De Amerikaanse autoriteiten hebben in de zuidelijke staat Texas drugsbaas Ismael ‘El Mayo’ Zambada gearresteerd, leider van het Mexicaanse Sinaloa-kartel. Terwijl de wereld Joaquín ‘El Chapo’ Guzmán leerde kennen, opereerde de machtige El Mayo decennia in de luwte.
De beruchte Mexicaanse drugsbaas El Mayo werd opgepakt op een privévliegveld in de grensstad El Paso in het zuiden van Texas. Ook een van de zoons van El Chapo, Joaquin Guzmán López, werd volgens Mexicaanse media gearresteerd door de DEA, de Amerikaanse antidrugspolitie. Precieze details over de arrestaties en het onderzoek dat eraan voorafging, zijn nog niet bekend.
Hoewel El Mayo niet tot de grootste (internationale) beroemdheden onder de Mexicaanse narcobazen behoort − mannen als Miguel Ángel Félix Gallardo, Joaquín ‘El Chapo’ Guzmán en Amado ‘Heer van de Hemelen’ Carrillo Fuentes vergaarden wereldfaam dankzij series als Narcos − is een grotere vangst haast niet denkbaar.
Over de auteur
Joost de Vries is correspondent Latijns-Amerika voor de Volkskrant. Hij woont in Mexico-Stad.
Immer vanuit de schaduw heerste El Mayo over een van de machtigste drugsimperiums van Mexico, het Sinaloa-kartel, vernoemd naar de deelstaat Sinaloa waar de organisatie haar thuisbasis heeft, maar sinds de jaren tachtig uitgegroeid tot een criminele multinational. En de 76-jarige El Mayo is een van de pioniers, waarschijnlijk de oudste rot in het vak.
Hij zou volgens Amerikaanse aanklagers al zeker sinds 1989 actief zijn. De Verenigde Staten hebben een prijs van 15 miljoen dollar op zijn hoofd staan. Een greep uit de Amerikaanse verdenkingen tegen El Mayo: cocaïne- en marihuanabezit, drugssmokkel en -handel, moord, ontvoering en simpelweg ‘deelname aan een criminele onderneming gericht op drugssmokkel’. De DEA waarschuwt: El Mayo is ‘gewapend en gevaarlijk’.
Begin dit jaar presenteerde de Amerikaanse justitie in een rechtbank in New York een nieuwe reeks aanklachten tegen El Mayo. In de afgelopen dertig jaar sinds hij (mede) het Sinaloa-kartel stichtte, heeft hij zo ongeveer alle denkbare harddrugs geproduceerd en verhandeld. De laatste loot aan de Sinaloaboom: het synthetische fentanyl, in tien jaar tijd uitgegroeid tot doodsoorzaak nummer een onder Amerikanen tussen de 18 en 45 jaar.
De ‘capo’ is mede verantwoordelijk voor de fentanyl-epidemie in de VS, stelden de aanklagers in februari. Sinds 2014 is het aantal Amerikaanse fentanylgerelateerde doden gestegen van 5 duizend naar momenteel meer dan 70 duizend per jaar. En veruit de meeste pillen zijn afkomstig van één Mexicaanse organisatie: het Sinaloa-kartel.
‘Wij zullen hem voor het gerecht brengen’, zei aanklager Breon Peace in de aanklacht, ‘zoals we dat ook hebben gedaan met zijn voormalige handlanger El Chapo, en zoals we zullen doen met alle drugshandelaren die hopen te profiteren van de verwoesting in onze gemeenschappen.’
Joaquín ‘El Chapo’ Guzmán (67) staat te boek als de tweede oprichter van het Sinaloa-kartel. Hij zat meermaals vast in Mexicaanse en Amerikaanse gevangenissen. Tweemaal wist hij op filmische wijze te ontsnappen, in een karretje met wasgoed en via een ondergrondse tunnel. In 2019 viel voor hem definitief het doek. Amerikaanse rechters veroordeelden El Chapo tot levenslang.
Maar met elke baas die ten val komt, staan ten zuiden van de Amerikaanse grens nieuwe leiders op. Ook tegen de zonen van El Chapo (de ‘Chapito’s), die zo mogelijk nog meedogenlozer zijn dan hun vader, liggen stapels aan aanklachten.
De oude El Mayo wacht mogelijk eenzelfde lot als zijn oude kompaan: de rest van zijn leven slijten in een zwaarbewaakte Amerikaanse gevangenis.
Drugshandel en -geweld zijn aan beide kanten van de grens ontwrichtend. De VS gelden als de grote afzetmarkt, Mexico als de leverancier (en doorvoerland van onder andere Colombiaanse cocaïne). Vanuit het noorden steken wapens en dollars de grens over, vanuit het zuiden cocaïne, crystal meth, heroïne en fentanyl.
Terwijl in de Verenigde Staten het aantal doden door een overdosis bijna ieder jaar stijgt, sterven in Mexico jaarlijks zo’n 30 duizend mensen een gewelddadige dood, veelal gerelateerd aan drugscriminaliteit. Vele anderen verdwijnen voorgoed in clandestiene graven. Het Mexicaanse vermistenregister telt 100 duizend namen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant