Een week na de dood van Hamasleider Ismail Haniyeh heeft de militante beweging een opvolger benoemd. Yahya Sinwar, nu nog hoofd van de politieke tak van Hamas in de Gazastrook, wordt bevorderd tot politiek leider van de gehele beweging.
Sinwar wordt beschouwd als een van de meesterbreinen achter de terreuraanslag van 7 oktober 2023. Sindsdien is hij binnen Israël een van de meest gezochte kopstukken van Hamas. Waar hij zich precies schuilhoudt is onbekend, maar naar alle waarschijnlijkheid bevindt hij zich in het omvangrijke tunnelstelsel onder de Gazastrook.
Sinwars voorganger Haniyeh werd vorige week gedood in Teheran, waar hij was voor de inauguratie van de Iraanse president Masoud Pezeshkian. Hoewel Israël de aanval niet heeft opgeëist, wordt het daar door zowel Hamas als Iran wel verantwoordelijk voor gehouden.
Over de auteur
Thom Canters is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Omdat Haniyeh geen directe plaatsvervanger had klaarstaan, lag zijn opvolging ogenschijnlijk volledig open. Zijn rechterhand, Saleh Arouri, werd in januari gedood bij een luchtaanval op de Libanese hoofdstad Beiroet die de handtekening van Israël droeg. Een vervanger voor hem was nog niet aangesteld.
Eerder deze week zou Sinwar zich volgens de Saoedische nieuwssite Alhadath nog hebben uitgesproken tegen een van de voornaamste kandidaten om Haniyeh op te volgen: de relatief gematigde Khaled Meshal. Die bekleedde het leiderschap van Hamas al tussen 1996 en 2017, voordat Haniyeh hem afloste.
Sinwar zou liever iemand aan het roer willen hebben die sterkere banden met Iran wil onderhouden. Door de aanslag op Haniyeh zijn de spanningen tussen Israël en Iran tot een kookpunt gestegen. Iran zegt zich nog te beraden op hoe het de aanslag gaat vergelden.
Met de benoeming van Sinwar lijkt het machtscentrum van Hamas weer te verschuiven naar de Gazastrook. Haniyeh gaf vanuit Qatar leiding aan de militante beweging, waar hij rond zijn benoeming in 2017 naartoe verhuisde.
Van daaruit vervulde Haniyeh belangrijke diplomatieke taken voor Hamas. Zo maakte hij deel uit van de onderhandelingen over een staakt-het-vuren in Gaza, net als Hamasveteraan Khalil al-Hayya, wiens naam ook veelvuldig werd genoemd als opvolger.
In vergelijking met Haniyeh staat Sinwar, zeker in Israël, juist te boek als hardliner. In de jaren tachtig maakte hij met de door hem opgerichte organisatie al-Majd, die later op zou gaan in Hamas, jacht op Palestijnen die werden verdacht van collaboratie met Israël. Mede in verband daarmee veroordeelde Israël hem in 1989 tot viermaal levenslang. In 2011 kwam hij vrij bij een gevangenenruil.
De aanklager van het Internationaal Strafhof in Den Haag verzocht afgelopen mei bovendien tot een arrestatiebevel voor Sinwar. Hij wordt, samen met onder anderen Haniyeh, onder meer verantwoordelijk gehouden voor de terreuraanval van 7 oktober, evenals het martelen en verkrachten van gevangenen.
Na de dood van Haniyeh gold Sinwar al als een van de meest prominente nog levende figuren binnen Hamas. De leider van militaire tak van Hamas in Gaza (de Al-Qassam-brigades), Mohamed Deif, werd vorige maand gedood door Israël bij een aanval op Khan Younis, in het zuiden van de Gazastrook. Ook de rechterhand van Deif, Marwan Issa, werd eerder dit jaar door Israël uitgeschakeld.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant