Voor zover ik weet heeft slechts één Twitterdraadje het tot het feministisch canon geschopt, en ik denk er vrijwel maandelijks aan. In 2018 stelde de tot dan toe onbekende Amerikaanse ontwerper Gabrielle Blair in een nogal virale Twitterbom: ‘Mannen zijn verantwoordelijk voor alle ongewenste zwangerschappen.’
De dagelijkse lasten van anticonceptie voor (hetero)vrouwen zijn kolossaal, vond Blair, terwijl mannen hen kunnen ontzien met een simpel dingske dat het probleem lokaal aanpakt, tegen soa’s beschermt en dat je alleen gebruikt als je allebei seks wilt: het condoom. Waarom niet altijd condooms? Omdat mannen zonder ‘een paar minuten ietsje meer plezier ervaren’.
Over de auteur
Emma Curvers is verslaggever en columnist van de Volkskrant.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Blairs stelling was wat zwart-wit, maar de kern was natuurlijk de omkering: waarom lopen vrouwen zo veel risico, krijgen zíj die bijwerkingen op hun bord, investeren zij zo veel tijd en geld, en zijn mannen vaak niet tot deze minimale geste bereid? Haar vraag heeft sindsdien alleen maar aan belang gewonnen.
Het aantal abortussen nam in 2022 flink toe, tot dusver is niet bekend waardoor, en de soaklinieken lopen over − de Europese Gezondheidsdienst waarschuwde in juni dat de druiper antibioticaresistent dreigt te worden. Die toename in soa’s heeft te maken met een daling in het condoomgebruik, die is ingezet toen de overheid in 2011 haar condoomcampagnes stopzette. De gemeente Diemen begon deze week met gratis condooms uitdelen. En er is nog een revolutie gaande in anticonceptieland: het pilgebruik daalt, terwijl meer vrouwen kiezen voor natuurlijke anticonceptie, waarbij ze bijvoorbeeld hun temperatuur opnemen om hun vruchtbare dagen te bepalen.
In de media werd vooral gewaarschuwd voor de kans op ongeplande zwangerschappen bij die methoden. De grens tussen informeren en bevoogden bleek daarbij dun. Informatie was hoognodig, maar door alle doempreken werden vrouwen die natuurlijke anticonceptie gebruiken ook een beetje neergezet als naïeve gansjes − en niet als vrouwen die, bijvoorbeeld, uit een boeketje voor hen soms beroerde opties welbewust de minst beroerde kiezen.
De bekende momfluencer Nina Pierson promootte zo’n natuurlijke methode, en maakte onlangs bekend dat ze ongepland (maar gewenst) zwanger is geworden. De schadenfreude was niet van de lucht, maar ik zag de grap niet: Pierson heeft een risico aanvaard, en is nu open over de gevolgen.
Deze week wijdde ze haar nieuwsbrief aan cijfers (van het kenniscentrum Rutgers) over verschillende natuurlijke methoden, die nogal variëren in betrouwbaarheid, van 2 tot 34 procent kans op zwangerschap bij normaal gebruik. Los van haar eigen rol in dit debat tot dusver doet ze iets wat veel media nalieten: genuanceerde informatie bieden.
Eén aspect aan natuurlijke anticonceptie blijft onderbelicht: dat ze haast religieuze toewijding vereist. Bij de Sensiplan-methode (een sympto-thermale methode, de meest betrouwbare) moet je een cursus doen van 295 euro, je cervixslijm bestuderen, de stand van je baarmoedermond interpreteren en temperaturen. Bij de lichaamstemperatuur-methode moet dat elke ochtend, om dezelfde tijd. Niks uitslapen, jongedame. Het hele weekend aan de esma’s of keta gezeten? Oei, is je meting dan nog wel goed?
Vrouwen die natuurlijke anticonceptie gebruiken, moeten hun lichaam bestuderen als biologen die het broedgedrag van de lepelaar in kaart brengen. Nu zijn er best vrouwen die van deze innige kennismaking met hun voortplantingsstelsel genieten − 41 procent van de gebruiksters wil meer contact met haar lijf. De rest wil gewoon niet zwanger raken.
Dat brengt me bij Blair: wat is de prijs die vrouwen betalen, hoe zit het met het evenwicht? Als je de verschuivingen in het gebruik van anticonceptie bekijkt, zie je wéér een zoektocht van vrouwen. De rekening van vruchtbaarheid, die toch al goeddeels bij hen lag, wordt hun nog meer toegeschoven én ze wordt langer.
Goddank zijn er momenteel eindelijk een aantal kanshebbende anticonceptiemiddelen voor mannen in de testfase: een spermablokkerende hydrogel, en een injectie in de zaadleiders. En mannen blijken best bereid ze te gaan gebruiken, blijkt uit onderzoek. Dan wordt het speelveld pas écht opengebroken. Alleen de soakliniek raakt er niet mee ontlast.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns