‘Ooit een normaal mens ontmoet? En, beviel het?’ Deze ironische tekst kwam ik veertig jaar geleden tegen op een bordje in de Argos, indertijd een fameuze leerbar binnen de gayscene in Amsterdam.
De vraag is actueler dan ooit met de verkapte boodschap van de nieuwe rechtse coalitie, waarvan drie partijen vinden dat we ‘weer normaal moeten gaan doen’. Ook aan het andere uiteinde van het politieke spectrum, bij Denk, is dat inmiddels de morele rode draad. In dat opzicht delen conservatieve moslims en conservatieve christenen in feite hetzelfde beperkte mens- en wereldbeeld.
Als zulk ‘normaal doen’ de maatschappelijke norm wordt, wordt het oppassen voor alle minderheden die niet in die normaliteitsmal passen. In dat opzicht waait er duidelijk een gure wind, waarbij extreemrechts de Amerikaanse culture wars gretig naar Europa importeert. De populariteit van de Canadese gedragsgoeroe Jordan Peterson en machohetero Vladimir Poetin in de kringen rond Thierry Baudet spreekt boekdelen.
Over de auteur
Thomas von der Dunk is cultuurhistoricus en (gast)columnist voor de Volkskrant. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier meer over ons beleid.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
In het hoofdlijnenakkoord staat een omineus zinnetje over seksuele voorlichting op scholen, die voortaan ‘neutraal’ en ‘beter toegesneden op de leeftijd van leerlingen’ moet zijn. Dat klinkt heel waardevrij, maar tegen de achtergrond van recente, op bewuste desinformatie gebaseerde hysterie en heksenjacht – denk aan de ‘Lentekriebels’ en auteur Pim Lammers – is het dat niet. Gezien de fors gedaalde tolerantie van homoseksualiteit onder scholieren is zo’n insteek verontrustend.
Die dalende tolerantie gaat gepaard met toenemende preutsheid in het algemeen, die ook niet helemaal los te zien valt van zowel bedeesde moslimpubers (na sport douchen in onderbroek) als de MeToo-beweging (voorzichtiger opereren bij een versierpartij). Het naakte lichaam geldt als aanstootgevender dan dertig jaar terug, zowel bij de Canal Parade als in de kunst. En dan natuurlijk vooral het naakte mannenlichaam. Bij al die hetero’s, die best wel vrouwen willen bekijken, maar zeker niet zelf bekeken willen worden, zorgt dat pas écht voor ongemak.
In het Singer Museum in Laren loopt een tentoonstelling over de Amsterdamse schilder Breitner (1857-1923). Veel vrouwelijk naakt, in die tijd fors omstreden. Tot de vaste Europese kunsthistorische canon behoort inmiddels het schilderij Le déjeuner sur l’herbe (1863) van de Franse impressionist Édouard Manet. Het toont een naakte dame in het gras tussen twee volledig geklede heren. Een geschilderde naakte vrouw: dat was toen goed voor een schandaal. Maar een geschilderde naakte man was beslist nog erger: dat was namelijk eenvoudigweg ondenkbaar.
Tijdens de Renaissance lag dat anders. Zo werd het plafond van een van de zalen van het Palazzo del Te in de Italiaanse stad Mantua in 1527 versierd met het onderaanzicht van een naakte Apollo op zijn Zonnewagen, met zorgvuldige aandacht voor het anale en genitale detail van man en paard. De viriele Griekse god blijkt, zéér zichtbaar voor alle inkeurige toeristengezinnen, gezegend met een kloek geslacht.
Het is niet echt voorstelbaar dat zoiets straks na de restauratie van het Binnenhof ook op het plafond van pakweg de Trêveszaal prijkt. Daar zou nu zelfs de David van Michelangelo nog in een onderbroekje van de Wibra worden gestoken.
‘Weer normaal gaan doen’, dat is een beetje de seculiere variant van de SGP-opvatting dat je wel homoseksueel mag zijn, maar er niet naar mag leven. Daarmee wordt ook indirect de (klein)burgerlijke levenswijze van de hetero-meerderheid verplicht – regelmatig onder verwijzing naar de openstelling van het huwelijk voor paren van hetzelfde geslacht. Nu kunnen jullie toch ook precies zo zijn als wij? Dat is inderdaad prima voor wie dat wil – anders dan van wijlen Gerrit Komrij zult u van mij geen kritiek horen op hen die dat willen – maar niet iedereen wil dat.
Er dient ook ruimte te zijn voor het buitengewone, zo u wil: extravagante. Van leerboys tot dragqueens. En dat staat, met een beroep op de ‘zeden’ en vooral op de tere jeugdziel, nu onder druk. De nieuwste met gretigheid omarmde steen des aanstoots schijnen hondenmaskers te vormen. In zalige onwetendheid van het feit dat dierenvermommingen al duizenden jaren wereldwijd bij allerlei sacrale en profane rituelen gangbaar zijn, wordt nu een handvol als puppy’s verklede homo’s geprofeteerd als de nakende Ondergang van het Avondland.
Dat recht op zichtbaarheid is ook van belang voor die homo’s die zelf wat minder zichtbaar willen zijn. Want zij zijn, bij toenemende onverdraagzaamheid, uiteindelijk als volgende de klos. Hierin ligt toch ook het publieke belang van de diverse zogeheten Pride Walks in de afgelopen maand –een mix van politieke demonstratie en carnavaleske verkleedpartij.
Als het overigens inderdaad gewoon carnaval zou betreffen, zouden al die overijverige zedenmeesters vast angstvallig zwijgen, ongeacht de ook dan geregeld sterk erotische lading ervan. Maar o wee als het homo’s zijn, dan is de wereld meteen te klein.
Nadat mijn hoofd er jarenlang niet zo naar stond (bovendien was ik dan meestal op vakantie), was ik dit jaar zelf ook driemaal bij een Pride Walk van de partij, waaronder op Roze Maandag in Tilburg. Uiteraard dan ook steeds verkleed. U mag, indien nieuwsgierig, zelf gaan uitzoeken hoe.
Opvallend is steeds het geordende verloop en de gemoedelijke sfeer. Voor de politie behoort het begeleiden van Pride Walks tot de meest ontspannen publieke taken die er zijn. Vergelijk dat eens met witte voetbalsupporters, de belichaming van het heteronormale Nederland van PVV en BBB.
De Engelse ex van een kennis van mij, werkzaam bij Justitie, ging eens in een weekend mee op politiepatrouille in Newcastle. Het uitgaansleven stond bol van de bloedige vechtpartijen. Met één uitzondering, zo werd hem verzekerd: de gaybars gaven nooit enige overlast. Misschien is de verklaring daarvoor wel heel simpel. Hetero’s zetten een (te) hoog testosterongehalte om in onderling geknok, homo’s in onderlinge seks.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant