De Venezolaanse oppositie is gewend aan onderdrukking en verkiezingsfraude. Toch koesterde zij enige hoop op een vreedzame machtswisseling bij de presidentsverkiezingen van zondag. Meer dan ooit had de oppositie zich verenigd, terwijl president Maduro onder Amerikaanse druk vrije en eerlijke verkiezingen had beloofd.
Zondag bleken die verkiezingen toch weer een theaterstuk waarin de winnaar bij voorbaat vaststond: Nicolás Maduro. De afgelopen maanden had hij rijkelijk geput uit het draaiboek voor dictators op zoek naar legitimatie door verkiezingen. Hij intimideerde de oppositie en weerde haar belangrijkste leider, María Corina Machado, van de kandidatenlijst.
Niettemin kon Maduro, naar het zich laat aanzien, slechts winnen door naar het botste middel te grijpen: fraude bij het tellen van de stemmen. Opiniepeilingen en exitpolls wezen op een zege voor de oppositie, maar na een ondoorzichtige telling kwam Maduro als eerste uit de bus.
De gang van zaken van Venezuela laat zien hoe belangrijk democratie is. Een kwart eeuw chavismo bracht een van de rijkste landen van Zuid-Amerika aan de bedelstaf. Aanvankelijk kon het linkse populisme van de charismatische president Hugo Chávez nog op een zekere populariteit rekenen, maar onder zijn opvolger Maduro ontwikkelde Venezuela zich tot een dictatuur waarin de economie volledig ondergeschikt werd gemaakt aan het machtsbehoud van de president en zijn naaste kring. Inmiddels heeft een kwart van de Venezolanen het land verlaten, op de vlucht voor armoede en onderdrukking.
In een democratie kunnen falende leiders worden weggestuurd. In een dictatuur als Venezuela kan de president aan de macht blijven, zolang hij wordt gesteund door het leger, dat volop meeprofiteert van zijn corrupte bewind.
De verkiezingen van zondag hadden een terugkeer van Venezuela naar normale omstandigheden moeten inluiden. In ruil voor het verlichten van economische sancties stemde Maduro in met vrije verkiezingen. Zijn toezeggingen bleken echter niets waard. De internationale gemeenschap moet de druk op Venezuela handhaven met gerichte sancties die de bevolking zo veel mogelijk ontzien.
De oppositie heeft gezinspeeld op de mogelijkheid van amnestie voor Maduro en zijn belangrijkste medewerkers, om een vreedzame machtswisseling te bevorderen. Het is uiteraard onbevredigend als Maduro niet wordt vervolgd voor zijn misdaden. Maar uiteindelijk is het een aanvaardbare stap, als het lijden van de Venezolaanse bevolking ermee kan worden gestopt. Zolang Nicolás Maduro aan de macht blijft, is de situatie in Venezuela uitzichtloos.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant