De schrik zit er plotseling goed in bij beleggers en beleidsmakers: waar iedereen er tot voor kort vanuit ging dat de Amerikaanse economie na de recente inflatiepiek op weg was naar een zachte landing, is de hoop hierop plotseling een stuk kleiner.
Aanleiding is een banenrapport dat vrijdagmiddag werd gepubliceerd, en dat een tegenvallende groei van de werkgelegenheid in de Verenigde Staten laat zien.
Ook het cijfer van de maand ervoor werd naar beneden bijgesteld en tot overmaat van ramp loopt de (nog altijd historisch lage) werkloosheid op. Beleggers vragen zich sinds vrijdag ineens af of de Amerikaanse economie wel zo robuust is als gedacht.
Over de auteurBard van de Weijer is economieredacteur van de Volkskrant. Hij schrijft over de energietransitie en de impact daarvan op het dagelijks leven.
Rapporten als deze worden over het algemeen beschouwd als het kanariepietje in de koolmijn. De recentste versie van het banenrapport wijst erop dat de banenmotor van de VS mogelijk begint te sputteren. Dit betekent een mogelijke afkoeling van de Amerikaanse economie. Dus gingen aandelen in de verkoop en zakte de beurs.
De Amerikaanse centrale bank, de Fed, ziet zich plotseling voor een dilemma gesteld. De inflatie was de afgelopen maanden gestaag aan het dalen naar 2,5 procent in juni, waardoor het erop leek dat de economie zonder al te heftige ingrepen weer in haar normale doen zou raken. Maar nu is het de vraag of de Fed niet te lang te lang heeft gewacht met verdere renteverlagingen.
Een lagere rente port het vuurtje van de economie op, maar leidt doorgaans ook tot hogere inflatie, iets wat de centrale bankiers juist wilden voorkomen. Door te wachten met een verdere renteverlaging, heeft de Fed de Amerikaanse banenmotor mogelijk gesmoord en daarmee wellicht ook de economie, is nu de vrees.
Met de presidentsverkiezingen van november op komst zullen vooral de Democraten zich nu zorgen maken. Als de economie de komende maanden verder afkoelt, is dit in het nadeel van president Biden en zijn beoogde opvolger Kamala Harris. Haar uitdager Trump krijgt hiermee extra munitie om zijn aanhangers en de twijfelaars onder de kiezers ervan te overtuigen dat de economie bij de Democraten in slechte handen is.
‘Als de economie op haar rug komt te liggen, is het vanzelfsprekend dat de kansen van Harris op het presidentschap kleiner worden’, aldus Marc Sumerlin, voormalig economisch adviseur van de Republikeinse president Bush, zaterdag in The Wall Street Journal.
Ook de voorzitter van de Fed, Jerome Powell, staat plotseling onder grote druk. Hij en zijn ambtenaren besloten woensdag de kortetermijnrente onaangeroerd te laten, vanuit de gedachte dat de economie nog altijd crescendo ging. Wel hintte hij op een renteverlaging in september. Of die ingreep snel genoeg komt voor de Democraten en voldoende zal zijn, moet nog blijken.
De Fed heeft vanwege de hoge rentestand (nu ruim 5 procent) flink wat speelruimte om aan de knoppen te draaien en kan de rente in september sterker verlagen dan ze tot nu toe heeft gedaan, bijvoorbeeld met een half procentpunt, in plaats van een kwart. Maar er zijn veel onzekerheden.
Zo is het de vraag of de tegenvallende banencijfers een incident zijn, zoals sommige economen beweren, of dat de economie snel aan het afkoelen is. Als de Fed te hard ingrijpt, kan de boel juist oververhit raken, de inflatie opstuwend. En dat kan weer tot nieuwe economische schokgolven leiden.
Als de Fed echter te laat is of te weinig doet en de economie knarsend tot stilstand komt, zouden bedrijven weleens kunnen besluiten tot flinke ontslagrondes, wat de Amerikaanse economie dieper het dal zou duwen. De centrale bankiers, die dachten bij kalme zee te koersen richting een stabiele lage inflatie, zien zichzelf kortom ineens verzeild geraakt in potentieel zwaar weer.
Uiteindelijk is het vooral een kwestie van psychologische aard, zeggen sommige economen. Powell moet vooral vertrouwen uitstralen en niet de rente verlagen omdat hij bang is dat de economie hapert. Dan kan een stevige renteverlaging juist het verkeerde signaal zijn, zegt hoofdstrateeg Steve Sosnick van Interactive Brokers tegenover The New York Times. Maar misschien is dit station al gepasseerd, stelt hij. ‘Ineens lijkt iedereen te hebben besloten: oh, oh, ze zijn te laat.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant