Kamala Harris heeft Tim Walz gekozen als haar beoogde vicepresident. De gouverneur van Minnesota gold als underdog. Zijn ambigue profiel is een uitdaging voor Republikeinen.
Soms zet een enkel woord iemand op de kaart. Dat gebeurde met Tim Walz, tot voor kort de onopvallende gouverneur van de dunbevolkte staat Minnesota. In een interview bij een ontbijtshow, krap twee weken terug, omschreef de Democraat de tegenpartij op sublieme wijze. De Republikeinen, zei Walz, zijn gewoon ‘weird’. Raar. Eén woordje, heel simpel, maar razend effectief.
Het sleutelbegrip van de verkiezingscampagne bleek geboren. Ineens gingen alle Democraten het te gebruiken, overal. En schoot de ster van Walz met een rotvaart omhoog.
Over de auteur
Thomas Rueb is correspondent in de Verenigde Staten voor de Volkskrant. Hij woont in New York.
Alles over de Amerikaanse verkiezingen leest u in dit dossier.
Tim Walz (60) maakt nu kans op het op-een-na hoogste ambt van de Verenigde Staten. De bebrilde, kalende gouverneur wordt de running mate van Kamala Harris, zo meldde zij dinsdag in een bericht op sociale media.
Haar keuze is even onverwacht als geraffineerd. Tussen partijleden met meer flair en aanzien werd Walz beschouwd als een underdog. Maar wel een met, sinds kort, een idolate achterban.
Het was afgelopen dagen een komen en gaan in het Naval Observatory, de ambtswoning van de Amerikaanse vicepresident. Kamala Harris worstelde met de eerste grote, en tevens belangrijkste, keuze sinds ze is aangewezen als enige Democratische presidentskandidaat. Drie gegadigden kwamen bij haar thuis op gesprek.
De favoriet was Josh Shapiro, de jonge gouverneur van de cruciale swingstate Pennsylvania. Nummer twee op de speculatielijst was Mark Kelly, astronaut en gerespecteerd senator van de grensstaat Arizona. En dan was er nog Walz, een zwaarlijvige oud-leraar uit het Midden-Westen wiens bekendste politieke wapenfeit – vóórdat hij het woordje weird lanceerde– was dat hij de schoolmaaltijden in zijn staat gratis maakte.
Maar Walz bezat iets dat de andere twee misten: alledaagsheid. In twee weken tijd wist de gouverneur, schijnbaar onopzettelijk, een gigantische schare fans te verzamelen die in hem een vaderfiguur of familievriend menen te herkennen. Filmpjes van Walz’ plotseling veelvuldige media-optredens worden massaal online gedeeld.
Kiezers zien de gouverneur als verfrissend, juist omdat hij, in tegenstelling tot zijn flitsende partijgenoten of die ‘weirde’ Donald Trump, altijd zo doodnormaal overkomt.
‘Wat Tim voor mij bijzonder maakt, is zijn diepgewortelde gedrevenheid om op te komen voor gezinnen uit de middenklasse’, schrijft Harris in haar aankondiging. ‘Die is persoonlijk.’
Hoewel de noordelijke staat Minnesota doorgaans trouw op Democratische presidentskandidaten stemt, hebben de kiezers er veel gemeen met die in de belangrijke swingstates Wisconsin, Michigan en Pennsylvania. Daar wonen de witte arbeidersgezinnen die in 2016 massaal van de Democraten naar Trump overliepen en dat nu opnieuw dreigen te doen. Zij vormen de sleutel tot het Witte Huis. Met haar keuze voor Walz probeert Harris deze doelgroep voor zich te winnen.
Dat lijkt een slimme zet. Walz is als politicus zeldzaam goed in staat om een brug te slaan tussen gematigde kiezers en de progressieve waarden van de Democratische partij.
Zijn biografie leest als de droom van elke politieke campagne. Walz wordt geboren in de weidse, landelijke staat Nebraska. Na de middelbare school gaat hij bij het leger, waar hij 24 jaar dient bij de Nationale Garde. Als veteraan gooit hij het roer radicaal om. Walz gaat lesgeven op een middelbare school in Minnesota, wordt coach van het lokale Americanfootballteam en houdt toezicht in de middagpauze toezicht in de schoolkantine.
In 2006 stelt hij zich voor het eerst verkiesbaar voor het Huis van Afgevaardigden. Walz wint een zetel in een plattelandsdistrict van Minnesota dat voor én na hem door Republikeinen werd vertegenwoordigd. In Washington wordt hij gezien als een soort Democratische paradox: een boerse vuurwapenbezitter, destijds gesponsord door wapenlobbyclub NRA, met een progressieve visie op de maatschappij.
Die twee zielen in één borst weet Walz vanaf 2018 ook als gouverneur te verenigen. Zo blijft hij geliefd bij de middenklasse, terwijl hij ideologisch steeds verder naar links opschuift. Na een schietpartij op een school in Florida besluit hij al het geld dat hij ooit van de NRA heeft gekregen weg te schenken.
Onder Waltz’ leiding groeit Minnesota uit tot een soort progressief experiment. De gouverneur legaliseert wiet, maakt het moeilijker om vuurwapens aan te schaffen en voert verregaande wetswijzigingen om het recht op abortus te garanderen en de zorg voor trans mensen te vergemakkelijken – stuk voor stuk verlangens van links.
Tegelijkertijd ziet de gematigde middenklasse tot haar tevredenheid dat Walz de eis van een universitair diploma voor het gros van de ambtenarenbanen afschaft, kinderen uit achterstandsgezinnen gratis laat studeren én de lunch op alle middelbare scholen – een oude wens van deze gouverneur – in Minnesota gratis maakt.
Wat Democraten vooral in Walz bewonderen: hoe glashelder hij zijn beleid weet te verkopen, aan zowel links als rechts, met precies de alledaagse taal (‘Weird!’) die hem in deze verkiezingscampagne zo van pas komt.
Tegelijk vormt Walz’ ambigue profiel, zowel gematigd als progressief, een uitdaging voor Republikeinen. Zij gingen dinsdag al meteen in de aanval door Walz weg te zetten als uiterst links. ‘Hij gaat de hel op aarde ontketenen’, schreef Trump aan zijn volgers.
Democraten wuiven die kritiek wat nonchalant weg. ‘Om hem te karakteriseren als links is zó onwaarachtig’, lachte Congreslid Nancy Pelosi op nieuwszender MSNBC. Ook zij zou zich achter de schermen voor hem hebben ingespannen.
Walz leek zich afgelopen dagen weinig zorgen te maken om de Republikeinse aanvallen op zijn persoon. ‘Kinderen krijgen fatsoenlijk te eten zodat ze goed kunnen leren en beslissen zelf over hun eigen gezondheid’, zei hij onlangs ironisch. ‘Wat een monster!’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant