Sinds een steekpartij in het Britse Southport, waarbij drie kinderen omkwamen, vinden al een week lang gewelddadige protesten plaats in het Verenigd Koninkrijk. Maar het zijn geen bezorgde burgers die de straat op gaan, zeggen experts tegen NU.nl.
Honderden relschoppers belaagden zondag in Rotherham en Tamworth hotels waar asielzoekers worden opgevangen. Er werd grof geweld gebruikt tegen agenten en in en rondom de hotels werd brand gesticht.
Ook in onder meer Southport, Hartlepool, Stoke, Hull, Manchester, Liverpool, Bristol, Blackpool en Weymouth was het onrustig. Er klonken anti-immigratieleuzen zoals "gooi ze eruit" en op meerdere plekken trokken relschoppers naar moskeeën.
Na de steekpartij in Southport, waarbij drie kinderen om het leven kwamen, werd de dader op sociale media al snel omschreven als asielzoeker en vluchteling. De politie ontkrachtte dit door te benadrukken dat de tiener in de Britse plaats Cardiff is geboren. Maar relschoppers koppelden zijn vermeende daad aan de afkomst van zijn ouders, die uit Rwanda komen.
De geluiden die tijdens de rellen klinken, zijn niet representatief voor de Britse samenleving, stelt Robert McNeil van de Migration Observatory van de University of Oxford in gesprek met NU.nl. Volgens hem blijkt uit onderzoek dat Britten over het algemeen positiever tegenover migratie staan dan hun Europese buren.
Uit onderzoek van de Migration Observatory uit 2023 blijkt dat 32 procent van de Britten immigratie slecht of heel slecht vond. 52 procent van de Britten vond toen dat het aantal immigranten in het Verenigd Koninkrijk omlaag moest.
Ook de Britse minister van Binnenlandse Zaken Yvette Cooper zei maandagochtend in het televisieprogramma BBC Breakfast dat de geweldplegers niet de doorsnee Brit vertegenwoordigen. "Veel mensen hebben zorgen en opvattingen over misdaad, de NHS (het zorgstelsel, red.) en immigratie, maar ze gooien geen stenen naar de politie en proberen niet een hotel in brand te steken."
"Er zijn verschillende manieren waarop burgers en organisaties kritiek kunnen uiten op overheidsbeleid. Een moskee vernielen is geen realistische manier om immigratiebeleid aan te vechten. Een hotel vernielen waar asielzoekers verblijven, is dat ook niet. Dit soort daden zijn niet bedoeld om politieke verandering in gang te zetten", zegt McNeil.
Ook de Britse organisatie HOPE not hate, die zich inzet tegen extreemrechts, schrijft in een persverklaring dat "velen hebben geprobeerd de rellen van deze week af te schilderen als uitbarstingen van legitieme woede". "Dat zijn ze niet."
Het gaat hier om extreemrechtse groepen die racistisch geweld willen plegen, stellen verschillende experts en betrokken organisaties, zoals McNeil en HOPE not hate. Ook de Britse premier Keir Starmer omschreef de rellen als "extreemrechts geweld waar in het Verenigd Koninkrijk geen ruimte voor is". Honderden relschoppers zijn inmiddels gearresteerd.
De relschoppers zijn niet lid van één groep met één leider. Ze behoren toe tot een wirwar van groepen, variërend van neonazi's, gewelddadige voetbalhooligans, tot antimoslimdemonstranten. Zij werden vooral gemobiliseerd via sociale media, waarop accounts met veel volgers valse claims over de dader en zijn motief verspreidden.
Een deel van die accounts is nep, blijkt uit een analyse van de BBC. Anderen behoren toe tot populaire extreemrechtse influencers, zoals Tommy Robinson (wiens echte naam Stephen Yaxley-Lennon is), die de gewelddadige rellen aanwakkeren en ophitsen. Yaxley-Lennon is een van de prominentste extreemrechtse activisten in het VK en richtte de islamofobe English Defense League op. Die organisatie is officieel niet meer actief, maar heeft nog wel veel invloed in het extreemrechtse circuit.
Onderzoeker Ryan Lutz van de Universiteit van Bristol en de organisatie HOPE not hate benadrukken dat de rellen wel voortkomen uit een klimaat waarin veel antimoslim- en anti-immigratiegeluiden klinken. Zowel de Britse media als politiek dragen daar volgens hen aan bij. Lutz verwijst onder meer naar het omstreden migratieplan om asielzoekers naar Rwanda te sturen en de 'Stop de boten'-campagne van oud-premier Rishi Sunak om illegale migratie tegen te gaan.
Volgens Lutz kan het extreemrechtse geweld tijdens de rellen absoluut niet los gezien worden van onderwerpen zoals immigratie en moslimhaat. "Die kwesties worden door extreemrechts gebruikt om een kloof te creëeren tussen mensen die in het VK zijn geboren en 'de ander', zoals migranten", zegt Lutz.
Uit een eerste analyse van Tell Mama, een groep die meldingen van haatmisdrijven tegen moslims in het VK bijhoudt, voelen moslims zich bedreigd door het extreemrechtse geweld en de toename in anti-islamitische haatmisdrijven sinds vorige week maandag.
Ook Lutz waarschuwt voor de gevolgen van de rellen voor migranten en asielzoekers. In Bristol, de stad van zijn universiteit en waar ook rellen plaatsvonden, hebben meerdere organisaties die migranten helpen uit veiligheidsoverwegingen hun deuren moeten sluiten, laat hij weten. "Het is moeilijk te overdrijven hoeveel schade dit toebrengt aan mensen die het doelwit zijn van deze rellen en hoe het hun gevoel van veiligheid heeft verwoest", aldus Lutz.
Source: Nu.nl algemeen