Kamala Harris heeft Tim Walz gekozen als haar beoogde vicepresident. De gouverneur van Minnesota gold als underdog. Zijn ambigue profiel is een uitdaging voor Republikeinen.
Soms zet een enkel woord iemand op de kaart. Het gebeurde Tim Walz, de voorheen onopvallende gouverneur van het dunbevolkte Minnesota. Tijdens een interview bij een ontbijtshow, krap twee weken terug, omschreef de Democraat de tegenpartij op onweerstaanbare wijze. Republikeinen, opperde Walz, zijn gewoon ‘weird’. Raar. Eén woordje, even simpel als effectief.
Het sleutelbegrip van de Democratische verkiezingscampagne bleek geboren. Iedereen gebruikt het inmiddels, overal. En intussen is de ster van Tim Walz (60) met een rotvaart gaan rijzen.
Over de auteur
Thomas Rueb is correspondent in de Verenigde Staten voor de Volkskrant. Hij woont in New York.
Alles over de Amerikaanse verkiezingen leest u in dit dossier.
Walz maakt nu kans op het tweede hoogste ambt van de Verenigde Staten. De bebrilde, kalende gouverneur wordt de ‘running mate’ van Kamala Harris, meldt de kersverse presidentskandidaat dinsdag in een bericht op sociale media.
De keuze is even geraffineerd als onverwacht. Tussen partijleden met meer aanzien werd Walz gezien als underdog, maar door zijn nieuwverworven achterban wordt hij bejubeld.
Afgelopen dagen was het een komen en gaan in het Naval Observatory, de ambtswoning van de Amerikaanse vicepresident. Kamala Harris worstelde met haar eerste grote, en tevens belangrijkste, keuze van haar kandidatuur.
Drie gegadigden kwamen bij haar thuis op gesprek. Absolute favoriet was Josh Shapiro, gouverneur van de onmisbare swingstate Pennsylvania. Volgende op de speculatielijst was Mark Kelly, astronaut en senator van grensstaat Arizona. En dan was er nog Walz, een zwaarlijvige oud-leraar uit het Midden-Westen wier bekendste politieke wapenfeit – vóór het woordje weird – was dat hij in zijn staat de lunch op scholen gratis maakte.
Maar Walz bezat iets dat de andere twee misten: alledaagsheid. In twee weken tijd wist de gouverneur, schijnbaar onopzettelijk, een ontzaglijke schare fans te verwerven die in hem een vaderfiguur of olijke oom herkennen. Filmpjes van Walz’ plotseling alomtegenwoordige media-optredens worden online massaal gedeeld.
Kiezers zien de gouverneur als verfrissend juist omdat hij, anders dan zijn flitsende partijgenoten en die ‘weirde’ Donald Trump, zo doodnormaal overkomt.
‘Wat Tim voor mij onderscheidt, is zijn diepe overtuiging om te vechten voor families uit de middenklasse’, schrijft Harris in haar aankondiging. ‘Die is persoonlijk.’
Hoewel het uiterst noordelijke Minnesota doorgaans trouw kiest voor Democratische presidentskandidaten, lijkt het electoraat op dat van de cruciale swingstates Wisconsin, Michigan en Pennsylvania. Daar wonen de witte arbeidersgezinnen die in 2016 massaal overliepen van de Democraten naar Donald Trump en dat nu opnieuw dreigen te doen. Met haar keuze voor Walz probeert Harris deze doelgroep te bereiken. Zij vormen de sleutel tot het Witte Huis.
Het lijkt een slimme zet. Walz is als politicus zeldzaam goed in staat om een brug te slaan tussen gematigde kiezers en de progressieve waarden van de Democratische partij.
Zijn biografie leest als de wensdroom van een politieke campagne. Walz wordt geboren in de rurale leegte van de staat Nebraska. Na de middelbare school gaat hij bij het leger, waar hij 24 jaar dient bij de Nationale Garde. Eenmaal veteraan besluit hij het roer om te gooien. Walz gaat lesgeven op een middelbare school in Minnesota, wordt coach van het lokale Americanfootballteam en overziet in de schoolkantine de dagelijkse lunch.
In 2006 stelt Walz zich voor het eerst verkiesbaar voor het Congres. Hij wint in een ruraal district van Minnesota dat eerder, en nadien, door Republikeinen werd gewonnen. In Washington D.C. wordt hij dan gezien als een soort Democratische paradox: een boerse vuurwapenbezitter, destijds gesponsord door wapenlobby NRA, met een progressieve visie op de maatschappij.
Dat duale imago weet Walz vanaf 2018 ook als gouverneur te verenigen. Hij behoudt zijn populariteit onder de middenklasse, terwijl hij ideologisch steeds verder opschuift naar links. Na een schietpartij op een school in Florida besluit hij al het geld dat hij ooit van de NRA ontving te doneren.
Onder Waltz’ leiding ontwikkelt Minnesota zich tot een soort progressief experiment. Hij legaliseert marijuana, bemoeilijkt de aankoop van wapens en voert verregaande wetswijzigingen door die het recht op abortus vastleggen en zorg voor transgenders vergemakkelijken.
Tegelijk ziet de gematigde middenklasse hoe Walz een einde maakt aan de vereiste van een universitair diploma voor een flink deel van de overheidsbanen, kinderen uit achtergestelde gezinnen zonder collegegeld mogen gaan studeren en hoe de lunch op middelbare scholen, die Walz jarenlang overzag, door heel de staat gratis wordt gemaakt.
Walz’ ambigue profiel, zowel gematigd als progressief, is een uitdaging voor Republikeinen. Zij zijn dinsdag gelijk begonnen met de tegenaanval en proberen Walz weg te zetten als uiterst links. ‘Hij gaat de hel op aarde ontketenen’, schrijft Trump aan zijn volgers.
Die kritiek wuiven Democraten met enige nonchalance weg. ‘Om hem als links te karakteriseren is onwerkelijk’, zei Congreslid Nancy Pelosi op de progressieve zender MSNBC.
Ook Walz betoonde zich afgelopen dagen onbezorgd. ‘Kinderen eten en hebben volle buiken zodat ze goed kunnen leren en vrouwen maken beslissingen over hun eigen gezondheid’, zei Walz eerder. ‘Wat een monster!’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant