Vandaag heeft Imane Khelif, de Algerijnse bokser over wiens deelname aan de Spelen de afgelopen dagen ophef ontstond, haar volgende duel. Tegenstander Hamori noemt de deelname van Khelif ‘oneerlijk’. Vier vragen over de ontstane discussie.
Wat is er aan de hand?
Na twee klappen en 46 seconden gaf de Italiaanse Angela Carini het donderdag op, in de achtste finale van het olympisch bokstoernooi onder vrouwen tot 66 kilo. ‘Het is niet eerlijk,’ riep ze uit, waarna ze weigerde mee te doen aan het slotritueel waarbij de scheidsrechter de arm van de winnende bokser omhoog steekt.
Het ongebruikelijk korte duel en de uitlating van Carini vestigden opnieuw de aandacht op haar tegenstander, de Algerijnse bokser Imane Khelif. Zij kwam vorig jaar in het nieuws omdat ze vlak voor de finale van het WK boksen werd gediskwalificeerd. Khelif zou op basis van een ‘seksetest’ niet voldoen aan de criteria om mee te doen aan de vrouwencompetitie, aldus de IBA.
Die bond wordt sinds een jaar niet meer erkend door het Internationaal Olympisch Comité (IOC), vanwege problemen op het gebied van integriteit en financiën. Khelif mag daarom wel meedoen met de Olympische Spelen, net zoals ze dat drie jaar geleden in Tokio deed. Toen werd ze uitgeschakeld in de kwartfinales.
Maar sinds het duel van afgelopen donderdag ligt haar deelname onder vuur. Onder de laatste Instagrampost van de bokser speculeren mensen over haar geslacht – ze zou transvrouw of intersekse zijn. De Italiaanse premier Giorgia Meloni volgde datzelfde narratief toen ze naar aanleiding van het duel tegen de pers zei: ‘Ik denk dat atleten met mannelijke genetische kenmerken niet mogen worden toegelaten tot vrouwencompetities.’
Ook Khelifs tegenstander in de kwartfinale, de Hongaarse Anna Luca Hamori, schreef gisteren op Facebook dat zij Khelifs deelname ‘oneerlijk’ vindt.
Wat is er bekend over de sekse van Imane Khelif?
De 25-jarige bokser is als vrouw geboreen, en ook in haar paspoort staat dat ze vrouw is. Ze is dus niet trans. Er zijn ook geen aanwijzingen dat ze intersekse is. Vorig jaar zei ze in een interview tegen het Franse persbureau AFP dat ze slachtoffer is van een complottheorie.
Op basis waarvan werd Khelif dan gediskwalificeerd voor het WK?
Na Khelifs diskwalificatie vorig jaar zei Oemar Kremljov, voorzitter van de IBA, tegen Russische staatsmedia dat Khelif zowel het X- als het Y-chromosoom heeft. Daarvoor is verder geen bewijs: wat voor soort test het was, wie die test uitvoerde en wat de resultaten waren is niet duidelijk.
In reactie op de ophef rondom Khelifs deelname aan de Spelen, zegt de IBA in een statement dat het niet gaat om een testosterontest, maar een andere ‘erkende, vertrouwelijke test’.
Opvallend is dat de test werd afgenomen vlak nadat Khelif een Russische tegenstander versloeg. De IBA staat bekend om een gesloten, antidemocratische bestuurscultuur en Kremljov om zijn warme banden met Poetin. Politieke inmenging bij het besluit om Khelif te diskwalificeren lijkt dus niet ondenkbaar.
Meet het IOC of iemand intersekse is?
Het IOC neemt geen DNA-tests af om het biologische geslacht van sporters te achterhalen. Tot 1996 was zo’n geslachtstest wel onderdeel van deelname aan de Olympische Spelen. Daaruit bleek regelmatig dat sporters in vrouwentoernooien intersekse waren. ‘Vaak wisten ze dat zelf nog niet eens,’ zei sportwetenschapper Wim Derave, verbonden aan de Universiteit Gent, eerder in het NOS Radio 1 Journaal.
En dat geeft problemen, zegt Derave, als mensen er via een ongevraagde test opeens achter komen dat ze een andere sekse hebben dan ze altijd dachten. ‘Ik kan daarom begrijpen dat systematisch testen uiteindelijk is gestopt.’
DNA-geslachtstests zijn bovendien een slechte maatstaf om te bepalen of iemand wel of niet mag deelnemen aan een toernooi, omdat de manier waarop intersekse DNA zich uit, ontzettend kan verschillen per persoon.
Zo bleek in 1985 dat de Spaanse hordeloopster Maria José Martínez-Patiño zowel een X- als een Y-chromosoom heeft, terwijl zij dat zelf niet wist en wel aan andere criteria voor vrouwentoernooien voldeed. De reden: Martínez-Patiño heeft het androgeen-ongevoeligheidssyndroom (AIS), wat inhoud dat zij ongevoelig is voor de werking van mannelijke hormonen, en dus vrouwelijke kenmerken heeft, ondanks het hebben van XY-chromosomen.
Tegenwoordig doorlopen sporters een ander scala aan tests om te beoordelen of zij mogen deelnemen aan de vrouwencompetitie. Alle deelnemende atleten voldoen aan de geldende medische voorschriften voor het toernooi, schreef het IOCin een donderdag verschenen verklaring. Daarin betuigt het IOC tevens haar steun aan Khelif: ‘Iedereen heeft het recht sport te beoefenen zonder gediscrimineerd te worden.’
Ook bood Carini vrijdag haar verontschuldigingen aan voor haar uitlating in de ring. ‘Al deze controverse maakt me verdrietig,’ zei ze tegen het Italiaanse La Gazetta dello Sport. ‘Het spijt me ook voor mijn tegenstander. Als het IOC laat weten dat ze kan vechten, respecteer ik dat besluit.’ Zaterdag maakte de International Boxing Association bekend dat Carini ondanks haar onsportieve gedrag toch zo’n 47.785 euro aan prijzengeld krijgt.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant