Kirill Grjaznov wilde de openingsceremonie van de Olympische Spelen verstoren. ‘Zoals ze nog nooit hadden meegemaakt’, schepte de vermeende spion op in een afgetapt telefoongesprek. Maar de Russische televisiekok liep tegen de lamp en zit nu in een Franse cel.
Een ‘eeuwige liefde’ voor de Franse ‘kunst van het leven’ hield de Russische chef-kok Kirill Grjaznov naar eigen zeggen over aan de opleiding die hij ooit in Parijs volgde aan de prestigieuze culinaire academie Le Cordon Bleu. Een week geleden werd de 40-jarige Rus door de Franse politie opgepakt op verdenking van het voorbereiden van een ‘grootschalige’ operatie om onrust te zaaien bij de Olympische Spelen.
Grjaznov werkte al jaren als chef-kok in Frankrijk, maar volgens een gezamenlijk onderzoek van Der Spiegel, Le Monde en de onderzoekssite The Insider blijkt hij al lange tijd contacten te hebben met agenten van de Russische geheime diensten.
Over de auteur
Bert Lanting is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Hij was eerder correspondent in Rusland, de Verenigde Staten en Brussel.
Voordat hij in 2010 naar Frankrijk kwam, studeerde Grjaznov rechten in zijn geboorteplaats Perm, waarna hij naar Luxemburg verhuisde en aan de slag ging bij een investeringsmaatschappij. Maar al na enkele jaren meldde hij zich aan voor de koksopleiding bij Le Cordon Bleu in Parijs, volgens hem een ‘keerpunt’ in zijn leven.
Met zijn koksdiploma op zak kreeg hij een baan bij een sterrenrestaurant in Courchevel, een luxe ski-oord in de Franse Alpen. Het prestigieuze Franse koksdiploma opende ook deuren bij de Russische televisie: hij kreeg een programma als televisiekok. Ook deed hij als succesvol zakenman en restauranthouder mee aan het datingprogramma ‘Kies mij’.
Maar volgens de onderzoekers van The Insider was zijn carrière als chef-kok een dekmantel voor zijn bezigheden voor de Russische geheime dienst FSB. Zij wijzen op de overeenkomsten met Vitali Kovaljov, een Russische geheim agent die in de Verenigde Staten tegen de lamp liep. Hij werkte oorspronkelijk als elektrotechnicus bij een militair bedrijf, maar dook later als chef-kok op in de VS. In werkelijkheid bleek hij echter als specialist voor de Russische militaire inlichtingendienst GROe te werken.
Bij Grjaznovs arrestatie, op 19 juli, vond de politie in zijn Parijse appartement diplomatieke papieren en een identiteitskaart van de afdeling ‘V’ van de Russische geheime dienst FSB.
‘V’ staat voor Vympel, een FSB-eenheid voor speciale operaties. De eenheid was ook betrokken bij de moord op een voormalige Tsjetsjeense rebellenleider die vijf jaar geleden in Berlijn werd doodgeschoten. De dader, Vadim Krasikov, zit nu vast in een Duitse gevangenis. Het Kremlin heeft al verscheidene malen laten doorschemeren dat ze Krasikov terug willen hebben in het kader van een gevangenenruil.
Uit vluchtgegevens blijkt volgens The Insider dat Grjaznovs vliegtickets een enkele keer geboekt werden door een hoge FSB-functionaris. Ook Grjaznovs broer, met wie hij een vakantiehuis in Bulgarije heeft, lijkt banden met de inlichtingendiensten te hebben: hij deelt een chauffeur met een agent van de GROe. Die woont in een gebouw in Moskou waar ook andere agenten van de militaire inlichtingendienst gehuisvest zijn.
Een van hen, Denis Sergejev, maakt deel uit van de beruchte eenheid 29155, die bij verscheidene aanslagen in Europa betrokken was. Sergejev voerde het commando over het team dat de overgelopen dubbelspion Sergej Skripal probeerde te vergiftigen met het zenuwgas novitsjok in het Engelse Salisbury.
Daarnaast onderhield Grjaznov hartelijke banden met een lid van het Britse Hogerhuis, Robert Skidelsky, die bekendstaat als een fel tegenstander van de militaire steun aan Oekraïne. Skidelsky keerde zich ook tegen de toetreding van Finland en Zweden tot de Navo.
Kennelijk hielden de Franse inlichtingendiensten Grjaznov al een tijd in de gaten. In een onderschept telefoongesprek beloofde hij zijn baas bij de FSB in mei dat de Fransen een openingsceremonie van de Olympische Spelen zouden krijgen ‘zoals ze nog nooit hadden meegemaakt’.
In een dronken bui schepte hij later in Bulgarije tegenover buren openlijk op over zijn missie om roet in het eten te gooien bij de Olympische Spelen. Maar voorlopig hebben de Franse autoriteiten nog niets gezegd over welke plannen hij had.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant