Een petitie van bezorgde VVD’ers tegen samenwerking met de PVV is binnen drie weken meer dan duizend keer ondertekend. In de begeleidende brief roepen de initiatiefnemers de partijtop op te debatteren over waar de ‘morele en bestuurlijke ondergrens’ ligt.
‘Als je je grenzen niet bewaakt, is dat het begin van het einde.’ Met deze quote van voormalig VVD-leider Mark Rutte worden bezoekers van de website liberalevvd.nl van de groep kritische VVD’ers verwelkomd. Hier vinden geïnteresseerden de noodkreet van liberalen die zich hebben verenigd met een duidelijke boodschap aan de partijtop: met de samenwerking met de radicaal-rechtse PVV neemt de partij een afslag die zij niet moet nemen.
De brief en petitie volgen na de succesvolle afronding van de formatie waar de VVD in een coalitie is gestapt met de de partij van Geert Wilders, na jaren van principiële bezwaren tegen die samenwerking. Met de afspraak dat de partijleiders in de Kamer blijven, is Wilders weliswaar geen premier geworden, maar zijn eenmanspartij zit nu wel aan de knoppen van het landsbestuur.
Dit tot grote zorgen van de ondertekenaars. ‘We maken gedrag en zaken mogelijk, die vorig jaar nog ondenkbaar waren in het bestuur van ons land’, staat in de brief. ‘We maken ons grote zorgen over de coalitie waar wij in zijn gestapt.’
Over de auteur
Avinash Bhikhie is politiek verslaggever van de Volkskrant.
Inmiddels is de petitie ondertekend door meer dan 1.200 sympathisanten. ‘Dat is vrij veel in een korte periode’, zegt Jeroen Verwoort, VVD-wethouder in Velsen en een van de initiatiefnemers. ‘Dit is een stevig signaal waar het bestuur en de fractie zich rekenschap van moeten geven.’
De groep met 1.200 bezorgde liberalen vormt momenteel een minderheid binnen de partij. Op het laatste congres schaarde een overgrote meerderheid zich achter partijleider Yesilgöz en de samenwerking met de PVV.
Toch is het opmerkelijk dat er nu oproer ontstaat. Binnen de VVD sluimert al langer ongemak over de koers van de partij. Critici aan de conservatieve kant vinden dat de partij in de regeringsjaren te veel water bij de wijn heeft gedaan om progressieve coalitiepartijen binnenboord te houden, terwijl de liberale vleugel zich zorgen maakt over platte rechts-populistische uitspattingen.
Onder het leiderschap van Rutte bleef het ongemak geregeld onder de oppervlakte. Met een VVD’er in het Torentje die de ene na de andere verkiezingen won, konden kritische geluiden over de koers gemakkelijk worden weggewoven.
Voormalig fractievoorzitter Klaas Dijkhoff deed in 2019 nog een poging de partij met het discussiestuk Liberalisme dat werkt voor mensen van de rechterflank terug naar het midden te krijgen. Het debat in de partij kwam echter nooit op gang. Nu de VVD onder leiding van Yesilgöz de verkiezingen verloor en in zee gaat met de PVV, doen bezorgde VVD’ers zich alsnog gelden. ‘De partij is van ons, als leden’, staat in de brief.
De groep kondigt aan zich ‘assertiever en actiever’ op te stellen dan zij tot nu toe deed. ‘Wij als VVD’ers maken deze coalitie, deze keuzes en dit gedrag mogelijk’, schrijven de initiatiefnemers. ‘Wij dragen hiervoor collectief verantwoordelijkheid, maar ook individueel. Het is nu ook onze verantwoordelijkheid niet langer weg te kijken, ons uit te spreken en grenzen te stellen.’
De VVD’ers kondigen aan de uitwerking van het hoofdlijnenakkoord te toetsen aan wat zij als de liberale kernwaarden van de VVD beschouwen: ‘Vanuit vrijheid, respect en fatsoen zullen we de komende tijd die grenzen omschrijven op het gebied van rechtvaardigheid, gelijkwaardigheid, sociale rechtvaardigheid, gelijke kansen, de scheiding van kerk en staat, vrijheid van meningsuiting, non-discriminatie.’
De groep verwacht een constructieve houding van het partijbestuur en partijvoorzitter Eric Wetzels. Hij beloofde de leden van de VVD weer een discussiepartij te maken. ‘De afgelopen jaren voelden de congressen soms te veel als een klapmachine. Zo’n partij moet de VVD niet willen zijn’, zei hij tijdens zijn verkiezingscampagne.
Mede-initiatiefnemer Verwoort verwacht dat de partij nu wel het gesprek aangaat over waar de VVD staat en welke richting ze in de toekomst op gaat. ‘Het gaat om de bredere koers van de partij. De discussie moet nu op gang komen. Niet links VVD tegen rechts VVD, dat moeten we als leden samen met elkaar doen.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant