Veel gemeenten lopen flink achter op hun opdracht om woningen te vinden voor statushouders. Maar Gouda, Horst aan de Maas en Ouder-Amstel horen daar niet bij. Waarom lukt het deze gemeenten wel? "Ga niet wachten op de overheid, kom zélf met oplossingen."
Statushouders zijn asielzoekers die een verblijfsvergunning hebben gekregen. Zij worden vervolgens gekoppeld aan een gemeente, waar ze gaan wonen en inburgeren.
En daar loopt het spaak: in veel gemeenten zijn veel te weinig (geschikte) huurwoningen. Van de 342 gemeenten liepen er op 1 juli maar liefst 287 achter op de hoeveelheid huizen die ze het half jaar daarvoor hadden moeten regelen.
De woningnood is een landelijk probleem, maar toch zijn er een aantal gemeenten die wel voldoende statushouders onderdak hebben kunnen geven. In Gouda lukte dat omdat er in die gemeente relatief veel sociale huurwoningen zijn, legt een gemeentewoordvoerder uit. En als een van die woningen vrijkomt, dan wordt er volgens haar "actief en met zorg gekeken" welke woningzoekende het meest in aanmerking komt voor dat huis.
De gemeente Ouder-Amstel loopt zodanig voor, dat ze waarschijnlijk het komende anderhalf jaar geen nieuwe statushouders hoeft te huisvesten. Dat komt doordat in de gemeente 25 tot 30 procent van alle vrijgekomen sociale huurwoningen in eigendom van een woningcorporatie werden toegewezen aan statushouders.
Maar het is niet zo dat er in Ouder-Amstel sociale huurwoningen in overvloed zijn. Sterker nog, volgens wethouder Victor Frequin is er een wachtlijst van zo'n zeventien jaar. Hij ziet dat dit de inwoners van zijn gemeente frustreert. "Hoeveel mensen naar Nederland komen, dat wordt in Den Haag bepaald, daar gaan wij als gemeente niet over. Maar als ze hier eenmaal zijn, dan vind ik dat iedereen hier fatsoenlijke huisvesting moet krijgen."
Ouder-Amstel doet dat met de sociale huurwoningen die daar zijn "en dat doet wel pijn", zegt Frequin. "Het is dus niet zo dat we geen probleem hebben. Maar het is meer welke afspraken je maakt met elkaar." En die afspraak is volgens de wethouder duidelijk: er is een taakstelling en gemeenten moeten die nakomen.
Tegelijkertijd wordt in Ouder-Amstel flink gebouwd. Al in 2026 moeten 330 flexwoningen zijn neergezet, waarvan 30 procent is bestemd voor statushouders. Ook de gemeente Amsterdam, die op 1 juli een achterstand van 1.723 statushouders had, werkt daaraan mee.
"Door wat we nu doen, zullen we in 2026 weinig vrijkomende sociale huurwoningen hoeven toe te wijzen aan statushouders", zegt Frequin. "En daardoor komen meer woningen vrij voor woningzoekenden."
Dat helpt deze mensen niet vandaag, erkent hij, maar de oplossing van het probleem komt zo wel dichterbij. "Uiteindelijk lossen we de woningnood alleen maar op door meer woningen te bouwen en dat doen we ook."
Ook in Horst aan de Maas worden veel (flex)woningen gebouwd. Maar in afwachting daarvan heeft de Limburgse gemeente een zogenoemde doorstroomvoorziening voor statushouders geopend. De tientallen chalets staan op het terrein van recreatiepark Kasteel Ooijen in Broekhuizenvorst. Naast Horst aan de Maas doen ook de gemeenten Peel aan de Maas, Beesel en Venlo mee.
Voor de statushouders is de doorstroomvoorziening (opnieuw) een tussenstap in de route naar een langdurige woonplek, zegt wethouder Roy Bouten van Horst aan de Maas. Maar het is wel een tussenstap waarbij deze mensen kunnen inburgeren en naar school en werk kunnen. Zo zijn verscheidene statushouders aan de slag gegaan bij de lokale Albert Heijn, Center Parcs en zelfs bij de zo'n 15 kilometer verderop gelegen paardensportlocatie.
"Doordat ze meer in de buurt en gemeente wonen, zien ze wel in dat dit de laatste tussenstap is", zegt Bouten. "Ze denken: nu ga ik écht meedoen."
De doorstroomvoorziening mag tot 31 januari 2028 blijven staan, maar de statushouders zelf moeten na een jaar een woning toegewezen hebben gekregen. Dat kan in de huidige huizenmarkt nog wel eens spannend worden, erkent Bouten.
Toch denkt de wethouder dat een doorstroomlocatie voor heel veel gemeenten een tijdelijke oplossing kan zijn. "Ik zou de mensen vooral willen uitnodigen om een keer te komen kijken en het vervolgens gewoon te gaan doen", zegt Bouten. "Ga niet wachten op de overheid en kom zelf met oplossingen."
Source: Nu.nl algemeen