De omstreden Egyptische archeoloog Zahi Hawass heeft gemeld dat hij een eventuele Italiaanse campagne voor terugkeer van de het kunstwerk van Leonardo da Vinci zou ondersteunen.
Nu de halve wereld zich in Parijs heeft verzameld voor een editie van de Olympische Spelen die zorgvuldig rondom de cultuurschatten van de Franse hoofdstad is vormgegeven, is het kennelijk weer tijd om een oude kwestie op te rakelen. Hoort de Mona Lisa van Leonardo da Vinci eigenlijk wel in het Louvre in Parijs thuis? Hebben we hier niet te maken met een eeuwenoud geval van roofkunst, met Italië als het slachtoffer?
Het was de omstreden Egyptische archeoloog Zahi Hawass – nooit ver van een camera, een rel in de kunstwereld of een beschuldiging van corruptie vandaan – die vorige week meldde dat hij een eventuele Italiaanse campagne voor terugkeer van de Mona Lisa zou ondersteunen. Sterker nog, hij zou zich bij Gennaro Sangiuliano, de Italiaanse minister van Cultuur, meldden om steun te krijgen voor dit idee.
Martin Kemp, de Engelse Da Vinci-kenner, reageerde op de claim met een ingezonden stuk in The Art Newspaper. ‘Als we het gaan hebben over restitutie, laten we dan wel de historische feiten op een rijtje hebben’, schreef hij.
Kemp geeft toe dat er niet een heel duidelijk beeld of administratief spoor is van de allervroegste geschiedenis van het werk. Maar het is wel duidelijk dat Da Vinci zijn laatste jaren in Frankrijk doorbracht in dienst van de Franse koning Frans I (1494-1547) en dat het schilderij sinds zeker halverwege de 16de eeuw in Frans bezit was. Da Vinci werd in 1519 in Frankrijk begraven.
Het kan zijn, schrijft Kemp, dat Leonardo de eerste aanzetten van het werk in Florence heeft gemaakt, maar hij ziet geen enkele bewijs voor iets wat ‘diefstal’ zou kunnen worden genoemd. En de discussie wordt nog eens bemoeilijkt door het feit dat het moderne Italië niet bestond in Leonardo’s tijd.
Het is niet de eerste poging om het schilderij weer in Italië te krijgen. In 1911 werd de Mona Lisa uit het Louvre gestolen door de in Italië geboren Vincenzo Peruggia, die van plan was om het terug te geven aan zijn geboorteland. Peruggia legde het werk, twee jaar na de diefstal, naïef voor aan de directeur van het Uffizi in Florence, die de kunstdief aangaf bij de politie.
Perruggia had het werk eenvoudig van de haken gelicht, verborg het onder zijn jas en liep er mee naar buiten. Naar verluidt trok de schokkende lege plek in het Louvre meer bezoekers dan de Mona Lisa zelf.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant