De 34-jarige Britse kraamverpleegster Lucy Letby werd in augustus 2023 veroordeeld tot veertien keer levenslang wegens het ombrengen van zeven baby’s. Inmiddels vrezen velen dat er sprake is van een juridische dwaling.
‘Gifmenger.’ ‘Lafaard.’ ‘De Duivel.’ ‘De Engels des Doods.’ ‘Babymoordenaar.’ Deze termen sierden vorig jaar augustus in hoofdletters de voorpagina’s van de Engelse kranten. Ze waren gericht aan de Britse kraamverpleegster Lucy Letby. Zij kreeg veertien keer levenslang opgelegd voor het ombrengen van zeven couveusebaby’s en een poging daartoe van zes anderen. De 34-jarige werd in een adem genoemd met bekende seriemoordenaars uit de Britse geschiedenis. Er werd zelfs spijt betuigd voor het feit dat de doodstraf zestig jaar geleden was afgeschaft.
Een klein jaar later is de toon veranderd. Kranten en tijdschriften als The Guardian, The Daily Telegraph, Daily Mail en Private Eye publiceerden verhalen waarin deskundigen hun twijfels uitten over de veroordeling door de twaalfkoppige jury. Ook vooraanstaande oud-ministers als David Davis en Nadine Dorries, een voormalige verpleegster, vrezen dat er sprake is geweest van een juridische dwaling. In het webmagazine UnHerd schreef advocaat Adam King dat verkeerd geïnterpreteerde cijfers en misdiagnoses het drijfzand vormen onder Letby’s lot.
De eerste goed gedocumenteerde twijfels over de schuld van Letby, die de aantijgingen altijd stellig heeft ontkend en niet aanwezig wilde zijn bij de uitspraak, werden mei dit jaar gepubliceerd in een dertienduizend woorden tellend onderzoeksverhaal in The New Yorker. Dat was ‘for American eyes only’, want de rechter had bepaald dat Engelse media niet inhoudelijk over de zaak mochten berichten omdat er nog een proces tegen Letby liep over de poging tot moord van een achtste baby. Toen ze daar een maand geleden ook levenslang voor kreeg, werd het publicatieverbod opgeheven.
Er was geen hard bewijs voor de veroordeling van Letby. De aanklager had de jury ervan weten te overtuigen dat Letby schuldig was omdat ze in het tijdvak – tussen juni 2015 en juni 2016 – als enige telkens dienst had toen een baby overleed. Bij sommige baby’s was ten onrechte insuline toegediend, bij andere zuurstof of teveel melk. Letby bleek dossiers te hebben vervalst en medische documenten over de baby’s werden in haar slaapkamer aangetroffen. Tevens bleek Letby, die zelf bijna was gestorven na haar te vroege geboorte, te hebben gegoogeld naar de namen van de nabestaanden van de overleden baby’s.
Tijdens het proces hoorde de jury alleen getuigen-deskundigen van justitie. De advocaat van Letby zette daar geen experts, wetenschappers in de statistiek bijvoorbeeld, tegenover. Wel had hij collega’s willen oproepen, maar de bazen van de National Health Service (NHS) bepaalden dat eenieder die in de rechtszaal een goed woordje wilde doen voor Letby, problemen zou krijgen. Tegenover The Daily Telegraph verklaarde een anoniem gebleven collega dat Letby een integere verpleegkundige was. Maar de werksfeer, vertelde ze, was verziekt. Baby’s werden aan hun lot overgelaten en pestgedrag onder collega’s was aan de orde van de dag.
Er komt steeds meer aandacht voor het Countess of Chester-ziekenhuis waar Letby werkte. Het in 1974 gebouwde ziekenhuis kampte in de jaren 2015-2016 met grote problemen. De hygiëne was slecht, terwijl er een tekort was aan zowel personeel als couveuses. Nadat Letby van de afdeling was verwijderd daalde het sterftecijfer, maar rond dezelfde tijd was na een slecht rapport van de inspectie bepaald dat de couveuseafdeling zo slecht functioneerde dat er geen baby’s meer mochten worden opgenomen die intensieve behandeling nodig hadden en binnen 32 weken waren geboren.
Bovendien kreeg de jury niet te horen dat het aantal overlijdensgevallen onder te jong geboren baby’s in die jaren in het hele land steeg. Op de afdeling waar de introverte Letby werkte, lagen in die tijd veel zeer zwakke baby’s met een geringe overlevingskans. Aan de bewering van de aanklager dat de door Letby ‘omgebrachte’ baby’s gezond waren, is door kinderartsen getwijfeld. Opvallend is ook dat de patholoog-anatoom indertijd concludeerde dat geen van de baby’s die door Letby zouden zijn vermoord, op een onnatuurlijke wijze waren gestorven.
In notities schreef Letby, een enig kind van een middenklasse-gezin, destijds dat ze nooit wilde trouwen of kinderen wilde. ‘Ik zal nooit weten hoe het is om een gezin te hebben.’ Die kans is inmiddels nog veel kleiner omdat ze, zoals het er nu naar uitziet, nooit meer vrijkomt. In het voorjaar mislukte haar poging om in cassatie te gaan omdat er geen nieuw (tegen)bewijs was. Opvallend detail: de eerste rechter die het beroep afwees, Robin Spencer, was 25 jaar geleden de aanklager in de zaak Sally Clark, de vrouw die ten onrechte werd veroordeeld voor de moord op haar twee jonge kinderen.
Letby’s enige hoop is een gang naar de Criminal Cases Review Commission, een in 1997 opgerichte beroepscommissie die mogelijke justitiële dwalingen onderzoekt. Veel hangt af van hoe de nieuwe minister van Justitie Shabana Mahmood naar deze zaak kijkt. Op het spel staat niet alleen het leven van Letby en het imago van de rechterlijke macht, toch al aangetast door het postkantoorschandaal, maar ook de reputatie van de NHS, het gratis zorgsysteem dat veel Britten, Labour-politici voorop, aanbidden.
3 x Lucy Letby
Een van de wetenschappers die twijfels heeft over de betrouwbaarheid van Letby’s veroordeling is Richard Gill, een Leidse hoogleraar statistiek. Hij leverde ook de statistische munitie voor de vrijspraak van verpleegkundige Lucia de Berk. Voor de 72-jarige Gill is de zaak-Letby een déjà vu.
In de vrouwengevangenis waar Letby zit, HMP Bronzefield, kreeg ze onlangs gezelschap van de klimaatactivisten Cressida Gethin (22) en Lucia Whittaker De Abreu (34). Zij zijn wegens het blokkeren van de M25-ringweg veroordeeld tot 4 jaar cel.
Tot woede van de nabestaanden weigerde Letby aanwezig te zijn bij het bekendmaken van de strafmaat. De toenmalige premier Sunak beloofde de wet aan te passen zodat veroordeelden verplicht aanwezig zijn bij het vonnis.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant