Home

Waarom zou de trein rendabel moeten zijn? Stoepen zijn ook niet rendabel, of de duinen, of Koolmees toen hij nog minister was

Dat er in Fiji een mierensoort bestaat die aan landbouw doet, inclusief bemesten en oogsten, is fascinerend. Ook is het fascinerend dat slakken soms dutjes van drie jaar doen, dat paus Pius XII stierf aan de chronische hik, dat een sprintend nijlpaard sneller is dan Femke Bol, dat het heelal voortdurend uitdijt, dat de West-Afrikaanse longvis een jaar op land kan overleven en dat NS-topman Wouter Koolmees denkt meer reizigers te trekken door de treinkaartjes duurder te maken in plaats van goedkoper.

Het gaat slecht met de Nederlandse Spoorwegen. Dat liet het bedrijf eind vorige week weten, met daarbij de nadrukkelijke opmerking dat dit niet de schuld van de NS is – Wouter Koolmees doet werkelijk fantastisch werk als directeur – maar van u, de reiziger, die het sinds corona simpelweg vertikt om de trein te pakken, waardoor er in de eerste helft van 2024 meer dan honderd miljoen euro verlies was.

Over de auteur
Jarl van der Ploeg is journalist en columnist voor de Volkskrant. Hij werkte eerder als correspondent in Italië. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.

Daarom zijn ze bij de NS helaas genoodzaakt de kaartprijs vanaf volgend jaar met 8,7 procent te verhogen, plus nog wat reguliere inflatiecorrectie uiteraard, plus het schrappen van vijfhonderd banen, plus een bezuiniging op het opknappen van oude treinen, wat mij persoonlijk geen goed idee lijkt. Want sinds ik vorige week op de sprinter richting Hoorn Kersenboogerd de wc binnenstapte, en daar per abuis via mijn neus inademde, voelt heel mijn leven als een post-apocalyptische film.

Oja, vanwege een krapte op de arbeidsmarkt rijden er sowieso al veel minder treinen in Nederland. Ook zijn ze korter dan gebruikelijk en kondigde ProRail eerder dit jaar grote vertragingen aan tot minstens 2030, omdat het spooronderhoud te lang is verwaarloosd.

Waarom dit allemaal gebeurt, is een van de meest ondoorgrondelijke mysteries van onze tijd. De NS heeft slechts één aandeelhouder, namelijk de staat, en laat die staat nu juist belast zijn met het vinden van oplossingen voor het fileprobleem, het verbeteren van ons milieu en het bieden van gelijke kansen aan iedereen. Dus ook aan dat menstype genaamd hardwerkende Nederlander zónder auto. En laat betaalbaar en beschikbaar openbaar vervoer daar nou juist de ideale oplossing voor zijn.

Het vorige kabinet begreep dat nog enigszins en besloot de NS 120 miljoen euro toe te schuiven om een prijsverhoging uit te stellen. Dit kabinet doet dat waarschijnlijk niet, aangezien Kamerleden van PVV, VVD en NSC in april nog narrig werden van al dat geneuzel over openbaar vervoer en vonden dat de NS zelf maar eens rendabel moest worden.

De hamvraag is uiteraard: waarom moet openbaar vervoer überhaupt rendabel zijn? Stoepen zijn ook niet rendabel, net zoals de duinen niet rendabel zijn, of de lantaarnpalen, of Wouter Koolmees toen hij nog minister was. Bovendien kost gratis ov weliswaar 2,5 miljard euro per jaar, zoals mijn collega Peter de Waard ooit berekende, maar door de drastische vermindering van het autoverkeer die er het gevolg van zou zijn, kan er aanzienlijk worden bespaard op aanleg en onderhoud van wegen. En daar gaat nu jaarlijks zo’n 5 miljard euro mee heen.

Ik weet natuurlijk dat de gulden middenweg geasfalteerd is Nederland, maar dat er desondanks politici rondlopen die inzien dat een goed functionerend treinstelsel essentieel is voor een land. Ze weten best dat het nationale spoorbedrijf net wat meer reizigers nodig heeft om quitte te spelen, en dat dure treinkaartjes reizigers afstoten terwijl goedkope kaartjes ze juist de trein in lokken. Maar ze besluiten toch om het spoorbedrijf te laten verpieteren. Dat vind ik dus fascinerend.

Lees ook

Geselecteerd door de redactie

Source: Volkskrant

Previous

Next