Het gaat niet goed met de natuur in Nederland, klinkt het vaak. Maar tegelijkertijd is de natuur ontzettend veerkrachtig. Geef verschillende planten de ruimte en het kan "razendsnel weer ouderwets zoemen", blijkt op Texel, in Friesland en Twente.
In 2021 werd natuurfilmer Ruurd Jelle van der Leij gebeld door een vriend. Of hij een huis met een stuk land wilde kopen. Na wat bedenktijd ging Van der Leij overstag. Hij wilde van het voormalige weiland in het Friese Oldeholtpade een stuk natuur maken met daarin zoveel mogelijk soorten.
Inmiddels is het drie jaar later en is Van der Leij zelf ook nog wel eens verbaasd. IJsvogels, zeldzame libellen, een otter, boomkikkers, dassen, reeën en allerlei insecten hebben het stuk natuur van 3 hectare (ongeveer zes voetbalvelden) groot al gevonden.
"En eigenlijk door maar zes weken wat te doen. De natuur heeft de rest gedaan", legt hij uit, terwijl hij op een stadsreus en een hommelbijvlieg wijst. In die zes weken heeft de fotograaf van de rechte sloot een kronkelende beek gemaakt. "Water is alles. Als je dat de ruimte geeft, is er al heel wat winst te behalen."
Dat ziet ook Henk-Jan van der Veen, boswachter van Staatsbosbeheer in Twente. Op voormalige weilanden worden in Punthuizen en Stroothuizen sinds augustus vorig jaar de voorwaarden gecreëerd voor blauwgrasland. Dat is een landschap met weinig voedingsstoffen in de grond waarop allerlei kruiden groeien.
Boeren kozen er altijd voor om het grondwaterpeil laag te houden, zodat de grond niet te drassig werd. Daardoor konden ze met hun tractors het land op. "Door de waterstand en de ondergrondse kwelwaterstromen weer te laten herstellen, zie je dat een plant als waterranonkel ineens weer tevoorschijn komt", legt Van der Veen uit.
Ook scherpe boterbloem, kruipend moerasscherm en moerasrolklaver laten zich al zien. Zonder dat er één plant is aangeplant. "In de oorspronkelijke bodem zitten de zaden nog van de planten die daar ooit hebben gegroeid", vertelt Van der Veen. "Later is de bodem vlak geschoven en bemest, maar als je het oorspronkelijke reliëf herstelt, gaan die oude planten weer groeien."
In het natuurgebiedje van Van der Leij - die zijn verhaal telkens onderbreekt om op bijen en vlinders te wijzen - gebeurt dat ook. Meer dan honderd jaar geleden was het een grote heidevlakte. Decennialang was het weiland, maar dit jaar steken er voor het eerst weer twee stukjes struikheide boven de grond uit. "Die zaden zaten al die tijd nog in de bodem", vertelt hij.
"De natuur is gewoon ontzettend veerkrachtig", zegt Thomas van der Es daarover. Hij is boswachter op Texel en ziet dat voormalige landbouwgebieden zich ook daar razendsnel ontwikkelen.
In het Alloo, aan de westkant van het Waddeneiland, beheert hij sinds twee jaar oude bollenvelden. "Je ziet nu al de eerste gevlekte orchissen en we hebben zelfs al teer guichelheil gevonden."
In de kruiden en andere planten die er nu staan komen "massa's bijen en dagvlinders" voor. "De duinparelmoervlinder, een soort waar het slecht mee gaat, krijgt daardoor een boost. Maar ook de simpelere bloemen die relatief schaars zijn geworden in Nederland, vind je hier. Het zoemt er weer een beetje ouderwets."
Om het weer ouderwets te laten zoemen is een diversiteit aan planten zo belangrijk, omdat elke plantensoort andere insectensoorten aantrekt. "Elke plant levert zo weer tien tot vijftien nieuwe soorten op", weet Van der Leij. "Het klinkt misschien gek, maar daarom zijn snelwegbermen veel waardevoller qua biodiversiteit dan veel weilanden, waar alleen Engels raaigras staat. In zo'n berm vind je zo vijfhonderd soorten."
"Kijk, een koraaljuffer en daar een vuurlibel. En in die plant zit een gewone slobkousbij. Daar parasiteert de bonte viltbij weer op", wijst hij wandelend langs zijn beek in Oldeholtpade. In het water schiet een snoek weg.
Zorg er dus voor dat de natuur de ruimte krijgt om die soorten te laten komen en dan doet de natuur de rest, is de boodschap van de natuurfotograaf. "Ik zie het een beetje als het inrichten van kamers. Je maakt verschillende hoekjes en alle insecten komen die kamers binnen en iedereen zoekt z'n eigen plekje."
Source: Nu.nl algemeen