Sinds de inperking van het recht op abortus in de Verenigde Staten in 2022 is het aantal mensen dat zelf een poging tot abortus ondernam gestegen, zo blijkt uit recent onderzoek. Op het onderzoek is wel het een en ander aan te merken.
Waar in 2021 nog 2,4 procent van de vrouwen in de vruchtbare leeftijd in de VS aangaf ooit zelf een poging tot abortus te hebben gedaan, was dat in 2023 gestegen naar 3,4 procent, schrijven Amerikaanse onderzoekers vandaag in medisch tijdschrift JAMA Network Open.
Methoden die de ondervraagde vrouwen daarbij rapporteerden, waren onder meer zichzelf in de buik stompen, kruiden of alcohol innemen om de zwangerschap af te breken en zonder medische begeleiding, soms via een illegale weg, de abortuspil bemachtigen en innemen.
In 2022 haalde het Amerikaanse Hooggerechtshof een streep door ‘Roe versus Wade’, een uitspraak uit 1972 waarin datzelfde hof de geldende restricties rondom abortus ongrondwettelijk verklaarde. Na het terugdraaien van die uitspraak scherpte de helft van de staten de abortuswetgeving aan, en in veertien van de vijftig staten geldt nu een verbod op abortus.
Die inperking van het recht op en de toegang tot abortuszorg leidt nu mogelijk tot een toename in het aantal zelfuitgevoerde abortussen. Die toename is zorgelijk, zegt Monique Opheij, bestuurslid van het Nederlands Genootschap van Abortusartsen. ‘Iedere persoon die thuis zit te rommelen, is er één te veel.’
Vooral geweld en het innemen van middelen om een zwangerschap af te breken, kunnen schadelijk zijn. Gebruik van de abortuspil is in principe veilig, maar als er complicaties optreden, kunnen vrouwen die de medicijnen op eigen houtje gebruiken niet terugvallen op een gespecialiseerde arts.
Opheij: ‘Ze komen dan bij de eerste hulp terecht, waar zorgpersoneel niet is opgeleid om mensen te begeleiden bij een abortus, en – zeker met het huidige politieke klimaat in de VS – hen mogelijk veroordeelt of bang is de wet te overtreden.’
Statisticus Casper Albers is kritisch op de conclusies die de onderzoekers trekken. Zo werden ook vrouwen meegerekend die geen zwangerschapstest deden, maar slechts vermoedden dat ze zwanger waren. Reken deze groep niet mee en de gevonden toename verdampt. Daarnaast brachten de onderzoekers niet in kaart of het aantal zelfuitgevoerde abortussen specifiek toenam in staten met restricties. Daardoor is onmogelijk te zeggen of de geobserveerde toename een gevolg is van de aangescherpte wetgeving.
Experts verwachtten na de wetswijziging al wel een verschuiving van abortussen in de zorg naar zelfuitgevoerde abortussen. Uit onderzoek blijkt namelijk dat het aantal abortussen in landen waar abortus verboden is, gelijk is aan dat in landen waar het wel is toegestaan. Opheij: ‘Als je niet zwanger wil zijn, wil je niet zwanger zijn. Strenge abortuswetgeving zorgt er daarom niet voor dat er minder abortussen zijn, het zorgt er alleen voor dat er minder veilige abortussen zijn.’
Op basis van Amerikaanse cijfers leek al snel sprake van zo’n verschuiving: het eerste half jaar na de wetswijziging werden zo’n 32 duizend minder abortussen uitgevoerd binnen de gezondheidszorg, en zo’n 28 duizend meer abortuspillen verstrekt buiten de zorg. Het huidige onderzoek geeft die verschuiving gestalte, door de precieze methoden, de motieven en de demografische gegevens van vrouwen in kaart te brengen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant