Terwijl zijn aanhangers in Engeland de confrontatie zochten met immigranten en de politie, zat Tommy Robinson vanuit Cyprus het vuur op te stoken op X. Wie is deze oprichter van de rechts-nationalistische en anti-islamitische English Defence League?
‘Tommy, Tommy, Tommy Robinson’, klonk het de afgelopen dagen bij de gewelddadige anti-immigratieprotesten in Engeland, net als ‘Rule Britannia’ en ‘Who the F*** is Allah’. De 41-jarige oud-leider van de English Defence League (EDL), een buitenparlementaire beweging die zich richt tegen de islam, was in geen velden of wegen te bekennen – bij de geplunderde winkels noch bij de bestormde asielhotels en brandende politieauto’s. Hij bleek, zo onthulde The Mail on Sunday, van de zon te genieten op Cyprus, in een vijfsterrenhotel waar een kamer 400 euro per nacht kost.
Bakend in de mediterrane zon hield Robinson via zijn mobiele telefoon een oogje op de taferelen waarbij immigranten onder vuur lagen in grauwe Holiday Inn-hotels, tientallen agenten gewond raakten en meer dan vierhonderd arrestaties werden verricht. Zo nu en dan stookte hij op X het vuurtje op door valselijk te melden dat Britse moslims twee demonstranten hadden neergestoken in Staffordshire en drie vrouwen hadden aangevallen in Schotland. Corrigerende berichten, zogeheten ‘community notes’, kwamen te laat.
Patrick van IJzendoorn is correspondent Groot-Brittannië en Ierland voor de Volkskrant. Hij woont in Londen.
De tweets werden miljoenen keren bekeken, mede dankzij het verspreiden ervan door de ruim 882 duizend volgers van Robinson, die op X een blauw vinkje heeft bij zijn naam ‘TRobinsonNewEra’. Opruiend twitteren is een voltijdse bezigheid voor de voormalige voetbalhooligan, die zichzelf tegenwoordig uitgeeft voor burgerjournalist en een stem zegt te bieden aan wat hij de ‘vergeten Britten’ noemt. Dat hij deze ruimte krijgt, is te danken aan Elon Musk, die na de overname van Twitter amnestie had gegeven aan omstreden twitteraars, van Trump tot ‘Tommy’.
Een week geleden nam de Amerikaanse miljardair het nog voor Robinson op, nadat de Britse staat hem had aangeklaagd voor ‘terroristische activiteiten’. ‘Welke van zijn daden kunnen als terrorisme worden beschouwd?’, vroeg de Tesla-topman zich op retorische wijze af. De aanklacht bracht Robinson ertoe zijn geliefde Engeland te ontvluchten, terwijl zijn boze aanhangers zich verzamelden bij de gietijzeren hekken van Downing Street. Waar hun held heen was gevlucht was een raadsel, totdat de foto’s verschenen uit de Cypriotische badplaats Ayia Napa.
‘Free Tommy’-protesten vinden vaker plaats, omdat Robinson geregeld in aanraking komt met de autoriteiten. En niet alleen de Britse. Anderhalve maand geleden werd Robinson in het Canadese Calgary in een politiebusje geduwd op verdenking van het overtreden van immigratievoorwaarden. Zulke arrestaties dragen bij aan zijn imago als rebel tegen de gevestigde orde, het thema van zijn pas verschenen en verboden documentaire Silenced. Voor iemand met een martelaarscomplex, zoals Robinson, is deze censuur van hogerhand een zegen.
Robinson werd als Stephen Yaxley geboren in Londen, maar hij groeide op in Luton, waar zijn Ierse moeder in een bakkerij werkte en in de autofabriek van Vauxhall. Toen zijn schoonvader Thomas Lennon in zijn leven kwam, werd ‘Lennon’ aan zijn achternaam toegevoegd. Na de middelbare school te hebben verlaten, kreeg hij als vliegtuigingenieur een leerlingplek op Luton Airport, nu het vliegveld van easyJet. Hij verloor deze betrekking na het mishandelen van een politieagent, waarvoor hij 1 jaar cel kreeg. Daarmee was de toon gezet voor zijn onstuimige leven.
Hij sloot zich aan bij de harde kern van voetbalclub Luton Town, de MIGs. In die tijd begon bij zich te bedienen van het pseudoniem Tommy Robinson. Twintig jaar geleden werd hij lid van de extreemrechtse British National Party (BNP), die was voortgekomen uit het National Front, een fascistische beweging die vooral in de jaren zeventig fysiek geweld gebruikte tegen immigranten, zoals ‘Paki-bashing’. Na zijn BNP-tijd, die ruim een jaar duurde, richtte Robinson in Luton de rechts-nationalistische EDL op.
De moord in Luton, in 1995, op Mark Sharp door enkele Britten van Bengaalse komaf speelde een belangrijke rol bij de vorming van Robinsons denkbeelden. Daar komt bij dat Luton bekend is komen te staan als een broedplaats voor jihadisten. Met de EDL streed Robinson tegen de ‘islamisering’ van Engeland. Het leverde hem een lang strafblad op, nog afgezien van gevechten bij voetbalstadions of bij de paardenrennen. Negen jaar geleden bracht Robinson in eigen beheer zijn autobiografie Enemy of the State uit.
Tijdens het proces tegen een bende van Britse Pakistanen die zich in Huddersfield hadden bezondigd aan seksuele exploitatie van plaatselijke meisjes, publiceerde deze ‘staatsvijand’ tegen de wil van de rechter informatie, wat hem een celstraf opleverde. Robinson sloot zich in 2018 aan bij Ukip, wat ertoe zou leiden dat Nigel Farage deze nationalistische partij zou verlaten. Een jaar later probeerde Robinson binnen te komen bij de Conservatieve Partij van Boris Johnson. Hij beweerde lid te zijn geworden, de partij ontkende dat.
De kans is klein dat hij ooit in de politiek carrière zal maken - daarvoor zijn z’n ideeën te radicaal en is zijn strafblad te lang. Maar net als Farage – die door linkse critici is omschreven als ‘Tommy Robinson in pak’ – weet hij van buitenaf genoeg invloed uit te oefenen. Daarbij wordt hij, zo onthulde The Guardian, gesteund door rijke Amerikanen. Hoewel hij in 2021 failliet was verklaard na een verloren smaadzaak, zou Robinson een paar miljoen pond bezitten. Geld genoeg voor een luxevakantie terwijl Engeland in vuur en vlam staat.
In 2010 beheerde Robinson in zijn woonplaats Luton een zonnestudio. Later werkte hij als verslaggever voor Rebel News, een uiterst rechtse Canadese nieuwssite.
In 2011 trouwde Robinson met Jenna, met wie hij drie kinderen kreeg. Na tien jaar liep het huwelijk op de klippen.
Tijdens het uitzitten van een van zijn gevangenisstraffen verklaarde Robinson te hebben gesproken met Julian Assange. Hij beweerde een fan te zijn van de WikiLeaks-oprichter.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant