Met 50 parlementariërs uit 24 landen bezoekt D66-Kamerlid Jan Paternotte Taiwan, waar de spanningen met China hoog zijn opgelopen. Een Chinese invasie van het zelfbesturende eiland zou volgens Paternotte desastreus zijn. ‘De economische klap zal enorm zijn.’
33 graden is het in Taipei, waar Paternotte met collega-parlementariërs van het Interparlementair Samenwerkingsverband China (Ipac) deze week bijeen is. ‘Mijn Indiase collega grapt dat het lekker koel is. In Delhi wordt het inmiddels 45 graden. Op sommige plekken zelfs 50 graden. Klimaatverandering, ook een belangrijk probleem.’
Paternotte is als Nederlandse vertegenwoordiger in Taiwan om de eilandbewoners een hart onder de riem te steken. ‘Samen met de grootste parlementaire delegatie ooit die Taiwan bezoekt, laten we zien dat de democratische wereld achter Taiwan staat’, zegt de D66’er over de telefoon.‘Taiwan staat enorm onder druk.’
Over de auteur
Avinash Bhikhie is politiek verslaggever van de Volkskrant.
Alles over politiek vindt u hier.
Hij verwijst naar de grote militaire operatie die China in mei van dit jaar uitvoerde voor de kust van het eiland dat door Beijing wordt beschouwd als onderdeel van de Volksrepubliek. De Chinese krijgsmacht zette de landmacht, marine en luchtmacht in om een complete blokkade van Taiwan te simuleren. Dit in reactie op de inauguratietoespraak van de Taiwanese president William Lai, die door China wordt gezien als een separatist. ‘Natuurlijk wordt dit als zeer bedreigend ervaren hier. De Taiwanezen vrezen eenzelfde lot als Hongkong en Tibet, gebieden die door China zijn ingelijfd en waar het zelfbestuur is afgenomen.’
Taiwan was vanaf de 17de eeuw onderdeel van het Chinees Keizerrijk, tot de Japanners het eiland in 1895 koloniseerden. In 1949 zocht de nationalistische regering, die de burgeroorlog van de Communistische Partij verloor, zijn toevlucht tot Taiwan in een poging zich van het communistische vasteland af te splitsen. In de ogen van Beijing is het eiland een provincie van de Chinese Volkskrepubliek die terug onder het bestuur van China moet komen.
De Chinese president Xi Jinping wil dat dit voor 2049 gebeurt, wanneer China het honderdjarige bestaan van de oprichting van de Volksrepubliek viert. Het liefst vreedzaam, maar de militaire oefeningen verraden dat een gewelddadige onderwerping tot de opties behoort.
‘Dat zou desastreus zijn voor de wereldeconomie’, waarschuwt Paternotte. Het is volgens hem van belang om zelfbesturende democratieën als Taiwan en Oekraïne te steunen. De gevolgen van een Chinese invasie zullen voor Nederland niet te overzien zijn: ‘We praten over economische schade die nog groter zal zijn dan de financiële crisis van 2008 en de coronapandemie samen.’
De inlijving van Taiwan maakt onderdeel uit van de Chinese ambities om de invloedsfeer in de Zuid-Chinese Zee uit te breiden. De Verenigde Staten en de Europese Unie zijn er alles aan gelegen om een militaire escalatie te voorkomen. Meer dan 20 procent van alle wereldhandel verloopt via deze wateren en het gebied is rijk aan vis, gas en aardolie. ‘Daar komt bij dat Taiwan met TSMC de grootste geavanceerde chipfabrikant van de wereld heeft’, aldus Paternotte. ‘TSMC is de belangrijkste afnemer van de chipmachines die ASML in Nederland maakt.’
De Amerikanen hebben China al gewaarschuwd Taiwan bij een inval militair te zullen steunen. Dat ziet Paternotte de Europese Unie niet nadoen. ‘Onze focus ligt op Oekraïne, dat wordt in Taiwan begrepen. Dat betekent dat we een andere strategie moeten ontwikkelen. Een die verkiezingen overstijgt’, zegt de D66’er. Hij wijst erop dat het autocratische China met de deadline van 2049 een langetermijndoel kan vaststellen. ‘Dat is een serieus risico.’
Paternotte vindt dat Europa snel aan de slag moet om in kaart te brengen waar het China economisch pijn kan doen. Op dit moment gelden exportverboden op de geavanceerde chipmachines van ASML. ‘We moeten denken aan dat soort sanctiepakketten.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant