Volgens de officiële verkiezingsuitslag krijgt de Venezolaanse president Nicolás Maduro nipt een derde termijn. Zijn presidentschap sinds 2013 kenmerkt zich door een economische crisis, sancties vanuit de VS en fraude. NU.nl-lezers vroegen zich af: wie is hij en hoe regeert hij Venezuela?
De inmiddels 61-jarige Maduro begint zijn werkzame leven als buschauffeur. Hij klimt op tot vakbondsleider voordat hij in 2000 wordt gekozen in de wetgevende macht van Venezuela. Daarna blijft hij de ladder opklimmen: van 2006 tot 2013 is hij minister van Buitenlandse Zaken en van 2012 tot 2013 vicepresident onder toenmalig president Hugo Chávez. Na de dood van Chávez in 2013 neemt Maduro het presidentschap op zich. Hij wint nipt zijn eerste verkiezing, waarvan de oppositie twijfelt aan de uitslag.
Zijn tegenstanders maken Maduro lang belachelijk vanwege zijn verbale blunders en zijn bescheiden begin als buschauffeur. Maar de oud-buschauffeur heeft zijn verleden in zijn voordeel gebruikt en zijn imago als 'man van het volk' gecultiveerd. Hij danst de salsa met zijn vrouw tijdens zijn warrige tv-optredens en laat nooit een kans voorbijgaan om een honkbal te slaan, een basketbal te gooien of te sparren met een bokser.
Onder Maduro's gezag stort Venezuela in een langdurige economische crisis. Zijn beleid heeft gezorgd voor een uittocht van zo'n 7,7 miljoen Venezolanen uit het ooit relatief welvarende Zuid-Amerikaanse land.
Bijna 82 procent van de Venezolanen leeft in armoede, van wie 53 procent in extreme armoede. Ze kunnen zelfs geen basisvoedsel kopen, zo zei een speciale rapporteur van de VN in februari na een bezoek aan het land. Jaren van wanbeheer, dalende olieprijzen en Amerikaanse sancties hebben de ruwe-olieproductie in Venezuela negatief beïnvloed, maar volgens officiële cijfers zal in 2024 bijna 60 procent van de inkomsten van het land afkomstig zijn van olie.
De oppositie in Venezuela, de VS en veel andere westerse landen beschouwen Maduro's overwinning voor een tweede termijn in 2018 als een schijnvertoning. De belangrijkste oppositiecoalitie heeft besloten de stembusgang te boycotten nadat een groot aantal kandidaten is gearresteerd of het land is ontvlucht. Hierdoor blijft het speelveld voor Maduro vrijwel leeg.
Critici in binnen- en buitenland noemen Maduro een dictator die politieke tegenstanders heeft gevangengezet of vervolgd. Ook beschuldigen ze hem van het herhaaldelijk en onterecht blokkeren van oppositiekandidaten voor deelname aan verkiezingen. Maduro ontkent die beschuldigingen.
Maduro is er de afgelopen elf jaar in geslaagd om alle uitdagingen voor zijn macht binnen zijn PSUV-partij te voorkomen. Hij vormt sterke allianties met degenen die hem steunen. Zijn minister van Defensie, Vladimir Padrino, bekleedt deze functie bijvoorbeeld al bijna tien jaar. Hij zorgt ervoor dat de strijdkrachten achter hem blijven staan.
Deze steun is van cruciaal belang als Juan Guaidó, op dat moment parlementsvoorzitter, zichzelf in januari 2019 tot rechtmatige president uitroept. Hij stelt dat de herverkiezing van Maduro in 2018 frauduleus is geweest. Maduro's regering noemt het een "staatsgreep onder leiding van de Verenigde Staten om hem omver te werpen en de oliereserves van het land te controleren".
Omdat Maduro wantrouwend tegenover buitenstaanders staat, omringt hij zich met een hechte groep vertrouwde politici, die hij afwisselend op verschillende hoge posten benoemt.
In juni 2023 meldt María Corina Machado zich aan om mee te doen aan een voorverkiezing als kandidaat voor de oppositiecoalitie van Venezuela. Ze is een 56-jarige ingenieur en voormalig wetgever en wordt gezien als een van de favorieten.
Door haar populariteit verbiedt Maduro's regering Machado vijftien jaar lang een openbaar ambt te bekleden, wat internationale veroordeling oplevert. De reden: haar steun aan de Amerikaanse sancties voor Venezuela. Ze wordt beschuldigd van betrokkenheid bij corruptie, wat ze ontkent.
De VS versoepelt daarna enkele sancties tegen de Venezolaanse olie- en gasindustrie en heft de beperkingen op de handel in obligaties op. In ruil daarvoor moet Maduro de verboden op kandidaten opheffen en politieke gevangenen en 'ten onrechte vastgehouden' Amerikanen vrijlaten. Vijf mensen, onder wie bekende oppositieleden, worden vrijgelaten uit de gevangenis in Venezuela. Later worden nog eens tien Amerikanen en 24 Venezolanen vrijgelaten in ruil voor de vrijlating van een bondgenoot van Maduro door de VS.
Maar het hooggerechtshof van Venezuela handhaaft alsnog het verbod op een openbaar ambt voor Machado. De VS reageert daarop met het opnieuw instellen van sancties en waarschuwt dat het de terugdraaiing van de beperkingen op de olie-industrie ongedaan kan maken.
Uit opiniepeilingen blijkt dat de populariteit van Maduro de afgelopen jaren is afgenomen, vooral vanwege de economische crisis waarin het land is beland. Toch kan zijn socialistische partij PSUV nog steeds rekenen op een harde kern van aanhangers, en op een aanzienlijk aantal mensen die financieel hebben geprofiteerd van zijn bewind.
Voor zijn derde termijn is Maduro er nog steeds van overtuigd dat hij de juiste man is om leiding te geven aan het OPEC-land dat al een kwart eeuw door socialisten wordt geregeerd. Hij blijft bruisen van electoraal zelfvertrouwen, ondanks het bewijs van sterke steun voor zijn tegenstander Edmundo González onder Venezolanen die de jarenlange economische achterstand beu zijn.
"Of het nu regent, de zon schijnt of bliksemt... we gaan met overmacht winnen", zei hij onlangs in een uitzending op de staatstelevisie, kort nadat hij de voorlopige verkiezingsuitslagen had voorgelezen. Daarin had hij naar eigen zeggen "een onomkeerbare overwinning" behaald.
Maar experts waarschuwen dat de uitslag van de stemming weleens betwist kan worden. Maduro heeft de gewoonte om zich vast te klampen aan de macht, zo wijzen ze erop: zijn regering wordt al lang beschuldigd van het manipuleren van stemmen. De verkiezingen van 2018 die Maduro weer aan de macht brachten, werden door een alliantie van veertien Latijns-Amerikaanse landen, Canada en de Verenigde Staten als onwettig beschreven.
Maandag claimen president Maduro en oppositieleider González beiden de overwinning bij de presidentsverkiezingen in Venezuela. Washington en andere buitenlandse regeringen hebben dan al twijfels geuit over de officiële resultaten die de zittende president aan de macht houden.
Source: Nu.nl algemeen