De spectaculaire tweepunter van Worthy de Jong, goed voor goud op de Olympische Spelen, is ook in de Bijlmer, waar de pleintjesbasketballer opgroeide, het gesprek van de dag.
Emmanuel speelde twintig jaar basketbal toen hij nog in Ghana woonde. Maar zeker op zijn slippers is de goedlachse dertiger geen partij voor de 12-jarige Alvise. Die laat hem alle hoeken van het basketbalveld zien in het Nelson Mandela Park, de pleisterplaats voor sportend Amsterdam-Zuidoost.
Alvise is geen jongen van heel veel woorden; hij laat zijn voetenwerk en handen spreken. ‘He’s special’, concludeert zijn Ghanese uitdager als die na weer een vliegensvlugge lay-up te kijk is gezet. Met een rake tweepunter lijkt de lange tiener zelfs een ode te brengen aan Worthy de Jong, die de olympische finale in de allerlaatste seconde naar zijn hand zette.
Over de auteur
Mark Misérus is nieuwsverslaggever van de Volkskrant en schrijft vooral over onderwijs en sport.
Natuurlijk zag de in de Bijlmer wonende Alvise de beslissende bal uit de handen van De Jong vertrekken. ‘Het ging echt snel’, zegt de jongen over het tempo van de olympische finale. Al zou ook een zilveren medaille geen invloed hebben gehad op zijn toekomstdroom. Alvise is elke dag in het sportpark te vinden, profbasketballer worden is ‘sowieso’ wat hij wil.
Die weg is nog lang, en onvoorspelbaar bovendien. Maar als iemand heeft laten zien dat je altijd in jezelf moet blijven geloven, is het Worthy de Jong wel. Ook als je in een buurt woont waar niet iedereen de middelen heeft om zijn idealen na te streven, zoals in de Bijlmer waar hij zelf opgroeide.
Het leven was voor hem ‘geen cakewalk’ geweest, vertelde De Jong in Parijs. Toch schopte hij het, in zijn eigen woorden, van de Bijlmer tot de Olympische Spelen. Als hij dat voor elkaar krijgt, moeten anderen dat volgens hem zeker ook kunnen. Zoiets is niet alleen voorbehouden aan de ‘chosen ones’, zei hij tegen Nu.nl. ‘Ook met minder kun je je weg vinden naar het hoogste niveau.’
Vanuit Paramaribo verhuisde De Jong 34 jaar geleden naar Amsterdam-Zuidoost. Hij groeide op in de flat Grubbehoeve, niet ver van het basketbalveld naast metrostation Kraaiennest. Duizenden uren schaafde hij er aan zijn techniek, zijn acties en zijn voetenwerk, met uitzicht op de betonnen metrobuis, de flats en het buurtcentrum dat voor 2 euro ontbijtjes aan de buurtbewoners serveert. ‘Mijn leven was buiten’, vertelde hij Nu.nl. ‘Dit is waar het allemaal begonnen is.’
Behalve voor het Nederlandse 3x3-basketbal is De Jong de gedroomde sportambassadeur van de Bijlmer, ook al woont hij er met zijn kinderen tegenwoordig niet meer. ‘Worthy spreekt de taal van de jongeren in de Bijlmer’, weet Mark Schuurman, de medeoprichter van 3x3 Unites. Het bedrijf gebruikt de nog jonge olympische sport als vliegwiel voor maatschappelijke projecten die jongeren aan toekomstperspectief en een baan moeten helpen.
De Jong is met zijn levensverhaal de verpersoonlijking van het motto van het 3x3-basketbal: from the streets to the top. ‘Voor Worthy lag de top bij olympisch kampioen worden’, zegt Schuurman, die veel contact met hem heeft. ‘Maar voor elke jongere in de Bijlmer is dat anders. De een wil misschien een heel goede podcastmaker worden, de ander kleding ontwerpen.’
In 2016 organiseerden Schuurman en compagnon Jesper Jobse, de voormalig aanvoerder van het Nederlandse 3x3-team, hun eerste ‘Leader Course’ voor jongeren in de Bijlmer. Het begin was onwennig, weet hij nog. ‘Het heersende gevoel was: wat komen jullie witte mannen ons nu weer vertellen?’
Het duurde even voordat Jobse en Schuurman het vertrouwen van de jongeren hadden gewonnen. ‘Dan komen de verhalen en hoor je dat sommige jongeren uit eenoudergezinnen bewust ’s nachts bij de McDonald’s werken, omdat ze dan meer betaald krijgen. Logisch dat ze dan te laat op school komen of moe zijn de volgende dag.’
Je bent zelf verantwoordelijk voor de keuzes die je maakt en hoe je je ontwikkelt, dat is wat 3x3 Unites de jongeren wil meegeven. Die gedachte past bij het 3x3-basketbal, waar tijdens de wedstrijd zonder coach wordt gespeeld, zegt Schuurman. ‘Het is de groep die elkaar vasthoudt en het moet doen, dat zag je ook bij de time-outs van het Nederlands team.’
De gouden tweepunter van Worthy de Jong had ook voor de Bijlmer op geen beter moment kunnen komen. In het najaar opent de Nederlandse vlaggendrager de tijdelijke Paperdome, een overdekte 3x3-court waar ook andere activiteiten zullen plaatsvinden.
In de vijf jaar dat het ding er zal staan naast het buurtcentrum in Kraaiennest, moet het uitgroeien tot een ‘hub’ voor creatief talent en voor jongeren die werk zoeken. Die kunnen er bijvoorbeeld (sport-)evenementen leren programmeren. ‘Een sportieve broedplaats van talent’, ziet Schuurman voor zich. Behalve om de sport draait het bij 3x3-basketbal sterk om de lifestyle eromheen: fotografie, muziek, video’s maken.
Een deel van de eerste lichting ‘Leaders’ werkt nog steeds voor hun bedrijf, zegt Schuurman. ‘Iedereen heeft een droom’, vertelt bijvoorbeeld podcastmaker en basketballer Shuwendly Sophia. Hoewel hij zijn eigen zonnige ideaalbeeld van geslaagde zakenman in Miami voorlopig uit zijn hoofd zette, heeft de twintiger uit de Bijlmer het naar zijn zin als communicatiemanager van 3x3 Unites. En hij is als podcastmaker inderdaad ‘iets met zijn stem gaan doen’, zoals iedereen hem altijd al aanraadde.
Maandagavond gilde Sophia bij het winnende punt van De Jong, op de drempel van de sportschool waar zijn workout er net op zat. Niet eens omdat zijn vriend uit de Bijlmer een historisch punt had gescoord. ‘Ik ken hem al jaren, maar ik vind de teamprestatie gewoon onwijs mooi. En oké, het is best knap als je op je 36ste vlaggendrager en olympisch kampioen wordt.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant