Natuurlijk is het een recept voor ongelukken. Verhef een eenvoudige komaf tot voorwaarde om als ‘stem van het volk’ te mogen gelden, en als vanzelf zet je de luiken open voor profiteurs, opportunisten en andere machts- en statusgeile types met eurotekens in de ogen.
Zelfs stukjesschrijvers met een kast van een woning in de duurste gedeelten van Amsterdam en een succesvol schnabbelbestaan, beroepen zich tegenwoordig op een nederige start in het leven om hun dominantie in het medialandschap te bewaken. ‘Ik heb heel, heel lang geleden in de thuiszorg gewerkt! Woonde in een rijtjeshuis, eet sperziebonen! Geen betere vertolker van het ‘gewone mensen’-sentiment dan ik!’
Over de auteur
Hassan Bahara is sinds 2021 media- en cultuurredacteur van de Volkskrant en deze zomer columnist voor de Volkskrant. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier de richtlijnen van de Volkskrant.
De meest uitgekookte beoefenaar van dit cynisch machtsspelletje is toch wel JD Vance, de beoogd vicepresident van Amerika, mocht Donald Trump komende november de verkiezingswinst binnenslepen.
Vance, een pas 39-jarige Republikein met relatief weinig politieke en bestuurlijke ervaring, schopte het in belangrijke mate tot tweede man achter Trump vanwege een aansprekend levensverhaal: groeide op in disfunctioneel gezin, te midden van economische malaise en drugsverslaving. Desondanks wist Vance zich aan dit milieu te ontworstelen, werd militair, en voltooide uiteindelijk zelfs een rechtenstudie aan de prestigieuze universiteit Yale.
Vance tekende het allemaal op in zijn bestsellende mémoire Hillbilly Elegy uit 2016, dat later zelfs nog werd verfilmd. Hillbilly Elegy was na publicatie hét boek dat de weldenkende liberale elite van Amerika op het nachtkastje had liggen. Donald Trumps verkiezingswinst in 2016 ging het begripsvermogen van diezelfde elite te boven. Welke mensen stemmen op deze filistijn en waarom in godsnaam?
Hillbilly Elegy bood uitkomst. JD Vance wierp zich op als de beste verstaander van de ‘gewone man’, genegeerd en verlaten door de winnaars van globalisering, en daarom uit politiek ressentiment handelend.
Vance heeft zich de adoratie van de Amerikaanse weldenkende klasse heel lang laten aanleunen. Zijn nederige afkomst, en zijn vermogen om die politiek te duiden, leverden hem aanvankelijk vooral ter linkerzijde de meeste centen en het meeste aanzien op. Dit was tenminste een Republikein waarmee te praten viel.
Totdat Vance, dromend van politiek sterrendom, doorkreeg dat zijn Republikeinse partij definitief overgenomen was door de Trump-familie. Toen besloot Vance zijn nering naar uiterst rechts te verschuiven. Plots werd zijn levensverhaal een vehikel om een plek aan de top van de populistische voedselketen te bemachtigen.
Niemand beter om de Trump-volgelingen te bedienen dan deze simpele jongen, werd zijn verhaal, want alleen hij kent het lot van de verworpenen der aarde door en door, want ook arm opgegroeid, ook genegeerd en vernederd door links en woke (terwijl de beste man Trump ooit met Hitler vergeleek, al jaren multimiljonair is, en voornamelijk verkeert in de wereld der miljardairs).
Alleen wie doof, stekeblind en ideologisch geharnast is, heeft nog niet door dat het Vance alleen om zichzelf te doen is. Zijn tranentrekkende verhalen over een miserabele jeugd zijn allang niet meer bedoeld om begrip en inzicht te kweken, maar om ongure populistische sentimenten te bespelen. Vance snapt het: deze wereld snakt naar zelfverklaarde afgezanten van de witte arbeidersklasse, ongeacht hun intenties, zolang ze dat toneelstukje maar enigszins geloofwaardig opvoeren. Dan maken we ze zelfs tot kandidaat voor het vicepresidentschap.
Wees daarom gezond wantrouwend tegenover ‘gewone man’-vertegenwoordigers, zeker wanneer ze sperziebonen de lekkerste van alle groenten verklaren. Achter dit kunstje schuilt vaak eigenbelang.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant