In het verre oosten van Rusland is de 39-jarige pianist en anti-oorlogsactivist Pavel Kushnir gestorven, nadat hij in hongerstaking was gegaan. Kushnir, die zich op YouTube kritisch uitliet over het regime van Poetin, zat sinds mei dit jaar vast.
Verschillende onafhankelijke Russische media meldden deze week op basis van Kushnirs nabestaanden dat de pianist op 28 juli al overleed. Vijf dagen ervoor was hij in hongerstaking gegaan uit protest tegen de aanklacht die hem tegen hem liep. Hij zou ook niets meer hebben gedronken.
Kushnir werd verdacht van het ‘publiekelijk oproepen tot terreur’, een verdenking die iedereen die in Rusland kritisch is op het leger en het Kremlin aan zijn broek kan krijgen. Hij was actief op YouTube, waar hij sinds 2022 vier video’s plaatste onder de gebruikersnaam ‘buitenlandse agent Mulder’ – waarschijnlijk een verwijzing naar de in de jaren 90 populaire scifi-serie The X Files met als tagline ‘the truth is out there’. ‘Buitenlands agent’ is een stempel dat Kremlin critici graag opplakt.
Over de auteur
Maartje Geels is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
In het laatste filmpje, daterend van zeven maanden geleden, bestempelde hij de Russische leider Vladimir Poetin tot fascist en riep hij op tot het beëindigen van de oorlog in Oekraïne. ‘Het leven kan onder fascisme niet bestaan. Vrijheid, creatie, oprechtheid, waarheid, schoonheid en menselijkheid’, zei hij in een video van afgelopen januari. Om zijn boodschap overgebracht te krijgen, gebruikte hij poëzie.
Tegenover de onafhankelijke nieuwswebsite Mediazona stelde Irina Levina dat ze het nieuws over haar zoons dood te horen kreeg van een medewerker van de geheime dienst FSB. Kushnir zat ten tijde van zijn overlijden vast in Birobidzhan, in de Joodse Autonome Oblast, een regio in het verre oosten van Rusland. De autoriteiten, zo citeert het medium Levina, zouden Kushnir nog met een infuus hebben geprobeerd op te lappen. Waaraan de muzikant uiteindelijk precies overleden is, is niet duidelijk.
Kushnir gold als gevierd pianist. Hij groeide op in de stad Tambov, ongeveer 500 kilometer ten zuiden van Moskou. De muzikant voltooide zijn opleiding aan het het Tsjaikovski-conservatorium in Moskou, een van de meest prestigieuze van het land, en speelde gedurende zijn carrière bij diverse orkesten.
Hij publiceerde volgens het goed ingevoerde The Insider een boek waarin hij zich kritisch uitliet over het Russische leiderschap. Vrienden van de muzikant verklaarden dat hij ook voor de Russische invasie van Oekraïne al geregeld deelnam aan protesten en zich fel verzette tegen het Kremlin. Hongerstakingen, zo verklaarde bevriende pianist Olga Shkrygunova, maakten deel uit van zijn ‘demonstratierepertoire’.
Tegenover zijn naasten sprak Kushnir zich geregeld uit over zijn protesten, waarbij hij zich bewust was van het risico dat hij liep. ‘Ik ben nog niet gearresteerd!’, zou hij volgens diezelfde vriendin geregeld hebben geschreven. Om als activist toch in Rusland te kunnen blijven en te ontkomen aan de druk van het regime, zou Kushnir in zijn werk grote steden als Moskou bewust hebben gemeden.
Kushnirs lot vormt een schril contrast met dat van de zestien gevangenen die vorige week door Rusland werden vrijgelaten, in de grootste gevangenenruil tussen Moskou en het Westen sinds de Koude Oorlog. Onder hen waren meerdere Russen, onder wie medewerkers van voormalig oppositieleider Aleksej Navalny. Het team van Navalny zamelde afgelopen week via X geld op om het lichaam van Kushnir terug te krijgen naar zijn moeder.
Buitenlandwoordvoerder Peter Stano van de Europese Unie haalde gisteren op X uit naar het Russische leiderschap. Volgens Stano is de dood van de pianist een ‘schokkende herinnering aan de voortdurende repressie van het Kremlin’. De vooraanstaande Russische mensenrechtengroepering Memorial schatte eerder dat er in het land nog ruim driehonderd mensen als politiek gevangene worden vastgehouden.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant