Het heeft wel iets weg van een aflevering van South Park. Na maanden van apocalyptische retoriek van de Democraten en waarschuwingen dat de Amerikaanse democratie ten onder zou gaan als de Republikeinen weer aan de macht komen, raakten de Amerikaanse kiezers steeds onverschilliger. Nu is er een nieuwe verdedigingslijn razendsnel opgekomen die wel aanslaat en die simpelweg luidt: ‘Those guys are just plain weird.’
In een week tijd sprongen Democraten en masse op de weird-trein, nadat een interview met Tim Walz, de Democratische gouverneur van Minnesota, 5 miljoen keer werd bekeken. ‘I’m telling you: these guys are weird’, schreef hij bij het fragment waarin hij uitlegt dat Republikeinen zich meer bezighouden met boeken verbannen en met wat je in de slaapkamer doet dan met goed onderwijs en betaalbare zorg.
Een dag later postte het campagneteam van Kamala Harris een filmpje van J.D. Vance die een paar mislukte en, inderdaad, nogal vreemde grappen maakt, met de tekst: ‘It’s getting weird.’
Tot hilariteit van de Democraten reageren de Republikeinen getergd op de beschuldiging. ‘Dit ‘ze zijn vreemd’-argument van de Democraten is dom en kinderachtig’, schreef Vivek Ramaswamy, tot voor kort Republikeins presidentskandidaat. ‘Dit is een verkiezing, niet een high school prom queen contest.’ Wij zijn niet weird, zei Donald Trump een paar dagen later, zij zijn weird!
Ja, ‘weird’ als strategie is kinderachtig en onnozel. Maar ‘weird’ straalt ook zelfverzekerdheid uit. Het past bij het moment, bij Kamala Harris die een ontspannen indruk maakt. Om vreemde mensen lach je, ze vormen geen bedreiging. ‘We zijn niet bang voor ze’, zei Walz. ‘Just a bit creeped out.’ Het is nuchtere taal, schreef Politico, taal die beter aanslaat bij mensen die de politiek zijdelings volgen (nagenoeg iedereen dus) en die zich afvragen: waar hébben die mensen het over? Het is hoe buren met elkaar praten over die gekke politici. Het is de taal van jongeren op internet, van cringe, awkward, weird.
Democratie is een abstract concept, zeker voor wie nooit anders heeft meegemaakt. Je kunt nog zo vaak uitleggen dat er piketpaaltjes worden omgetrapt, dat het gevaarlijk is als politici journalisten, rechters en wetenschappers aanvallen, dat de verworven vrijheden ook weer kunnen worden afgenomen, de checks-and-balances één voor één afgebroken, maar toch zullen velen denken: het valt wel mee, mij raakt het niet. Of: zolang het in mijn belang is, vind ik het oké.
Dan maar ze voor weird uitmaken – als het werkt. Mensen willen misschien liever stemmen op een politicus die plezier, hoop en zelfvertrouwen uitstraalt dan op iemand die zichzelf voornamelijk opwerpt als de laatste barrière op weg naar naar een dictatuur. Het is een les die ook de oppositie in de Tweede Kamer eens mag uitproberen. Grote, waarschuwende woorden – hoe terecht ook – hebben een beperkte reikwijdte en zijn aan inflatie onderhevig. Schets eens een toekomst waar je wél zin in hebt.
Er kleeft ook een risico aan het weird-verwijt. Trump, Vance en andere prominente Republikeinen vreemd noemen, moet kunnen. Maar als je hun achterban gaat ridiculiseren – wat op sociale media volop gebeurt: filmpjes van Trumpsupporters met kleine verbandjes op hun oor of die incoherente complottaal uitkermen, en daarbij de tekst: stop calling us weird – dan kom je op het terrein van minachting, dan ben je niet ver verwijderd van mensen deplorables noemen. En als er iets is waar mensen graag een bewijs van vinden, is het wel van links-elitaire arrogantie.
Heel moeilijk is het niet: lach alleen de mensen boven je uit, daar zitten al genoeg weirdo’s tussen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant