Twee getrouwde spionnen die vrijkwamen bij de gevangenenruil tussen het Westen en Rusland, hebben op de Russische staatstelevisie een boekje opengedaan over hun dubbelleven in Europa. Ze vertelden hun kinderen pas in het vliegtuig naar Moskou dat ze Russen zijn, in plaats van Argentijnen.
Artem Doeltsev en Anna Doeltseva zijn twee van de acht Russen die vorige week in Moskou een heldenonthaal kregen van president Vladimir Poetin. De Russische staatsmedia loven de vrijgekomen spionnen, moordenaars en criminelen voor hun bewezen diensten voor het vaderland.
De Doeltsevs zijn in een reportage van staatszender Rossija-24 te zien op een terrein van de buitenlandse inlichtingendienst SVR. Ze bevestigen dat ze jarenlang in Slovenië hebben gewoond onder de valse namen Ludwig Gisch en Maria Mayer en dat ze zich aan iedereen in hun omgeving voorstelden als katholieke Argentijnen.
Over de auteur
Tom Vennink is buitenlandredacteur van de Volkskrant en schrijft over Rusland, Oekraïne, Belarus, de Kaukasus en Centraal-Azië. Eerder was hij correspondent in Moskou.
Dat vertelden ze ook hun twee kinderen, Sofia (11) en Daniel (8), die ze Spaanstalig opvoedden en naar een internationale school stuurden. De kinderen kwamen er donderdag, in het vliegtuig naar Moskou, pas achter dat hun ouders in werkelijkheid Russische spionnen zijn. ‘We vertelden de kinderen dat wij Russisch zijn, dat zij Russisch zijn, dat we de Doeltsevs zijn’, zegt Doeltseva tegen Rossija-24.
Haar man vertelt dat hun dochter ‘emoties had’ en ‘een beetje huilde’. Hun zoon ‘reageerde kalmer, maar heel positief’, aldus Doeltsev. De kinderen kregen op een rode loper op het vliegveld in Moskou een boeket bloemen van Poetin, maar hadden geen flauw idee wie hij was.
Westerse inlichtingendiensten ontdekten het grote geheim van de Doeltsevs eerder. De Sloveense autoriteiten werden getipt en arresteerden het koppel in december 2022. De kinderen werden overgeplaatst naar pleegzorg en zagen hun ouders donderdag voor het eerst sinds de arrestatie.
De Doeltsevs droegen hun valse identiteit jarenlang met overtuiging uit, zo ondervond een journalist van The Guardian na de arrestatie in Slovenië. De journalist kreeg in Ljubljana van de buurvrouw van de Doeltsevs te horen dat het ‘onmogelijk’ is dat het koppel spioneerde. ‘Ik spreek goed Spaans en kon merken dat ze geen accent had’, aldus de vrouw. ‘Ik denk dat het allemaal is verzonnen door de media.’ Ook andere kennissen van de Doeltsevs reageerden met verbazing en ontkenning op de arrestatie.
De twee spionnen werden donderdag op een vliegveld van Moskou opgewacht door president Poetin, militairen en Sergej Narysjkin, de directeur van de Russische inlichtingendienst SVR. ‘Toen ik de erewacht uit het raam van het vliegtuig zag, begon ik te huilen’, zegt Doeltseva tegen Rossija-24. ‘Sofia zei tegen me: dit is de eerste keer dat ik je zie huilen.’
Doeltsev zegt sinds zijn arrestatie altijd te hebben geweten dat Rusland hem niet vergeten was. ‘We twijfelden er geen moment aan dat de dienst achter ons stond.’
Dergelijke spionnen, die vaak decennia in het buitenland verblijven onder een valse identiteit, worden wereldwijd ingezet door Rusland. In 2022 ontmaskerde de AIVD een Russische spion die zich onder een valse Braziliaanse identiteit als stagiair had gemeld bij het Internationaal Strafhof in Den Haag.
De Doeltsevs gebruikten hun valse identiteit om vanuit Slovenië door de Schengenzone te reizen. Zo bezocht Anna Doeltseva, die zich voordeed als kunsthandelaar, kunstbeurzen en galerieën in Europese hoofdsteden. Grote hoeveelheden bankbiljetten, die bij de arrestatie werden aangetroffen, wijzen erop dat ze zich onder meer bezighield met het betalen van andere Russische agenten en infiltranten in Europa.
Een presentator van de Russische staatstelevisie roemt de twee ‘topspecialisten’ voor hun ‘dienstbaarheid aan het moederland’ en voor ‘opofferingen die een gewoon mens niet kan begrijpen’. De presentator: ‘De Doeltsevs hebben hun kinderen opgevoed als Spaanssprekende katholieken, nu gaan ze erachter komen wat borsjtsj is (bietensoep die veel gegeten wordt in Rusland, red.).’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant