Stephan Wevers, brandweercommandant en voorzitter van de Europese brandweerfederatie, wil brand voorkomen in plaats van alleen bestrijden. Zeker nu er door klimaatverandering meer natuurbranden ontstaan. "Het wordt een steeds grotere uitdaging."
Wevers is een bekende naam in de wereld van brandweerlieden, waarin hij al 37 jaar rondloopt. Hij is commandant in de veiligheidsregio Twente, en president van de Europese brandweerfederatie F.E.U. In die club zitten 32 landen (ook Noorwegen, Engeland) die kennis, mankracht en materieel uitwisselen. En dat blijkt - juist nu - hard nodig. Want met de zomervakantieperiode breekt jaarlijks ook het bosbrandseizoen aan.
Zo werden in Griekenland inwoners en toeristen van Kos geëvacueerd om bosbranden en moesten Bulgaren in het Zuiden vluchten voor het vuur. Wevers en de F.E.U. volgen de situatie op de voet: "Als ze bellen staan we klaar om te helpen."
Wat moeten mensen zich voorstellen bij een Europese brandweer?
"We hebben onder andere een Europese alarmcentrale, een soort ANWB. Wanneer een land problemen heeft en hulp nodig heeft, zoals Griekenland vorig jaar tijdens de grote bosbranden, kan het die alarmcentrale inschakelen. Dan kijkt Europa wat er nodig is en waar die hulp vandaan moet komen."
"Denk aan 556 brandweermensen, 24 blusvliegtuigen en 4 helikopters. Voor vliegtuigen moet je overigens niet in Nederland zijn, maar wij kunnen weer onze kennis delen."
Wat hoopt u op internationaal niveau voor elkaar te krijgen?
"We willen meer branden voorkomen in plaats van alleen bestrijden. Door natuurmanagement bijvoorbeeld: het beter inrichten en onderhouden van natuurgebied. Dus meer focussen op vragen als: welke vegetatie zet je waar? Waar maak je een brandgang? Hoe zit het met evacuatieplannen? Moet er worden gemaaid? In Nederland zijn we daar goed in; we werken veel samen met natuurbeheerders. Dat is niet overal het geval."
"In Portugal is in het verleden bijvoorbeeld veel eucalyptus geplant. Dat brandt als een gek. Maar onderhoud aan de bossen is net zo belangrijk: alles wat blijft liggen is brandstof."
"We proberen samen ook nieuwe methodes uit om branden mee te bestrijden, zoals dronetechnologie om het gedrag van natuurbranden beter te voorspellen."
U zit al 37 jaar in het vak. Heeft u gaandeweg zaken zien veranderen?
"Door klimaatverandering zien we vaker extreme weersomstandigheden. Afgelopen weekend kregen we hier in Twente meer dan honderd meldingen van wateroverlast. We hebben ook meer natuurbranden omdat het warmer wordt. Wat mij zorgen baart is: wat als de temperatuur nóg verder stijgt? Als het warm is, vliegt alles sneller in brand."
Wevers noemt als voorbeeld de verzengende hitte in Europa in piekjaar 2022. Toen liep de temperatuur in Londen voor het eerst op tot boven de 40 graden Celsius. De Britse brandweer moest vijf keer zo vaak uitrukken als normaal om natuurbranden binnen en buiten de stad te blussen. In brandweertermen: een major incident. Ook hier zou zoiets kunnen gebeuren, zegt Wevers.
"We zijn een dichtbevolkt land waar overal mensen recreëren, wonen en werken. Het wordt een steeds grotere uitdaging om het onder controle te houden. "
Verwacht u dit jaar nog een bosbrandzomer in Nederland, na zo'n nat voorjaar?
"Dat kunnen we helaas niet voorspellen. De regenval en de hoge grondwaterstanden zijn natuurlijk gunstig, maar voor hetzelfde geld krijgen we in het najaar last van droge periodes. Zeker is dat klimaatverandering de situatie onbestendig maakt."
De brandweer moet wekelijks tientallen keren uitrukken om een natuur- of bermbrand te blussen. Tijdens droge periodes zijn dat met name bermbranden, die kunnen ontstaan door vonken van een treinspoor, uitlaat of bliksemschicht.
Of kleine branden in natuurgebieden, veroorzaakt door mensen die een vuurtje stoken, een peuk of zelfs een verdwaalde wijnfles. Volgens Wevers werkt dat als een vergrootglas. "Ontsteking zit in een klein hoekje."
Is de brandweer extra alert?
"Dat zijn we altijd. In Nederland hebben we een kleine duizend kazernes. Tussen zes en tien minuten hebben we 10.000 brandweermensen klaarstaan."
Is Europa - het snelst opwarmende continent - klaar voor meer natuurbranden als gevolg van klimaatverandering?
"Het ene land meer dan het andere. Maar we zijn een adaptieve club: we passen ons wel aan. Bovendien heeft Europa geen duizenden hectare aan verlaten natuurgebied, zoals Californië of Canada (twee vaak door bosbrand getroffen gebieden, red.)."
Is er niet juist meer risico in het dichtbevolkte Europa?
"Als je goed investeert in natuurmanagement, dan is het te doen. We zien bij onbeheersbare natuurbranden vaak dat het gaat om brandbaar bos, met weinig brandgangen en slecht natuurbeheer."
"We hebben altijd al natuurbranden gehad, we moeten er alleen goed mee om leren gaan. Je kunt ze nooit helemaal voorkomen."
Source: Nu.nl algemeen