Met ongekend machtsvertoon probeert het IOC in te grijpen in de democratische rechtsgang van de VS. De Winterspelen van 2034 zullen in Amerika zijn, zo werd donderdag bekend, mits de FBI het onderzoek naar dopinggebruik van Chinese zwemmers staakt. Waarom?
Of er sprake is van een eerlijke strijd in het olympisch zwembad in La Défense? Zevenvoudig olympisch kampioen Caeleb Dressel heeft grote twijfels. ‘Niet echt’, zei hij afgelopen week. De Amerikaan vertrouwt de Chinese zwemploeg niet. En hij is niet de enige. De kwestie doet de internationale organisatie van de sport wankelen en reikte tot in de Duitse Bondsdag en het Amerikaanse Congres.
Het wantrouwen is niet verwonderlijk. Eerder dit jaar ontdekten The New York Times en ARD dat in 2021 bij een groep van 23 Chinese zwemmers de prestatieverhogende stof trimetazidine werd aangetroffen, maar dat zij geen straf kregen. De Chinese uitleg dat de ploeg de verboden stof via voeding tijdens een trainingskamp had gekregen, werd door het wereldantidopingagentschap WADA geaccepteerd.
Over de auteur
Erik van Lakerveld is sportverslaggever van de Volkskrant en schrijft met name over olympische sporten als schaatsen, atletiek en roeien.
Een deel van de betrokken Chinese zwemmers is in Parijs actief. Qin Haiyang bijvoorbeeld. De concurrent van Arno Kamminga scherpte bij het WK van 2023 het wereldrecord op de 200 meter schoolslag aan tot 2.05,48. Qin was 8 seconden sneller dan hij een jaar eerder was. Dat was volgens velen al verdacht en de twijfels zijn sindsdien alleen maar toegenomen.
Ook bij dopingjagers is er wrevel. De Nederlandse Dopingautoriteit schreef een ‘white paper’, een vijftien pagina’s tellend document waarin het WADA hekelt. Samengevat: de mondiale dopingwaakhond volgt de eigen regels niet. Bij het terzijde schuiven van positieve tests moet bewijs worden geleverd en dat is er niet.
Kamminga uitte tijdens een persmoment in aanloop naar de Spelen zijn ongenoegen over de Chinese affaire. ‘Er zijn alleen maar verliezers, vooral door hoe het gegaan is. Het kan natuurlijk dat het echt om een foutje in de keuken gaat en dat er niet iets is weggemoffeld. Maar het is allemaal zo vaag geworden.’ Het grote probleem is dat een uitleg ontbreekt over hoe de trimetazidine, een hartmedicijn dat in pilvorm wordt verstrekt, in de voeding zou zijn beland.
Helemaal fel is Travis Tygart, de man die wielrenner Lance Armstrong als dopingzondaar ontmaskerde en aan het hoofd van het Amerikaanse antidopingagentschap Usada staat. Hij spreekt van een doofpotaffaire. ‘En iedereen die vuile handen heeft van het begraven van positieve tests en van het onderdrukken van de stemmen van moedige klokkenluiders moet aansprakelijk worden gehouden volgens de regels en volgens de wet.’
Tygart heeft de de Rodchenkov Act achter zich. Die wet uit 2019 – vernoemd naar klokkenluider Grigori Rodtsjenkov, die in 2016 het bestaan van een grootscheeps dopingprogramma in Rusland onthulde – stelt de FBI in staat om dopingzaken ook buiten de Amerikaanse grenzen te onderzoeken. Dat is tegen de zin van WADA, dat zichzelf als hoogste autoriteit ziet in dopingkwesties en wars zegt te zijn van staatsbemoeienis.
WADA-directeur Witold Banka, oud-minister van sport in Polen, ging niet in op uitnodigingen van het Amerikaanse Congres, de Duitse Bondsdag en de Raad van Europa om uitleg te geven. Hij wijst op een vervolgonderzoek dat WADA vrijpleit van fouten. Het onderzoek werd in opdracht van het WADA zelf uitgevoerd.
De twijfels zijn niet verdwenen, zeker niet nadat ARD en The New York Times vlak voor de Spelen hadden gemeld dat getuigen hebben gezien dat niet alle 23 Chinezen in hetzelfde hotel verbleven. Dat haalt het verhaal van het besmette hotelvoedsel onderuit.
Maar het wereldantidopingagentschap weet het Internationaal Olympisch Comité aan zijn zijde en in Parijs werd de afgelopen dagen duidelijk hoe de kwestie de internationale sport onder spanning zet. De consequenties reiken verder dan het zwembad, minstens tot aan de Winterspelen van 2034, die donderdag aan Salt Lake City werden toegewezen.
Hoewel de toewijzing op papier definitief is, was er wel een belangrijke voorwaarde. Het IOC behoudt zich het recht voor om de Spelen weer af te nemen ‘als de hoogste autoriteit van het WADA in de strijd tegen doping niet volledig wordt geaccepteerd’.
Kortom, als de organisatoren van de Winterspelen in Salt Lake City het niet voor elkaar krijgen dat de FBI het onderzoek naar de Chinese zwemmers staakt, gaat het feest niet door.
Het handelen van de tandem IOC-WADA zet de relatie met sportgrootmacht Amerika, ook organisator van de volgende Zomerspelen, en veel andere Westerse sportlanden onder druk. Maar bovenal is het een ongekend staaltje machtsvertoon van het IOC, dat hiermee het terrein van de sport verlaat en probeert in te grijpen in de democratische rechtsgang van de VS.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant