Ik ontving een pittige brief uit Drenthe naar aanleiding van mijn laatste column over de oliewinning in mijn Rotterdamse wijk. Volgens de briefschrijver schetste ik de situatie over dat andere olieveld, in Schoonebeek, veel te rooskleurig.
Dat klopt. Wij Rotterdammers, die met zeventigduizend burgers op een oliebel zitten waar we niets van terugzien behalve zeer waarschijnlijke schade aan onze huizen en gezondheid, dachten dat we meer gedupeerd waren dan de burgers in het dunbevolkte Schoonebeek.
Terecht dus dat ik vanuit het Drentse op mijn vingers werd getikt. Ook in Schoonebeek zijn grote zorgen en strijdt men keihard tegen de NAM. Wij, stadse burgers, boeren en buitenlui, zitten in dezelfde benarde situatie.
Over de auteur
Harriët Duurvoort is publicist en columnist van de Volkskrant. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Ik belde Jenneke Ensink van Stop Afvalwater Schoonebeek. Binnenkort gaat de olie- en gaswinning en afvalwaterinjectie in het oude olieveld weer van start. Ondanks de toezegging van oud-staatssecretaris Hans Vijlbrief dat dit niet zou gebeuren als de bevolking tegen was. Maar de enquête waarin een meerderheid tegen bleek, werd terzijde gelegd.
In Schoonebeek is niet alleen sprake van oliewinning, maar ook van zogenaamde drievoudig gestapelde mijnbouw: gaswinning, afvalwaterinjectie en oliewinning. Dit brengt een verhoogd risico, op onder meer aardbevingen en bodemdaling, met zich mee. Op 24 maart was er een aardbeving in het gasveld gemeld met een kracht van 2,1 op de schaal van Richter. Verder heeft men grote moeite met het dagelijks injecteren van vele miljoenen liters kostbaar oppervlaktewater op 3 kilometer diepte in het gasveld.
Kortom: de situatie in Schoonebeek is zeker niet beter dan in Rotterdam, maar zelfs aanzienlijk sléchter gezien de combinatie van alle geplande activiteiten. Het sterk vervuilde water dat bij de Schoonebeekse oIiewinning vrijkomt werd tot voor kort in Twente in de grond geïnjecteerd. Dat leidde tot jarenlang verzet.
Cabaretier Herman Finkers bracht het protestlied Vot met den pröttel (Twents voor ‘Weg met die troep’) uit. De NAM reageerde woedend en eiste − vergeefs − dat hij het liedje offline haalde. Door dorpsinitiatieven te steunen hoopt de NAM nu dat het geklaag van bewoners verstomt. Zo kunnen de midwinterhoornblazers in Vasse op steun rekenen en sponsort de NAM de vernieuwing van het dorpsplein in Rossum.
Maar de ontvangers van het sponsorgeld voelden zich steeds ongemakkelijker. De zorgen over de milieuschade van deze injecties zijn niet ongegrond. Want onderzoek heeft aangetoond dat afvalwaterinjecties kunnen leiden tot seismische activiteit en vervuiling van het grondwater. De actiegroepen eisen dan ook grondig onderzoek naar de milieueffecten en alternatieve methoden voor afvalwaterverwerking.
Onder grote druk uit Twente kwam de NAM tot het onzinnige voornemen om de hete, giftige aardappel dan maar door te schuiven: het gif niet langer onder het fraaie Twentse landschap, maar onder het fraaie Drentse landschap spuiten, in lege gasvelden in onder meer Schoonebeek. En daar is men in Schoonebeek uiteraard verbolgen over.
In Schoonebeek werd vanaf 1947 olie gewonnen en de relatie met de NAM was niet altijd slecht. De oliewinning bracht het dorp en omgeving brede welvaart, vertelt Janneke Ensink aan de telefoon. Vrijwel iedereen heeft grootouders die voor de NAM werkten. Het dorp had allerlei voorzieningen aan de NAM te danken: een voetbalclub, een schietclub, een tennisvereniging. Het ging er gemoedelijker aan toe. ‘Wie een lekkende leiding ontdekte op een akker waar een leiding overheen liep, kreeg van de NAM een boekenbon’,zegt Ensink. ‘De boer werd voor de milieuverontreiniging gecompenseerd.’
In 1996 stopte de oliewinning bij Schoonebeek omdat die te duur werd. Maar in 2016 kwamen ze terug en de bedrijfscultuur is nu verhard. Als er een probleem is: meteen een duurbetaalde specialistische advocaat van de NAM op je dak. Procederen is zeer kostbaar en het is dus moeilijk voor bewoners en activisten om hun recht te halen.
Het mag niet zo zijn dat de economische belangen van de NAM het wint van milieu- en gezondheidsschade. Eigenlijk moeten alle gedupeerde burgers de handen ineenslaan, aldus Jenneke Ensink. Onze strijd is dezelfde. En ook voor Schoonebeek geldt dat er maar één oplossing is: stoppen met de oliewinning.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant