Ondanks protesten van slachtofferorganisaties zal Steven van de Velde zondag in Parijs zijn olympisch debuut maken. De 29-jarige beachvolleyballer is in 2016 veroordeeld voor seks met een minderjarig meisje, waardoor zijn deelname - zeker buiten Nederland - voor ophef zorgt.
Mariafe Artacho del Solar en Taliqua Clancy kijken elkaar even aan. Op een persconferentie in Parijs hebben de twee Australische beachvolleybalsters net een vraag gekregen over hun Nederlandse collega Van de Velde. Het duo aarzelt een moment, waarop chef de mission Anna Meares ingrijpt.
"Het is niet aan ons om iets te zeggen over het beleid van andere landen", zegt de oud-baanrenster. "Maar als een Australische sporter of staflid voor hetzelfde veroordeeld was als Van de Velde, had hij geen lid van de olympische selectie mogen zijn."
De uitspraken van Meares worden breed uitgemeten in de (Engelstalige) media. Zoals al het nieuws over Van de Velde al een maand lang overal verschijnt, van CNN tot de BBC. De Engelse tabloid The Sun noemde de Nederlander in een artikel een "Sex monster".
Van de Velde werd in 2016 in Engeland veroordeeld tot vier jaar cel, omdat hij twee jaar eerder naar dat land was gereisd en seks had gehad met een meisje van twaalf. Hijzelf was op dat moment negentien.
Volgens de Engelse wet was het verkrachting, ongeacht of het slachtoffer instemde met seks. Volgens de Nederlandse wet was het ontucht, waar een lichtere straf voor staat. Na elf maanden in een Engelse gevangenis werd Van de Velde uitgeleverd en werd de straf aangepast aan Nederlandse maatstaven. Daardoor kwam hij na dertien maanden vrij.
Sportkoepel NOC*NSF erkent het "gevoelige karakter" van de deelname van Van de Velde en wil daarom donderdag op een persmoment in het olympisch dorp geen vragen over de beachvolleyballer beantwoorden.
"Er staat een verklaring op de site van NOC*NSF en ik heb afgelopen zondag wat gezegd bij de NOS. Daar wil ik het bij laten", zegt chef de mission Pieter van den Hoogenband. Directeur topsport André Cats vertelt de aanwezige journalisten dat hij snapt dat er veel vragen zijn. "Maar het is een controversieel onderwerp. Dus daar moeten we heel zuiver in communiceren."
Wat Van de Velde zelf van alle ophef vindt, weten we niet. NOC*NSF meldde twee weken geleden dat de hoofdrolspeler voor en tijdens de Spelen niet met de media zal praten. Bovendien verblijft hij in een "alternatieve accommodatie", buiten het olympisch dorp.
"NOC*NSF heeft hiervoor gekozen om rust te creëren. Ook voor ons als team", zegt Matthew Immers, de teamgenoot van Van de Velde, in gesprek met NU.nl. De 23-jarige Nederlander slaapt wel in het olympisch dorp en is ook beschikbaar voor de media. "We voelen ons prettig bij deze oplossing."
Immers en Van de Velde zullen zondag om 10.00 uur in de schaduw van de Eiffeltoren hun olympisch debuut maken. Een petitie om Van de Velde uit te sluiten van deelname is inmiddels ruim 80.000 keer ondertekend. Maar NOC*NSF en de volleybalbond hebben vanaf het begin benadrukt dat ze achter hun keuze blijven staan om de beachvolleyballer naar Parijs te sturen.
"We hebben bij NOC*NSF jaren geleden al beleid opgesteld over de rehabilitatie van sporters en coaches. In principe verdienen sporters, net als alle andere mensen, een tweede kans als ze veroordeeld zijn", zegt Cats op 4 juli bij de teamoverdracht van de Nederlandse olympische ploeg. "Voor ons is Steven een gekwalificeerde sporter die aan alle voorwaarden voldoet om naar de Spelen te gaan."
Algemeen directeur Michel Everaert van de volleybalbond wijst erop dat er "geen juridische grond" is om Van de Velde te weren van de Spelen. "Wij vinden als samenleving dat mensen een tweede kans moeten krijgen. Zo werkt onze rechtsstaat. En daar zijn de regels van sportbonden ook op gebaseerd."
"Steven heeft een gigantische fout gemaakt. Daar vinden wij ook wat van, laat dat heel duidelijk zijn. Maar wij zien ook een sporter die sinds 2018 weer internationale wedstrijden speelt. En sindsdien echt heel goede stappen heeft gezet. Binnen ons beachvolleybalprogramma is hij een geweldige topsporter. En hij is inmiddels een getrouwde vader, bij wie de kans op herhaling volgens experts heel klein is."
Everaert snapt dat veel mensen het standpunt van de volleybalbond en NOC*NSF niet zullen begrijpen. "Wat Steven gedaan heeft, is met geen mogelijkheid goed te praten. Steven weet dat mensen hem daarop beoordelen. Daar loopt hij niet voor weg."
Internationale slachtofferorganisaties zijn niet onder de indruk van de uitleg van het Nederlandse kamp. Begin juli roepen ze het internationaal olympisch comité (IOC) op om Van de Velde uit te sluiten van deelname in Parijs. "We hebben sindsdien nog geen officieel antwoord gekregen", zegt Joanna Maranhão van de Sport & Rights Alliance Athletes Network for Safer Sports in gesprek met NU.nl.
De 37-jarige Braziliaanse deed als zwemster vier keer mee aan de Olympische Spelen. In 2008 vertelde ze in een interview dat ze als negenjarige seksueel was misbruikt door haar toenmalige coach. "Ik wil benadrukken dat dit een extreem ingewikkeld onderwerp is, dat veel groter is dan Van de Velde", zegt Maranhão.
"We zijn niet tegen rehabilitatie. En als je puur met een juridische bril naar deze zaak kijkt, heeft Van de Velde zijn straf uitgezeten. Maar wij vinden dat slachtoffers van seksueel misbruik in dit soort situaties ook een belangrijke stem moeten hebben. En dat lijkt nu totaal niet het geval."
Maranhão wijst erop dat Van de Velde als veroordeelde zedendelinquent meer steun lijkt te krijgen van de sportwereld dan slachtoffers van misbruik. "Wij krijgen te maken met victimblaming, terwijl Van de Velde op kosten van NOC*NSF in een hotel buiten het dorp mag slapen. We kunnen pas verder praten als het welzijn van slachtoffers net zo belangrijk wordt gevonden."
Dat Van de Velde al zes jaar meedoet aan internationale beachvolleybalwedstrijden, vindt Maranhão geen goed argument om hem ook toe te laten tot de Spelen. "Want de olympische beweging beweert anders te zijn. Ik heb geen sectie over moraliteit en ethische principes in het Olympisch Handvest gezet, dat heeft het IOC gedaan. Dus voor olympiërs geldt een andere standaard."
Source: Nu.nl algemeen