Opgevoerde fatbikes zijn volgens velen een gevaar op de weg, maar wat kun je daar zelf mee? Kun je controleren of je puber een opgevoerde fiets heeft en is het dan veilig? Of moet je de fatbike helemaal links laten liggen?
Tienduizenden fatbikes zoeven door de straten. Vaak zijn de bij jongeren populaire e-bikes opgevoerd. Daardoor kan de fatbike, die lijkt op een brommer, soms wel 40 kilometer per uur in plaats van de maximaal toegestane 25 kilometer per uur. Met de bijbehorende risico's en ongevallen tot gevolg, merken ze in ziekenhuizen.
De politie probeert met controles en boetes opgevoerde fatbikes van de weg te weren. Ook wordt gediscussieerd over strengere regels voor fatbikes, bijvoorbeeld een leeftijdsgrens. Afgelopen maandag nam de inspectie nog zesduizend Chinese fatbikes in beslag. De fietsen zouden gevaarlijk zijn en te veel op een brommer lijken.
Als jongeren graag een fatbike willen, kunnen zij of hun ouders dan verstandige keuzes maken? "Beter nemen ze helemaal geen fatbike", zegt Kees Bakker van de Fietsersbond tegen NU.nl. De bond treedt vandaag weer in overleg met het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat over maatregelen tegen de gevaren van opgevoerde fatbikes.
"De zadels van die fietsen zitten te laag. Krachtig trappen is daarbij lastiger, dus zijn ze eigenlijk ontwikkeld om te rijden zonder al te veel inspanning. Dat maakt de fatbike een verkapte snorfiets", zegt Bakker. Hij vindt een elektrische fiets voor jongeren eigenlijk al "flauwekul", zeker als ze niet ver van school wonen.
Maar Bakker ziet ook dat de fatbike populair is. "Als je die dan toch wil kopen, probeer er dan een te vinden die niet makkelijk op te voeren is en dus begrensd is op een snelheid van 25 kilometer per uur. Doe dat dan niet via internet, maar ga naar een normale winkel. Nederlandse producenten hebben samen afgesproken dat zij fatbikes verkopen waar je niet zomaar bij de software kan om de fiets op te voeren."
Een van die producenten is Brekr uit Doetinchem. Fatbikes van deze fabrikant zijn lastig op te voeren en worden verkocht via dealers. "Onmogelijk is het nooit", vertelt Brekr-oprichter Niels Willems. "Brommers kon je eerder ook opvoeren. Wel moeten we het zo moeilijk mogelijk maken. Bij ons zijn meerdere handelingen nodig. Je moet echt sleutelen en onderdelen vervangen om de fatbike te kunnen opvoeren. Als je kind dat voor elkaar krijgt, heb je een handige jongen in huis."
"Bij illegale Chinese fatbikes kun je met een simpele pincode de fiets opvoeren en die actie snel weer ongedaan maken bij een controle", zegt Willems. Hij is er overigens van overtuigd dat de brede banden en het lage zadel de fiets juist veilig maken. "Je kunt makkelijk bij de grond en hebt een laag zwaartepunt."
Ook als je een degelijke fatbike koopt, zullen jongeren kijken of ze die kunnen opvoeren, stelt TeamAlert na onderzoek naar jongeren in het verkeer en fatbikes. De jongerenorganisatie constateert dat 45 procent van de jongeren met een fatbike die heeft opgevoerd. Van die groep weet 82 procent dat dit niet mag.
Om zeker te weten dat je kind z'n fatbike niet opvoert, moet je het controleren. Hoewel makkelijk opvoerbare fietsen soms een motor hebben met meer vermogen dan de standaard 250 watt, is dat niet altijd zichtbaar op de motor of bijgevoegde papieren.
"Ook in de winkel kun je dat niet altijd zien. Je zult als ouder zelf op de fiets moeten stappen om te zien of de snelheid nog is begrensd op 25 kilometer per uur", zegt Bakker.
Volgens fatbikemaker Willems kunnen jongeren op TikTok vinden welke fatbikes makkelijk opgevoerd kunnen worden. Ook vinden ze er hoe ze hun type fatbike kunnen opvoeren. "Laat je daar informeren."
Het gevaar van fatbikes zit voor een groot deel in het gedrag op de fiets, benadrukt TeamAlert-onderzoeker Florien Huizinga. Zij pleit voor meer voorlichting. "Jongeren moeten leren rekening te houden met de verkeerssituatie en drukte op de weg. Op sommige plekken kan 25 kilometer per uur rijden ook gevaarlijk zijn."
Allereerst moeten ouders het goede voorbeeld geven, zegt Huizinga. "En dat doen ze niet altijd. Ook veel volwassenen rijden op een elektrische fiets en die is soms ook opgevoerd. Dat helpt niet. En wil je dat jongeren een helm dragen op een fatbike, dan zou je dat zelf ook eens kunnen doen."
TeamAlert gaat langs middelbare scholen en geeft daar uitleg over e-bikes en fatbikes. Daar probeert Huizinga jongeren zelf te laten nadenken over veilig fietsen. "Er is nog veel onwetendheid onder jongeren", merkt ze. "In een quiz op scholen vroegen we of je verzekerd bent voor schade die je veroorzaakt bij een ongeluk. Dat is bij opgevoerde fatbikes niet het geval. Daar schrokken ze toch wel van."
Fietsers met een opgevoerde fatbike lopen nog meer risico's. Je kunt een boete krijgen van 290 euro als de politie je controleert. Ook kan die je fatbike in beslag nemen. En je kunt de garantie op de fiets verliezen als je die laat opvoeren.
Source: Nu.nl economisch