Na de bloedige aanval afgelopen weekeinde op een voetbalveldje op de geannexeerde Golanhoogte, houdt de wereld haar adem in: wat behelst het ‘sterke’ antwoord van Israël?
Hoewel ze elkaar sinds de terreuraanval van Hamas op 7 oktober elke dag beschieten, willen Israël en Hezbollah geen volledige oorlog, zei de Amerikaanse diplomaat Amos Hochstein in mei. Toch maakte hij zich ‘elke dag’ zorgen over een ongeluk, zoals een raket die een bus met kinderen treft en de tegenpartij dwingt tot vergelding, waarmee een spiraal van geweld in gang wordt gezet.
En dan wordt het toch een echte oorlog, aldus Hochstein, die namens de Amerikaanse regering de spanningen aan de Israëlisch-Libanese grens probeert te beheersen. Zaterdagavond gebeurde er iets dat tot zo’n rampzalige escalatie kan leiden. Een raket, volgens Israël afgevuurd door Hezbollah, raakte een voetbalveldje op de Golanhoogte, in 1981 door Israël geannexeerd. Minstens twaalf kinderen werden gedood. ‘Ons antwoord zal komen en het zal sterk zijn’, zei de Israëlische premier Benjamin Netanyahu maandag.
Over de auteur
Peter Giesen is buitenlandredacteur van de Volkskrant en schrijft over de Europese Unie en internationale samenwerking. Eerder was hij correspondent in Frankrijk.
De wereld houdt haar adem in. De gevechten tussen Israël en Hezbollah kunnen ‘een situatie creëren die we nog nooit hebben meegemaakt in deze regio: een grote regionale oorlog waarin ook de Perzische Golf wordt meegezogen’, zei Aaron David Miller, analist van de Carnegie Endowment for International Peace, tegen CNN.
Zo’n oorlog zou allereerst catastrofaal zijn voor Libanon, dat toch al uit het lood is geslagen door een economische crisis en politieke onrust. Europa vreest verdere instabiliteit in Libanon, mede door de aanwezigheid van miljoenen Syrische vluchtelingen, die wellicht naar Europa zouden willen als de situatie in Libanon verder verslechtert. Volgens Aaron David Miller zou een grote regionale oorlog zelfs kunnen leiden tot een directe confrontatie tussen de Verenigde Staten en Iran, de landen die Israël en Hezbollah steunen.
Een grote regionale oorlog in het Midden-Oosten is het laatste wat de wereld op dit moment kan gebruiken. Wereldleiders maanden Israël en Hezbollah dan ook direct tot terughoudendheid. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Antony Blinken zei dat escalatie moet worden voorkomen. De Franse president Emmanuel Macron en EU-buitenlandchef Josep Borrell deden hetzelfde. Iran waarschuwde Israël voor ‘een nieuw avontuur’.
Volgens mediaberichten zal Israël zich inhouden. ‘De inschatting is dat het antwoord niet tot een volledige oorlog zal leiden’, zei een Israëlische diplomatieke bron tegen persbureau Reuters. ‘Dat zou nu niet in ons belang zijn.’ De grootste Israëlische krant, Yedioth Ahronoth, citeerde twee Israëlische officials die zeiden dat de Israëlische reactie ‘beperkt, maar significant’ zou zijn. Gedacht werd aan een ‘fotogenieke’ aanval op een brug, een energiecentrale of een haven. Ook een aanval op wapendepots van Hezbollah of de liquidatie van hoge Hezbollah-commandanten behoort tot de mogelijkheden, volgens Yedioth Ahronoth.
Ook in april dreigde de oorlog in Gaza over te slaan naar de rest van de regio. Israël voerde een raketaanval uit op het Iraanse consulaat in Damascus, waarbij onder meer een commandant van de Revolutionaire Garde werd gedood. Daarop viel Iran Israël direct aan, voor de eerste keer in de geschiedenis, met een groot aantal raketten. De meeste werden echter onderschept en de schade bleef beperkt. Israël voerde daarna nog een beperkte aanval op Iran uit. Zo liep deze confrontatie met een sisser af.
Blijft het deze keer ook bij een beperkte uitwisseling van vijandelijkheden? ‘Geen van beide partijen wil een grotere oorlog omdat ze begrijpen dat zo’n oorlog enorme schade zou veroorzaken in hun landen’, zei Thomas Nides, voormalig VS-ambassadeur in Israël in The New York Times. ‘Het probleem is dat oorlogen worden veroorzaakt door misrekeningen.’
In een regio die bol staat van de spanningen is zo’n misrekening snel gemaakt. De strijdende partijen staan voor een dilemma: enerzijds willen zij escalatie vermijden, anderzijds willen zij vooral niet zwak lijken. Zwakte wordt gevaarlijk geacht. Machtsvertoon moet de tegenpartij afschrikken. Maar machtsvertoon kan uit de hand lopen, zoals ex-ambassadeur Nides opmerkt. Dan schrikt het niet meer af, maar zet het juist een spiraal van geweld in werking.
De Amerikaanse minister Blinken zei zondag dat een staakt-het-vuren in Gaza de rust aan de Israëlisch-Libanese grens kan herstellen. Hezbollah en andere bondgenoten van Iran hebben gezegd dat ze zullen stoppen met aanvallen op Israël, als de oorlog in Gaza wordt beëindigd. ‘Wij zijn vastbesloten het Gazaconflict tot een einde te brengen. Het gaat al veel te lang door’, zei Blinken zondag.
Ook Donald Trump pleitte vorige week voor een staakt-het-vuren, omdat Israël ‘gedecimeerd’ wordt door negatieve publiciteit. ‘Israël is niet erg goed in public relations’, zei de Republikeinse presidentskandidaat donderdag op tv-zender Fox News, een dag voordat hij de Israëlische premier Netanyahu ontving in zijn buitenverblijf Mar-a-Lago in Florida.
Zondag begonnen in Rome weer gesprekken over een bestand, tussen Israël, de Verenigde Staten, Egypte en Qatar. Een staakt-het-vuren in Gaza is de enige manier om de spanningen in het Midden-Oosten snel te reduceren, zo is de consensus in de internationale gemeenschap. Helaas hebben de onderhandelingen tot dusverre niet tot het gewenste resultaat geleid.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant