Meerdere Britse steden waren zaterdag het toneel van gewelddadige anti-immigratierellen. In Southport, ondertussen, wordt in stilte gerouwd om de dood van drie meisjes. Maar tijdens het leggen van bloemen klinkt ook daar gemor.
Geritsel verstoort de stilte op de hoek van Sussex Road en Maple Street, nabij de plek in de Noord-engelse stad Southport waar maandag drie meisjes werden doodgestoken. De 82-jarige Michael Ainscough verwijdert de folie van een bos zonnebloemen, en zet deze in een emmer tussen de lelies en de rozen. Zijn tuin en de stoep daarvoor zijn afgelopen dagen veranderd in een zee van bloemen en beertjes. Ainscough’s dochter haalt de kaarten van de bloemen om deze te bewaren voor de rouwende families. ‘Dat is het minste wat we kunnen doen,’ zegt ze.
Zes dagen na de steekpartij die Engeland schokte zijn de straten die leiden naar de plek des onheils nog steeds met linten afgezet. Twee agenten staan bij de afzetting. Zo nu en dan besproeien ze de bloemenzee met een tuinslang. Hun collega’s elders in het land, ondertussen, liggen onder vuur.
Dertig kilometer zuidwaarts in Liverpool bijvoorbeeld, en twintig kilometer noordwaarts in Blackpool. Ook in Londen, Hartlepool, Sunderland, Stoke, Nottingham, Hull, Manchester, Leeds, Belfast en Bristol was het zaterdag onrustig bij anti-immigratie betogingen die uitliepen op plunderingen en confrontaties met de politie.
Het eiland was op deze zwarte zaterdag het decor van de ernstigste onlusten sinds de zomerrellen van 2011. De waarschuwende woorden van premier Keir Starmer, een dag eerder, dat er keihard zal worden opgetreden tegen het tuig bleken niet te hebben geholpen, en zouden volgens critici olie op het vuur hebben gegooid.
In Stoke leidde het tot een tegenbeweging, waar leden van de Muslim Defence League gewapend met messen door de straten patrouilleerden. Het anti-immigratie sentiment leidde er in de Noordierse hoodstad Belfast zelfs toe dat pro-Ierse nationalisten en pro-Britse unionisten samen optrokken, een unicum. In sommige steden, zoals Bristol en Manchester, werden zwarte Britten het doelwit van racistische aanvallen.
‘Enough is enough’ - genoeg is genoeg - was het credo bij de rellen die uitbraken na het bloedbad dat een 17 jaar oude zoon van Rwandese immigranten in Southport had veroorzaakt.
In het broeierige zomerweer werden emoties en frustraties geuit over illegale immigratie en over de schaduwzijden van de multicultrele samenleving, zoals de terroristische aanslagen van de laatste decennia tot de bendes van Brits-Pakistaanse mannen die zich in verschillende steden, met name in Noord-Engeland, jarenlang hadden bezondigd aan zedendelicten. Tevens is er ongenoegen over de politie die met twee maten zou meten bij verschillende demonstraties.
In Southport was dinsdagavond de plaatselijke moskee het doelwit van gewelddadige stampei geweest, al was er geen enkel verband tussen het gebedshuis, of de moslimgemeenschap in het algemeen, en de drievoudige moord bij het Taylor Swift-vakantiekamp. Een dag later waren buurtbewoners bijeengekomen om het muurtje bij de moskee te herstellen en de straten schoon te maken. Op zaterdagmiddag heeft de brandgeur goeddeels plaatsgemaakt voor de geuren van lelies, tulpen en rozen. De floristen in de welvarende slaapstad doen goede zaken, net als de kastelein The Blue Anchor pub.
Vanuit Liverpool zijn Steven en Ruth Waring gekomen om hun medeleven te tonen, en te bidden. Ruth probeert zich iets voor te stellen bij de ‘duivelse gruwel’ die zich had voltrokken. ‘De dader moet hebben gebukt om de meisjes te doden.’
Over de messentrekker wordt veel gesproken, onder meer door buurtbewoner Paul Seanor (50), die met zijn 22-jarige dochter Niamh druk bezig is met het ordenen van een van de drie bloemenzeeën. ‘Hij was twee jaar terug van school getrapt wegens messentrekkerij en blijkt ooit tegen een klasgenoot te hebben gezegd dat Engeland een genocide nodig heeft, net als Rwanda. Hij was levensgevaarlijk.’
Het strafproces moet te zijner tijd meer duidelijkheid verschaffen over deze Axel Rudakubana, die enkele jaren geleden nota bene meedeed in een promotievideo van de BBC-benefietshow Children in Need. Zijn foto prijkte afgelopen dagen in alle Engelse kranten, een keurige jongeman in schooluniform.
Bij The Blue Anchor vraagt Paul Hoggard, die uit Wigan is gekomen om zijn medeleven te tonen, zich af waarom er geen actuele foto van Rudakubana is gebruikt. ‘Op die oude foto ziet hij er lief en onschuldig uit. Waarom doen de media dat? Waarom kiezen ze niet voor de foto die deze week op het politiebureau is gemaakt?’
De huisvestingsambtenaar Hoggard, getooid in een shirt met een foto van bokslegende Mohammed Ali, keurt de ‘zinloze rellen’ ten zeerste af, maar voegt er in aan adem aan toe dat volgens hem de immigratie naar het Verenigd Koninkrijk uit de hand aan het lopen is. ‘Na Brexit zou het minder worden, maar het is juist meer geworden. En nu is er met Labour een regering aan de macht die de grenzen helemaal open zet. De wijk in Wigan waar ik woon is in de laatste twintig jaar onherkenbaar veranderd. Het ongenoegen broeit al jaren en nu komt het tot een uitbarsting. De regering moet iets doen aan de onderliggende onvrede.’
Een combinatie van schrik en onvrede heerst bij Ryan en Lyndsey O’Neill, die uit Liverpool gekomen zijn om emmers en flessen Miracle-Go-voeding voor de bloemen. ‘We hebben twee dochters van acht en negen,’ zegt Lyndsey, ‘met wie ik naar een Taylor Swift-optreden in Anfield-stadion ben geweest. Vorig jaar waren we bijna naar Southport verhuisd. Ze zouden zeker naar die dansklas zijn gegaan.’ Ze vertelt zich niet mee veilig te voelen in Engeland. Ryan: ‘Onze kinderen kunnen niet meer buitenspelen. Zodra we de kans krijgen, emigreren we naar Dubai. Daar is het wel veilig wonen en daar zijn gevangenissen geen hotels.’
Veilig, evenwel, oogt ook Southport, de stad waar oud-sterspelers van Liverpool wonen en waar de bekende historicus A.J.P. Taylor vandaan kwam. De rode brievenbussen zijn versierd met wollen ‘mutsen’ en de voortuinen zijn netjes onderhouden. In voortuin van de bloemenverzorger Ainscough, die twintig jaar geleden een slachtoffer was van het postkantoorschandaal, staan klapstoelen waar tientallen beetjes op zitten die door rouwende kinderen zijn achtergelaten. ‘Straks,’ zegt de oude baas, ‘bij zonsondergang, brengen we ze allemaal naar de huiskamer. Daar kunnen ze droog en veilig overnachten.’
Over de auteur
Patrick van IJzendoorn is correspondent Groot-Brittannië en Ierland voor de Volkskrant. Hij woont in Londen.
Alinea 3
Klaar? Vergeet de doorleessuggesties niet!
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant