Zo kan het gaan met de nalatenschap van de grote, koersbepalende mannen van hun tijd. Ooit werden ze geëerd met imposante standbeelden, pontificaal geplaatst in alle grote en kleine steden. Nu zijn diezelfde standbeelden tot schroot vermalen, of staan ze ergens ver uit het zicht van het publiek weg te kwijnen.
Dat laatste geldt bijvoorbeeld voor de Russische revolutionair Lenin, van wie een standbeeld – 9 meter hoog, 14 duizend kilo aan brons – eenzaam staat te verpieteren op een troosteloos bedrijventerrein in Oost-Groningen.
Over de auteur
Hassan Bahara is tv-recensent voor de Volkskrant.
Comedian en presentator Mo Hersi, een van de gezichten van het tv-programma Het Ministerie van standbeelden, heeft er dan ook een flinke zoektocht voor nodig om het standbeeld te vinden. Totdat hij in de verte de contouren van het immense ding in de gaten krijgt.
Het standbeeld blijkt in het bezit van Henk Koop, een omstreden ondernemer die ooit in verband werd gebracht met bouwfraude. Koops gezicht staat bij het zien van de camera’s op onweer, maar uiteindelijk blijkt hij niet te beroerd om Hersi te vertellen hoe hij aan het standbeeld is gekomen.
Hij wist enkele decennia geleden de bestuurders van een klein Oost-Duits plaatsje tot de verkoop te verleiden. Slechts 2000 Duitse mark hoefde hij er voor te betalen. Nu zou hij er een fortuin aan kunnen verdienen, grijnst de gewiekste ondernemer.
Heerlijk fragment, en ook heerlijk idee van de VPRO om eens uit te zoeken wat we allemaal aan standbeelden in huis hebben, en wat ze nog altijd teweegbrengen. Het zijn de perfecte voorwerpen waarop we zowel nobele eigenschappen (moed, leiderschap) en een glorieuze geschiedenis op kunnen projecten, alsook de pijnlijke zwarte bladzijden uit ons verleden. En soms wordt dat allemaal tegelijk geprojecteerd op een en hetzelfde standbeeld.
Een voorbeeld van het laatste is het Hoornse standbeeld van Jan Pieterszoon Coen, een heroïsche zeevaarder voor de een, een gewetenloze koloniale moordenaar voor de ander. Anti-racismeactivisten proberen de Hoornse gemeenteraad nog altijd te bewegen het standbeeld te verwijderen, maar de gemeenteraad geeft geen centimeter toe.
Het redelijkste idee komt van een paar Hoornse scholieren: gooi het standbeeld niet op de schroothoop, daarmee wis je de geschiedenis uit. Verhuis het naar een museum, waar Jan Pieterszoon Coen in de juiste historische context geplaatst kan worden.
Het Westfries Museum ziet dat wel zitten, maar ook die discussie wil de Hoornse gemeenteraad niet aan. En zo is in elk geval gegarandeerd dat het standbeeld van de zeevaarder nog wel even tot tweespalt zal leiden.
In Oost-Groningen ondertussen: presentator Mo Hersi vraagt ondernemer Henk Koop of hij nog ideologische betekenis toekent aan het standbeeld van Lenin. Dat is zeker het geval. Lenin was er voor de onderdrukte boer. Daarom heeft Koop het standbeeld naar Brussel gericht, als waarschuwing aan de hoge heren aldaar dat ze de kleine boer niet moeten onderdrukken.
Arme Lenin, ga je haast denken. Nu sta je daar, ondanks al je praatjes over onteigening en collectivisatie, als hebbedingetje op het bedrijventerrein van een typische kapitalist.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant