In Nederland is de inflatie veel hoger dan in veel andere eurolanden. Vooral boodschappen en diensten zijn duurder geworden, terwijl energieprijzen nauwelijks zijn gestegen.
De prijzen voor Nederlandse consumenten lagen in juli gemiddeld 3,7 procent hoger dan in dezelfde maand vorig jaar. Vooral de huren en de prijs voor tabak zijn in juli flink omhooggegaan. De energieprijzen zijn daarentegen nauwelijks gestegen: 0,1 procent. Vorige maand was dat nog 3,4 procent.
De inflatiecijfers zijn een eerste raming over juli van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). De definitieve cijfers publiceert het statistiekbureau op 6 augustus.
Voedsel, dranken en tabak zijn gemiddeld 5,4 procent duurder dan een jaar geleden, dat was in juni 4,4 procent. Een jaar geleden was de inflatie van voedselprijzen nog rond de 18 procent op jaarbasis. De grootste prijsstijging voor consumenten zit nu in diensten: die werden 5,7 procent duurder ten opzichte van een jaar eerder.
Welke producten precies duurder zijn geworden, wordt volgende week bekendgemaakt, maar het CBS verwacht dat de prijsstijgingen in de categorieën diensten en voedingsmiddelen grotendeels te verklaren zijn door de hoge maximale huurverhoging van dit jaar en de hogere accijns op tabak.
De maximale huurverhoging, die per 1 juli is ingegaan, bedroeg dit jaar 5,5 procent. Dat is veel hoger dan in 2023, toen de huren maximaal met 3,1 procent mochten stijgen. Het verhuren van een woning valt onder diensten in de indeling van het CBS.
Doordat de lonen de afgelopen maanden zijn gestegen na succesvolle cao-onderhandelingen, hebben mensen meer te besteden. Volgens het CBS kan dit er ook toe leiden dat de prijzen in de dienstensector worden opgedreven. ‘Daarbij kun je bijvoorbeeld denken aan vakantiehuisjes, die inmiddels voor de hoofdprijs worden verhuurd. Mensen kunnen dat door de hogere lonen beter betalen dan eerst en dus neemt de vraag toe’, legt een woordvoerder van het CBS uit.
De sneller oplopende prijzen in de sector voedingsmiddelen, dranken en tabak zijn waarschijnlijk mede het gevolg van de accijnsverhoging op tabak, die in april is ingegaan.
‘Tot voor kort lagen er nog sigaretten in de schappen die voor de oude prijs werden verkocht’, licht het CBS toe. ‘Inmiddels zijn die bijna allemaal verkocht en betalen consumenten de nieuwe, hogere prijs voor sigaretten.’
Emeritus hoogleraar economie Casper de Vries ziet dat de prijs van energie geen hoofdrol meer speelt in de inflatiecijfers. De energiekosten zijn in juli nauwelijks toegenomen. ‘In een sterk energie-afhankelijke economie als de Nederlandse was de energieprijs heel bepalend voor de inflatie.’
In Europees verband wordt de inflatie iets anders berekend. Daaruit volgt een Nederlandse inflatie van 3,5 procent in juli, na 3,4 procent in juni. Ook volgens deze rekenmethode, waarin geen rekening wordt gehouden met de kosten voor het wonen in een eigen woning, stijgen de prijzen in Nederland dus sneller dan vorige maand.
De inflatie is in Nederland veel hoger dan in veel EU-landen, maar flink lager dan bij de zuiderburen. België noteert voor juli een inflatiecijfer van 5,5 procent, momenteel het hoogste in de EU. Verder zijn alleen in Roemenië de prijzen op jaarbasis met meer dan 5 procent gestegen. In Finland en Letland stegen de prijzen juist nauwelijks, de inflatie ligt daar onder de 1 procent.
De inflatie in alle eurolanden samen was in juli veel lager dan in Nederland: 2,6 procent. De euro-inflatie schommelt al maanden rond de 2,5 procent, blijkt uit voorlopige cijfers van statistiekbureau Eurostat. De Europese Centrale Bank (ECB) streeft naar 2 procent. De huidige prijsstijgingen zitten daar dus nog boven. Een tegenvaller: analisten hadden verwacht dat de inflatie voor juli, net als in juni, op 2,5 procent zou uitkomen.
De ECB probeerde de afgelopen jaren de inflatie te beteugelen door de rente te verhogen. Als sparen lucratiever is, geven consumenten minder uit, wat de prijsstijgingen kan dempen. Begin juni verlaagde de ECB voor het eerst in vijf jaar de rente. De inflatie in de eurolanden lag toen al een aantal maanden onder de 3 procent.
Volgens emeritus hoogleraar De Vries is het afwachten wat de Nederlandse regering gaat doen om de inflatie te beteugelen. ‘Ik hoop dat de overheid geen olie op het vuur gooit door meer dingen te subsidiëren. Dat kan ertoe leiden dat mensen meer geld gaan uitgeven, wat de prijzen alleen maar verder opdrijft.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant