Voor de meeste sporters zal de eeuwige roem van een olympische medaille voldoende motivatie zijn om het maximale uit zichzelf te halen. Maar sommige landen stellen hun olympiërs ook wat extra’s in het vooruitzicht.
Het Internationaal Olympisch Comité (IOC) keert geen prijzen uit aan sporters. In plaats daarvan gaat een deel van de opbrengsten van de Olympische Spelen naar de nationale sportbonden, die zelf mogen beslissen op welke manier ze de sporters belonen voor hun prestaties.
Het Amerikaanse zakenblad Forbes deed navraag bij de olympische comités en sportministeries van alle 206 deelnemende landen en territoria. Daarvan zeiden 33 bonden een geldbedrag uit te keren aan hun kampioenen; bij vijftien bonden ligt dat bedrag boven de 100 duizend dollar (92 duizend euro).
Over de auteur
Jasper Daams is algemeen verslaggever van de Volkskrant.
Naast geldbedragen hebben sommige landen creatievere manieren bedacht om hun sporters te belonen. Iedere Poolse medaillewinnaar ontvangt bijvoorbeeld een schilderij van een ‘getalenteerde en gerespecteerde’ Poolse kunstenaar, een diamant en een tegoedbon voor een vakantie voor twee personen.
En daar blijft het niet bij voor de Polen. Ter ere van het honderdjarig jubileum van de Poolse deelname aan de Spelen, bouwt het land een heuse olympische woonwijk in de regio Warschau. Poolse winnaars van individuele onderdelen krijgen een tweekamerappartement aangeboden, goudenmedaillewinnaars van een teamsport mogen uitkijken naar een flat met één slaapkamer.
Ook sporters uit Kazachstan worden beloond met vastgoed. De Kazachse regering nam vorig jaar een wet aan waarmee aan olympische medaillewinnaars appartementen worden uitgeloofd. De kleur van de medaille bepaalt de grootte van het appartement: brons levert een eenkamerappartement op, en voor elke trede hoger op het podium komt er een kamer bij.
Nederland houdt het voorlopig ‘slechts’ bij een geldbedrag. Hoewel het nog altijd wachten is op het eerste Nederlandse eremetaal, heeft NOCNSF dit jaar 1,3 miljoen euro vrijgemaakt voor de Nederlandse medaillebonussen. Net als tijdens de Winterspelen in Beijing, twee jaar geleden, keert de bond 30 duizend euro uit voor een gouden plak, 15 duizend euro voor een zilveren en 7.500 euro voor een bronzen.
Voor teamsporten maakt de bond gebruik van een verdeelsleutel, afhankelijk van de grootte van de teams. Wel geldt voor de individuele teamleden een minimum van 11 duizend euro (goud), 5.500 euro (zilver) of 3.500 euro (brons). Over alle bedragen moet nog wel belasting worden betaald.
Een verschil met de vorige editie van de Zomerspelen is dat winnaars van meerdere medailles maar één keer een bonus krijgen. Mochten Sifan Hassan en Harrie Lavreysen hun prestaties van de vorige Spelen evenaren (beiden twee keer goud en één keer brons), dan verdienen ze daar dit jaar 45 duizend euro minder mee dan drie jaar geleden.
NOCNSF doet dit om het verschil met de paralympische sporters te verkleinen. Voor hen ligt grofweg twee derde van het prijzengeld van de olympiërs in het verschiet.
De bedragen die de Nederlandse bond uitkeert, vallen in het niet bij die van sommige andere landen. Voor sporters uit Hongkong zijn de Spelen het lucratiefst. Een individuele medaille levert daar omgerekend ongeveer 709 duizend euro op. Singapore volgt op korte afstand: in Singaporese dollars krijgt een goudenmedaillewinnaar 1 miljoen, wat neerkomt op zo’n 687 duizend euro.
Naast eenmalige bonussen keren sommige landen ook jaarlijks een geldbedrag uit aan succesvolle olympiërs. Zo kan een olympisch kampioen uit Estland twee jaar na de Spelen ruim 6.000 euro per maand bijschrijven, en krijgen alle Maleisische deelnemers een levenslang pensioen, variërend van krap 400 euro tot ruim 1.000 euro per maand.
Behalve naar nationale bonden gaat een deel van het geld dat het IOC tijdens de Spelen verdient naar internationale sportbonden. Wereldatletiekbond World Athletics kondigde eerder dit jaar aan als eerste internationale bond een deel van dat geld als prijzengeld uit te keren. Iedere gouden medaille levert zo’n 46 duizend euro op. Individuele sporters strijken dat bedrag eigenhandig op, estafettelopers moeten het met hun teamgenoten delen.
Vanaf de Spelen in Los Angeles in 2028 krijgen ook winnaars van zilver en brons een geldbedrag. In totaal is World Athletics dit jaar 2,2 miljoen euro kwijt, verdeeld over 48 atletiekonderdelen.