De hoogste leider van Hamas, Ismail Haniyeh, is gedood in de Iraanse hoofdstad Teheran. Hij woonde al jaren in Qatar, maar was in Iran voor de inauguratie van de nieuwe president.
De belangrijkste figuur van Hamas werd sinds de aanval van Hamas op Israël van 7 oktober onschendbaar gewaand, omdat hij een luxeleventje leidde in Qatar. Kort na de aanval van Hamas ging er een filmpje rond waarin Haniyeh de ontwikkelingen volgt op de zender Al Jazeera vanuit zijn glimmende kantoor in Doha, de hoofdstad van het oliestaatje. Hij wijst enthousiast naar het scherm en gaat daarna met zijn mensen voor God op de knieën, uit dankbaarheid voor het succes van de moordpartij.
Haniyeh was de zoon van vluchtelingen; Palestijnen die na de oprichting van de staat Israël in 1948 werden verdreven en in een tentenkamp in Gaza terechtkwamen. Hij wordt in 1962 geboren in een povere wijk en is als student Arabische literatuur aan de Islamitische Universiteit in Gazastad al actief voor Hamas. In 1997 werd Haniyeh persoonlijk secretaris van sjeik Yassin, de oprichter en geestelijk leider van de organisatie. In deze periode bouwt hij goede relaties op met landen die Hamas steunen: Iran, Qatar en Turkije – een kleinkind van Haniyeh is bijvoorbeeld vernoemd naar de Turkse president Erdogan.
Tijdens de Palestijnse verkiezingen in 2006 is hij lijsttrekker van Hamas, en als deze door de organisatie worden gewonnen, mag hij zichzelf premier van Gaza noemen. De moeizame samenwerking met de rivaliserende Fatah-partij loopt een jaar later uit op een hevige burgeroorlog van een week, en het seculiere Fatah wordt uit Gaza verdreven.
Zijn positie maakte van Haniyeh een rijk man, vooral dankzij de 20 procent belasting die Hamas heft op de goederen die via tunnels vanuit Egypte naar Gaza worden gesmokkeld. Hij zou vele appartementen, villa’s en gebouwen hebben gekocht op naam van zijn kinderen (Haniyeh heeft er dertien) – in schril contrast met de armoede waarmee de meeste inwoners van Gaza worstelen.
Haniyeh is daar zelf allang vertrokken: in 2017 werd hij gekozen tot leider van het politieke bureau van Hamas en sinds 2019 leidt hij de organisatie vanuit Qatar. De afgelopen maanden was de Hamasleider betrokken bij de moeizame onderhandelingen over een staakt-het-vuren in Gaza. Zo ver bekend heeft hij in de afgelopen periode Qatar amper verlaten.
Bij verschillende operaties in Gaza zijn dit jaar drie zoons van Haniyeh gedood, alsmede zijn zus en haar gezin. Haniyeh was zich bewust van de prijs die de Palestijnen betalen: 'We zullen niet opgeven, wat de offers ook zijn.'
Dinsdag werd ook hij gedood tijdens een zeldzaam bezoek aan Teheran. Hier was hij voor de inauguratie van de nieuwe president van Iran. Dat hij hier om het leven is gebracht, geldt ook als een gevoelige nederlaag voor de Iran.
Dit is een bewerkte versie van een eerder gepubliceerd profiel.
Source: Volkskrant