Dit jaar word ik waarschijnlijk dertig. Hoog tijd om vast te leggen met welke levenshouding ik de rest van mijn dagen tegemoet ga. Why so serious? Nou: iedere zomer evalueer ik mijn levenskeuzen. Steeds besef ik dan dat ik maar wat doe en mezelf op die manier tekortdoe. Een mens heeft structuur en kaders nodig. Als dat binnen in hem ontbreekt, weerspiegelt zijn leven die chaos.
Mijn chaos wordt versterkt doordat ik uit een houtsoort gesneden ben die veel splinters achterlaat in een leven. Ik begrijp dat dit zonder voorbeelden abstract blijft. Toch beperk ik me tot metaforen, want anekdoten oprakelen is tijdrovend. Voor ik het weet ben ik weer dertig stuurloze jaren verder. Met het oog op de klok verken ik ook maar drie mogelijke levenshoudingen: de ironische, de optimistische en de cynische.
Ironie is de goedkoopste manier van omgaan met het leven, omdat het weinig emotionele investering in jezelf en anderen vereist. Tegelijkertijd is ironie een luxe die ik me zou willen kunnen veroorloven. Vraag jezelf eens af: wie is de meest ironische persoon die je kent? Waarschijnlijk een geprivilegieerde geluksvogel, die geleerd heeft het leven niet al te serieus te nemen, omdat het leven zich zelden lelijk in hem vastbijt.
De mensen die wel met diepe tandafdrukken rondlopen, hebben vermoedelijk een dikke huid van optimisme of cynisme. De optimist wordt gebeten en leeft positief door, alsof het maar een kus was. De gebeten cynicus voelt niets bijzonders, afgestompt door het besef dat elke dag geleefd wordt tussen de kaken van het beest dat het leven is.
‘Een cynicus is niets anders dan een gezellige pessimist’, schreef Fernando Pessoa. Ja, misschien word ik inderdaad gezelliger als ik nu voor het cynisme kies en zo nooit meer hoef na te denken over hoe ik in het leven sta. Alsof ik de voordelen heb van een boomer zonder de hogere leeftijd.
Als extra denkoefening stel ik me een wereld voor waarin alle wegen uitlopen in één grote afgrond. Een wereld zonder religies om deze diepe leegte in de werkelijkheid te ontkennen of te omzeilen. Iedereen kijkt de duisternis in; het enige verschil is hóé.
De ironische mensen kijken vanaf een veilige afstand zonder te snappen waarom de rest de afgrond zo serieus neemt. De optimisten proberen de afgrond te dichten en de wereld te helen, en vallen af en toe te pletter. De cynici weten dat ze beneden op de bodem niets meer of minder waard zullen zijn dan bovenaan de afgrond. En juist omdat het verschil niets uitmaakt, zoals weinig van betekenis is in het cynische leven, springen ze niet en leven ze gewoon door.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant