De Israëlische premier Benjamin Netanyahu hield woensdag een woest betoog in het verdeelde Amerikaanse Congres. Terwijl buiten protest klonk, vroeg hij om meer militaire steun. ‘Onze overwinning, wordt jullie overwinning.’
Lachend baant Benjamin Netanyahu een pad tussen de banken. Er klinkt applaus; vanuit de helft van de zaal. Hij schudt handen, van degenen die ze uitsteken. Dat zijn vooral Republikeinen. Zelden verdeelde een buitenlands bezoek het Amerikaanse Congres zozeer als dit van de Israëlische premier. Het lijkt hem weinig te deren. Netanyahu zwaait vanachter het katheder, vouwt zijn handen in dank. Dan begint hij – en zijn lach verdwijnt.
‘We treffen elkaar op een kruispunt in de geschiedenis’, begint Netanyahu woensdag. ‘Dit is geen botsing tussen beschavingen, maar tussen beschaving en barbarij.’
Over de auteurThomas Rueb is correspondent in de Verenigde Staten voor de Volkskrant. Hij woont in New York.
Alles over de Amerikaanse verkiezingen leest u in dit dossier.
De toon is gezet. In Washington D.C. houdt Netanyahu een uur lang een woest betoog waarin hij het Israëlische optreden in Gaza verdedigt, de VS bedankt voor de militaire hulp en boven alles vraagt om méér. ‘Geef ons de middelen en wij klaren de klus’, citeert hij Winston Churchill. ‘Geef ons de middelen sneller en wij klaren de klus sneller.’
Buiten hebben zo’n vijfduizend demonstranten zich verzameld rond het Capitool. Zij noemen Netanyahu een ‘genocidepremier’ en een ‘oorlogsmisdadiger’, en roepen op om militaire steun aan Israël te staken. Terwijl de politie hen op afstand tracht te houden, komen zij steeds dichterbij.
Binnen klinkt het protest stiller. Senaatsleider Chuck Schumer schudt Netanyahu’s hand niet. Tientallen Congresleden ontbreken. Ook afwezig: Kamala Harris, die als vicepresident de leiding heeft over de Senaat. Formeel heeft zij andere verplichtingen, maar in haar positie draagt Harris’ absentie meer betekenis met zich mee.
Hoewel de Harris nooit openlijk brak met Bidens steun aan Netanyahu, liet zij zich in de afgelopen maanden kritischer uit dan haar president. Nu gebruikt de kersverse Democratische kandidaat dit moment om meer afstand te creëren. Donderdag zal zij Netanyahu privé ontmoeten.
Woensdag noemt Netanyahu haar niet. ‘Ik wil Biden bedanken voor een halve eeuw vriendschap met Israël’, zegt hij over de huidige president. ‘Een trotse Ierse-Amerikaanse zionist.’ Het is Bidens eigen citaat.
De Israëlische premier betoont zich in Washington D.C., alweer zijn vierde bezoek, opnieuw een vurige spreker met feilloos instinct voor Amerikaanse politieke verhoudingen. Met precisie drukt hij op de blauwe plekken van dit Congres; zoals het dramatische verhoor vorig jaar, hier, van drie universiteitsdirecteuren na protesten op hun campus. Twee van hen traden vervolgens af.
Verdediging krijgt bij Netanyahu steeds de vorm van aanval. Zonder enige terughoudendheid laakt de premier het Internationaal Strafhof in Den Haag, dat hem onderzoekt wegens oorlogsmisdaden. ‘Valse beschuldigingen’, zegt Netanyahu. En hij waarschuwt: ‘Als Israëls handen gebonden zijn, is Amerika als volgende aan de beurt.’
Het protest buiten wint intussen aan kracht. De demonstranten naderen het Capitool. ‘De nuttige idioten van Teheran’, noemt Netanyahu hen – waarmee hij impliceert dat de demonstranten Iran zouden steunen of zelfs door het land betaald zouden worden, een veelgehoorde complottheorie. ‘Zij zouden zich moeten schamen.’
Vanuit de zaal klinkt zowel gejuich als boegeroep. Buiten grijpt de politie in met pepperspray.
Iran blijft gedurende Netanyahu’s betoog terugkeren. Daarin schuilt het doel van zijn bezoek: een verdeelde bondgenoot overtuigen van gedeelde belangen. ‘Als we strijden tegen Hamas, dan strijden we tegen Iran’, zegt Netanyahu. ‘En als we strijden tegen Iran, dan vechten we tegen de grootste vijand van de VS in de wereld.’
Netanyahu’s echtgenote Sara en hun in de VS woonachtige zoon Yair zitten in de zaal. De bevrijde gijzelaar Noa Argamani, die op 7 oktober bij het festival Supernova door Hamas werd ontvoerd, is ook aanwezig. Zij is met Netanyahu meegereisd.
Niet alleen Biden wordt bedankt. Langer staat Netanyahu stil bij voorganger Donald Trump. Hij prijst de oud-president uitvoerig, onder meer wegens diens beslissing om de Amerikaanse ambassade te verplaatsen van Tel Aviv naar de hoofdstad Jeruzalem. Vrijdag zal Netanyahu naar Florida afreizen om daar één op één met Trump te praten.
Wat Netanyahu woensag niet noemt: de onderhandelingen over een staakt-het-vuren met Hamas, waar de Amerikaanse regering al maanden naar streeft. De premier vraagt daarentegen, nogmaals, om uitbreiding van de militaire steun. ‘De overwinning is in zicht’, houdt Netanyahu het Congres voor. ‘Ons gevecht is jullie gevecht. En onze overwinning, wordt jullie overwining.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant