Sport is zulke prachtige entertainment dat het volk ermee wordt overvoerd. Tegelijkertijd proberen landen hiermee hun economische, politieke en soms ook militaire suprematie te laten zien.
Dat klinkt misschien Volkskrant-zuur. Want er was nationale trots op de zee van Oranjefans die de stad Dortmund veroverden. Het zou de gemeenschapszin bevorderen, het ‘wij-gevoel’ in een tijd dat het land politiek zo verdeeld is geraakt.
Over de auteur
Peter de Waard is journalist en columnist van de Volkskrant, gespecialiseerd in financieel-economische onderwerpen. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Sport staat symbool voor de competitie of een vitaliteitswedstrijd tussen naties, zo schreef hoogleraar David B. Kanin in zijn standaardwerk A political history of the Olympic Games. Niet verbroedering van de naties maar tribalisme is het hart van de Olympische Spelen geworden.
Bij dit evenement zijn de naties even belangrijk, zo niet belangrijker, dan de individuen. Dat uit zich in medaillespiegels, waar de rijke westerse landen de boventoon voeren, de tranen van de winnaars tijdens de volksliederen, de vlaggen om de schouders bij de ereronde, het belastinggeld dat in topsport wordt gestoken en het commentaar van de media die vooral aandacht hebben voor de prestaties van de mensen uit eigen land in plaats van die van de beste individuen. Als sport zou moeten verbroederen zou voor elke winnaar alleen een olympische hymne moeten klinken.
Bij de allereerste Spelen in Athene in 1896 werden de atleten nog individueel uitgenodigd. Pas vanaf de Spelen in Stockholm in 1912 werden de uitnodigingen verstuurd naar landen en werd het een competitie van naties. Behalve een sportief doel waren er ook politieke en commerciële doelen, escalerend in de Olympische Spelen van 1936 in Berlijn die door de nazi’s openlijk werden misbruikt voor politiek gewin, militair machtsvertoon en het benadrukken van de superioriteit van het Arische ras.
Ook na de Tweede Wereldoorlog werden de Spelen aangegrepen om politieke doelen te bereiken. Boycots en uitsluitingen waren schering en inslag, zoals die van Melbourne in 1956, Montreal in 1976, Moskou in 1980 en Los Angeles in 1984. Tijdens de Koude Oorlog waren de Spelen een strijd tussen de staatsamateurs uit Oost-Europa en de pseudo-amateurs uit het Westen. Ook dit keer mogen bepaalde landen niet meedoen met een nationaal team, zoals Rusland en Belarus.
De organisatie van de Spelen dient ook het economische en politieke prestige van landen. De Spelen van Beijing (2008) en Rio de Janeiro (2016) moesten China en Brazilië als opkomende machten op de kaart zetten. Frankrijk denkt dat de groei van het bbp in het derde kwartaal met 0,5 procentpunt zal stijgen, puur als gevolg van de Spelen. Voor de regio Parijs is het een injectie van tussen de 7 en 11 miljard euro, een investering die zich moet vertalen in de komst van meer toeristen, meer internationale bedrijven en meer congressen.
De oranjezee van Dortmund kan zich zo naar Parijs verplaatsen. Het juichen voor Memphis en Gakpo wordt het juichen voor Bol en Van der Poel. De nationale verbroedering is voor even, de internationale afgunst duurt langer.
Misschien zou het voor die verbroedering goed zijn als Zambia en Ecuador meer goud halen dan Nederland.
Source: Volkskrant