Het Duitse spoorbedrijf Deutsche Bahn gaat dertigduizend banen schrappen na tegenvallende resultaten. Liefst 10 procent van het personeel vliegt de laan uit. Maar lost dat de problemen ook op?
Wat is er aan de hand?
Grote treinuitval, lange vertragingen; de Duitse spoorwegen kampen al jaren met problemen. Het zijn niet de minsten die daar de dupe van zijn. Zo probeerde het Nederlands elftal onlangs nog, tijdens het EK, van Wolfsburg naar Dortmund te komen, een rit van 300 kilometer, maar de trein viel uit. De trein moest daardoor last minute worden ingeruild voor een privéjet.
Nu stapelen de problemen bij de oosterburen zich verder op. Deutsche Bahn (DB), het grootste spoorbedrijf van Duitsland, worstelt namelijk ook nog met aanhoudende financiële problemen. In het eerste helft van dit jaar leed het een operationeel verlies van 677 miljoen euro. Daarmee koerst DB af op een nog slechter resultaat dan afgelopen jaar, toen het bedrijf 964 miljoen verloor.
Het bedrijf heeft wereldwijd 340 duizend mensen aan het werk, van wie 230 duizend in Duitsland. Het is daarmee een van de grootste werkgevers van het land. Het is 100 procent eigendom van de Duitse staat. DB is niet alleen een spoorvervoerder (zoals de NS in Nederland), maar tegelijkertijd ook verantwoordelijk voor alle infrastructuur (zoals ProRail).
Daarnaast runt het diverse dochterbedrijven die actief zijn in het lucht-, zee- en railvrachtvervoer. Tot voor kort opereerde DB ook in het buitenland via de inmiddels verkochte dochter Arriva. Het is vooral het bedrijfsonderdeel dat het spoorverkeer en de infrastructuur verzorgt dat het dramatisch slecht doet: die corebusiness is verantwoordelijk voor het grootste deel van het verlies.
Wat gaat het bedrijf nu doen?
De directie haalt de bezem door de tent. De komende vijf jaar verdwijnen dertigduizend banen, om te beginnen 1.500 medewerkers dit jaar. Dat zijn vooral administratieve functies, stelt het bedrijf, waarbij automatisering de taken moet overnemen.
Een uitstekend idee, zegt Christian Böttger, hoogleraar transport aan de Berlijnse Hogeschool voor Techniek en Economie. ‘Deutsche Bahn heeft veel mensen in dienst die weinig toevoegen. Ze doen dubbel werk of werken langs elkaar heen.’ Bovendien wordt het bedrijf slecht geleid, meent de hoogleraar. Hij geeft het voorbeeld van een afdeling voorraadbeheer, die alsmaar werd geïnstrueerd om zo weinig mogelijk reserve-onderdelen in te kopen. ‘Maar tegelijkertijd gaat de betrouwbaarheid van je treinen daarmee omlaag. Dat is disfunctioneel. Als je dat als management niet ziet, gaat een organisatie op een gegeven moment kapot.’
Lost zo’n massaontslag de problemen wel op?
Voor een klein deel wel, zegt hoogleraar Böttger. Ontslagen leiden immers tot lagere kosten, waardoor de winstgevendheid toeneemt. Tegelijkertijd heeft het bedrijf wel vaker zulke bezuinigingen beloofd. ‘Bovendien kan de machtige spoorvakbond EVG nog druk gaan uitoefenen.’
De eerste terugtrekkende beweging lijkt vrijdag al te zijn gemaakt. Een woordvoerder benadrukt dat er weliswaar dertigduizend banen worden geschrapt, maar dat DB tegelijkertijd ook ‘25 duizend nieuwe mensen gaat aannemen’, vooral techneuten.
Of er nu wel of niet in de personeelskosten wordt gesneden, volgens Böttger wordt de oorzaak van de Duitse spoorproblematiek er niet echt mee verholpen. ‘Het spoor ligt er slecht bij omdat er de afgelopen decennia nauwelijks is geïnvesteerd in de infrastructuur. Dat zorgt voor vertraging en uitval. De winsten heeft DB steeds gebruikt om nieuwe dochterondernemingen te kopen, zoals Schenker en Arriva. Maar het stak amper geld in het onderhoud van de rails.’
De hoogleraar wijst op een overzicht van spoorinfraprojecten die dringend moet worden uitevoerd. ‘Dat is achterstallig onderhoud van in totaal 150 miljard euro. Er is te weinig geld en er zijn te weinig technici. Ondertussen wordt het spoor alsmaar meer gebruikt. Het is een pijnlijke zaak.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant