verklaart Kara-Moerza tegenover de BBC. ‘We werden als vee afgevoerd en weggevlogen’.
Niet alleen de politicus werd uitgeruild, ook onder meer de Amerikaanse journalist Evan Gershkovich en drie medewerkers van de overleden Russische oppositiepoliticus Aleksej Navalny werden vrijgelaten. Moskou kreeg er geheim agent Vadim Krasikov voor terug, die in Duitsland tot levenslang werd veroordeeld voor moord. Kara-Moerza: ‘Tegen iedereen met kritiek op die gang van zaken zou ik willen zeggen: zie het niet als gevangenenruil maar als het redden van levens.’
Maartje Geels
Dit was het belangrijkste nieuws over de oorlog in Oekraïne van afgelopen week:
• De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft bevestigd dat F-16-gevechtsvliegtuigen zijn geleverd aan zijn land. De toestellen worden al ingezet in het luchtruim boven Oekraïne. De komst van de F-16’s is een belangrijke mijlpaal voor Oekraïne. Lange tijd moest Oekraïne bij westerse bondgenoten aandringen om dit soort gevechtsvliegtuigen tot zijn beschikking te krijgen. Of de vliegtuigen een groot verschil gaan maken op het slagveld, blijft ondertussen de vraag. Volgens Zelensky heeft Oekraïne daarvoor nog onvoldoende toestellen en piloten.
• Rusland en de Verenigde Staten hebben afgelopen week de grootste gevangenenruil sinds de Koude Oorlog voltooid. De VS en vier bondgenoten droegen acht gevangenen aan Moskou over, onder wie Vadim Krasikov die in Duitsland vastzat voor moord. Andersom kreeg het Westen zestien gedetineerden terug. Onder hen waren journalist Evan Gershkovich, de Amerikaanse oud-marinier Paul Whelan en meerdere Russische dissidenten.
• De overleden Russische oppositieleider Aleksej Navalny was een van de mensen die de Verenigde Staten probeerden vrij te krijgen bij de uitruil van gevangenen in het Westen en in Rusland. ‘We werkten met onze partners aan een deal waarvan ook Aleksej Navalny onderdeel zou uitmaken, maar helaas overleed hij’, verklaarde de Amerikaanse veiligheidsadviseur Jake Sullivan.
Lees hier het volledige liveblog van vorige week terug.
Source: Volkskrant