Als Donald Trump over honderd dagen de nieuwe president van de Verenigde Staten blijkt te zijn – een nog altijd realistisch scenario, in weerwil van de progressieve hoop die deze week uit alle kieren komt stromen – zal er, net als acht jaar geleden, een zoektocht naar verklaringen losbarsten.
Een van de draadjes van de geschiedenis, een niet onbelangrijk draadje wat mij betreft, voert dan terug naar een moment in 2020, toen een tiener uit Californië aan haar vader vertelde: ik ben vrouw en ga voortaan door het leven als Vivian.
Het is niet makkelijk om als ouder te reageren op zoiets ingrijpends. Je kunt je kind liefdevol omarmen en vertellen dat je, hoe zwaar het ook wordt, er altijd zult zijn. Of je zegt: vanaf nu maak ik het mijn missie om ‘woke’ te vernietigen.
Dat is wat Elon Musk zich voornam toen een van zijn twaalf kinderen hem dit nieuws bracht. Hij vertelde er deze week over in een interview met de conservatieve zelfhulppsycholoog Jordan Peterson. ‘Mijn zoon Xavier is dood’, zei hij. ‘Killed by the woke mind virus.’
Vorig jaar luisterde ik een podcast over de vraag wat er in hemelsnaam met Musk is gebeurd. Vele theorieën kwamen voorbij: zijn Twitterverslaving, ketaminegebruik of rijkdom zouden zijn brein hebben veranderd, of hij zou denken dat we in een simulatie leven, waardoor niets meer uitmaakt.
Maar over zijn kind ging het niet. Terwijl dit hem in recente jaren het meest dwarszat, geeft hij nu toe, en zijn gedrag heeft bepaald. In de jaren daarna kocht hij Twitter en richtte een SuperPAC op om miljoenen te kunnen doneren aan Trump, terwijl hij eerder Biden, Clinton en Obama steunde.
Wie, net als ik, tegen wil en dank Muskwatcher is geworden, kent zijn transformatie van onschuldige, geeky techuitvinder tot cartooneske schurk en internettrol, en weet hoe wraakzuchtig en kleinzielig hij kan zijn – net als zijn nieuwe bondgenoot.
Dit is een man van 53 die Mark Zuckerberg uitdaagde tot een kooigevecht. Een man die het algoritme van Twitter liet herschrijven zodat zijn eigen tweets de meeste tractie kregen. Een man die een professionele duiker zonder enig bewijs een ‘pedo’ noemde, alleen omdat deze zijn plan om een Thais voetbalteam uit een grot te redden een ‘pr-stunt’ noemde.
Dit is ook de man die denkt dat Amerika een sterke leider nodig heeft. Trumps reactie op het schampschot – de vuist en de kreet ‘fight’ – was voor Musk een bewijs van zijn ‘instinctieve moed’. Die dag kondigde hij zijn endorsement aan. Hij bewondert vooral hoe Trump tegen ‘bully’s’ optreedt. Daar moet je zelf soms ‘een monster’ voor zijn.
Zelfs als je deze kant van Musk kent, is de bekentenis verbazingwekkend: de rijkste en mogelijk invloedrijkste persoon op aarde baseert zijn kruistocht tegen woke op rancune. Een motief dat per definitie onbetrouwbaar is, maar dat Musk niet in de weg zit.
‘We boeken progressie’, zei hij. Inderdaad: Twitter heet nu X en wordt bevolkt door meer rechts-extremistische bots en trollen dan door social justice warriors. Wereldwijd wordt er zeer succesvol geput uit het radicaal-rechtse en conservatieve electorale reservoir.
Overal lees je nu hoe Kamala Harris de jeugd mobiliseert, mede dankzij haar memeability en de steun van popsterren. Maar die analyse gaat voorbij aan de onderzoeken die erop wijzen dat er een nieuwe generatie is die, voor het eerst in de geschiedenis, minder vooruitstrevend is dan haar voorgangers, ook in Nederland.
De conservatieve tendens is het sterkst onder jongeren, vooral rond lhbti-thema’s en de slavernijexcuses, aldus het Nationaal Kiezersonderzoek 2023. Nergens is de opinie zo sterk verschoven als bij de vragen over transgenders en non-binariteit. ‘Ook de onderwerpen’, noteren de onderzoekers, ‘waarop desinformatie via sociale en reguliere media breed verspreid wordt.’
Hoe zou dat komen?
Op Threads, een platform dat níét van Musk is, begon Vivian de leugens van haar vader te debunken. Geheel in gen Z-stijl nam ze het laatste woord: ‘I look pretty good for a dead bitch.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant