Anderhalve kilometer onder mijn huis stroomt zwart goud. Het veroorzaakt mij, en mijn medebewoners in Rotterdam, flinke kopzorgen. Het begon met een kaartje in de bus, eind 2021, waarop stond dat de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) een aanvraag had ingediend om tot 2050 de oliewinning in onze wijk, Rotterdam Charlois, voort te zetten.
Een verrassing, bijna niemand had een flauw benul dat er überhaupt in onze wijk naar olie geboord werd. De NAM bleek sinds 1984 olie te winnen in dit gebied, dat zich uitstrekt van Barendrecht tot de Rotterdamse wijk Schiemond. Dagelijks worden er 2.800 vaten olie van 159 liter naar boven gehaald.
Over de auteur
Harriët Duurvoort is publicist en columnist van de Volkskrant. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Bewoners waren verbijsterd. In een tijd dat we van fossiele brandstoffen af willen, na het debacle in Groningen, olie boren onder onze wijken − een van de armste en dichtstbevolkte delen van Rotterdam − met alle risico’s van dien?
De actiegroep Stop Oliewinning Rotterdam zag het levenslicht. Men haalde met behulp van de lokale GroenLinks-fractie tweeduizend handtekeningen op voor een petitie die het kabinet oproept de vergunning niet af te geven. ‘We willen geen tweede Groningen worden’, klonk het.
Ondanks het verzet werd de vergunning aan de NAM toch verlengd. Stop Oliewinning Rotterdam en de gemeente Rotterdam gingen in beroep bij de Raad van State. In het vierde kwartaal van 2024 volgt de uitspraak.
Activisten uit Rotterdam Charlois zijn inmiddels geregeld in de media te horen. BNR Nieuwsradio maakte de podcast Rotterdam in de olie. En onlangs ging het programma 5 Dagen van NPO Radio 1 op zoek naar de persoonlijke verhalen achter het verzet tegen de oliewinning in Rotterdam in onze wijk.
In dit dossier grijpen duurzaamheid en klimaatbeleid, bestaanszekerheid en een laag vertrouwen in de overheid in elkaar. Want hoewel we van plan waren een punt te zetten achter fossiele brandstoffen, moet en zal in een van de meest dichtbevolkte en armste stedelijke gebieden van Nederland tot de laatste druppel olie worden gewonnen.
En vooralsnog hebben de bewoners wel de lasten, maar niet de lusten. Zak er maar in. We maken ons over verschillende zaken zorgen.
Allereerst is er de angst voor bodemdaling. Daarnaast is er de bezorgdheid over de impact op het milieu. Zo is het mogelijk dat de NAM gebruik zal maken van fracken, een omstreden techniek waarbij chemicaliën worden gebruikt om olie en gas uit de grond te winnen, wat kan leiden tot verontreiniging van het drinkwater.
Er zijn meldingen van schade aan huizen, zoals scheuren in muren, die mogelijk verband houden met de olieboringen. De NAM stelt dat de scheuren en verzakkingen niets met de boringen te maken kunnen hebben. De bewijslast om aan te tonen dat de boringen wel degelijk aan de schade hebben bijgedragen ligt bij de burgers.
Funderingsschade is uiteraard een reëel probleem bij veel huizen − en lang niet alleen in Rotterdam Charlois − die meestal ook samenhangt met lage en fluctuerende grondwaterpeilen, verergerd door klimaatverandering. Maar wat de NAM doet is natuurlijk nog extra rommelen in de grond. Klooien in al kwetsbare bodem, volgebouwd met vooroorlogse panden.
Oliewinning geeft onze panden een extra duwtje. De huiseigenaren in dit stadsdeel van Rotterdam zijn meestal verre van kapitaalkrachtig. Dat ze alleen moeten opdraaien voor de enorme kosten van funderingsherstel en andere verzakkingsschade die mede veroorzaakt is door lucratieve oliewinning, is ontoelaatbaar. Wat ons betreft wordt die bewijslast dus omgedraaid.
In het Drentse Schoonebeek is onlangs het olieveld heropend. Voor het compenseren van eventuele schade in Schoonebeek is onmiddellijk een schadefonds geopend, vertelt Charlois-buurtbewoner Kevin van Eikeren. 10 procent van de winst gaat naar het gebied. Dat dit niet in Rotterdam het geval is, zou komen omdat het oprichten van een schadefonds alleen beleid is bij ‘nieuwe’ olievelden.
Hier in Charlois wordt gedacht dat de NAM niet zoveel te vrezen heeft van een schadefonds voor een dorpje van minder dan vijfduizend inwoners. Alleen al in Charlois wonen 70 duizend mensen bovenop het olieveld, met uitlopers naar delen van Rotterdam-West, Delfshaven, Bospolder en Tussendijken.
Het idee van een schadefonds voor maatschappelijke investeringen, zoals dat in Schoonebeek is opgezet, lijkt ons echter een minimale stap. Maar beter nog is helemaal te stoppen met boren.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant