Extreem-rechtse provocateurs hebben een agenda – en de waarheid, het denken en het discussiëren zijn daaraan ondergeschikt.
De zondebok was snel gevonden, na de gruwelijke mesaanval op een groepje dansende meisjes dinsdag in het Engelse Southport. Nadat een marginaal X-account een dader had verzonnen en een ander account die met nadere verzinsels had aangevuld en verder had verspreid (‘Met de boot gekomen, op de radar van inlichtingendienst MI6’), was zijn naam al gauw overal, in kringen die mensen met dergelijke namen graag de schuld geven van alles.
Het feit dat de politie en de media zijn naam niet noemden, noch zijn migratiestatus, was voor deze foute verstaanders alleen maar extra bewijs, want het werd ‘verzwegen’.
Er klopte, natuurlijk, niets van het verspreide gerucht. De naam niet, het asielverhaal niet, noch dat hij op de radar van de MI6 stond. Maar dat maakte niet uit. De volgende dag togen honderden extreem-rechtse mannen naar Southport om daar de plaatselijke moskee aan te vallen. Er vielen tientallen gewonden onder de politiemensen die hen wisten tegen te houden.
Daarna maakte de politie bij hoge uitzondering de werkelijke naam van de dader bekend, en zijn achtergrond: hij bleek een Brit met Rwandese ouders. Het maakte al niet meer uit. Dit weekend gingen in tientallen Britse plaatsen mannen de straat op om te rellen tegen moslims en immigranten. Moskeeën moesten worden beschermd, sommige winkels werden in brand gestoken.
Dat provocateurs geen feiten nodig hebben om onrust te stoken, bleek afgelopen week ook uit twee veel trivialere gebeurtenissen. Tijdens de opening van de Olympische Spelen beeldden drag queens een mythologische scène uit met de Griekse god Bacchus, die tot heiligschennis werd gebombardeerd omdat de tafel gedekt zou zijn voor het schilderij Het Laatste Avondmaal van Leonardo da Vinci. Grote conservatief-rechtse ophef was het resultaat.
Later weer een rel: nu werd een vrouwelijke Algerijnse bokser tot man bestempeld, nadat haar tegenstander een harde klap had gekregen en had opgegeven (de Algerijnse zou te veel testosteron hebben). Nog meer conservatief-rechtse verontwaardiging.
Drie incidenten, die alle drie werden verdraaid, ingekleurd en zo ingekaderd dat ze vervolgens tot symptoom van structurele ontwikkelingen konden worden bestempeld. De grote gemene deler, volgens deze lieden: hier zie je de westerse beschaving in verval.
Natuurlijk kun je discussiëren over de problemen van tweede-generatie Rwandezen, of over het al dan niet parodiëren van oude schilderijen, en of sport ‘eerlijker’ moet worden gemaakt door sommige mensen een eigen competitie te geven, of een handicap, zoals bij golf. Maar daar gaat het de provocateurs natuurlijk niet om. Nee: ze hebben een agenda – en de waarheid, het denken en het discussiëren zijn daaraan ondergeschikt. Soms lijken de instigatoren banden met Rusland te hebben, maar dat hoeft al lang niet meer: ook in het Westen zijn genoeg mensen bereid desinformatie te zaaien of te verspreiden.
In het Verenigd Koninkrijk leidde deze online retoriek tot wijd verspreid geweld in de echte wereld. De alternatieve waarheid bestaat allang niet meer alleen op sociale media. Slechts weinig geruchtenverspreiders van het eerste uur hebben daarvan afstand genomen. Zolang zij deze op leugens gebaseerde dynamiek blijven aanjagen, is de westerse beschaving echt in verval.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant