Veel plekken op de wereld zuchten onder overtoerisme, en de protesten daartegen nemen toe.
Het was te verwachten: een groeiende wereldbevolking die de welvarende dingen wil doen die ooit alleen voor een welgestelde bovenlaag waren weggelegd, leidt tot druk op de aarde. Dat geldt voor consumptie in het algemeen – er zijn helaas niet genoeg grondstoffen voor iedereen – maar sinds kort ook voor een specifieke variant daarvan: toerisme. Er is niet overal genoeg plek voor iedereen.
Tropische paradijzen in Zuidoost-Azië en Latijns-Amerika hadden al langer last van overtoerisme, maar nu na Venetië ook steeds meer Europese steden, stranden en andere bestemmingen zozeer door buitenlandse selfiehorden worden overspoeld dat het lokale leven erdoor wordt aangetast, roeren de inwoners zich.
In Barcelona, de Canarische Eilanden, Mallorca, Lissabon en Amsterdam zijn allerlei soorten protest uitgebroken tegen de overname van hun stad en land. Hoewel die zich aanvankelijk richtten op overheden en projectontwikkelaars, werden begin deze maand ook toeristen zelf het doelwit van waterpistooltjes. ‘Go home’, was de boodschap van de Barcelonese schutters.
De overlast neemt verschillende vormen aan, maar het meest problematisch is de verdringing. Groenteboeren worden Nutella-winkels, huizen worden hotels, huren en vastgoedprijzen voegen zich naar de koopkracht van de bezoekers en zo verwordt een thuis tot een plek van passanten. De stad wordt een camping, schreef de Duitse filosoof Peter Sloterdijk tien jaar geleden al – in zijn ogen het toppunt van barbarij.
Reizen is geweldig. De kennismaking met andere culturen verruimt het denken, de ontmoeting met de ander vergroot de empathie, een tocht door andere natuur biedt ander avontuur en op een strand met een palmboom voelt zelfs de bries anders. Maar we gaan steeds vaker op reis om elders meer van hetzelfde te zoeken. Yoga op Bali, een hamburger in Barcelona, bier in Amsterdam. Alleen het decor verandert. De voertaal is allang overal Engels.
Het moet minder. Beperkingen opleggen is lastig – reizen is de meest fysieke vorm van vrijheid, en die wil niemand kwijt. Maar de vrijheid van de een eindigt altijd bij de onvrijheid van de ander. Toerisme draait, net als alle consumptie, om schaarse goederen. De oplossing zit (zolang een soort individueel reisquotum onhaalbaar is) in beprijzing en regulering: hogere toeristenbelasting, duurdere vliegreizen, striktere bestemmingsplannen en bijvoorbeeld een verbod op nieuwe hotels, zoals in Amsterdam. Op is op.
Om te voorkomen dat reizen weer een exclusief elitaire bezigheid wordt, zou een stad ook goedkopere opties (op minder drukke momenten, of minder drukke plekken) kunnen aanbieden. Maar het zou niet gek zijn als een stedentrip Barcelona of een weekje Canarische Eilanden iets minder gewoon wordt. Ze zijn het waard.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant