Op sociale media huppelt Alice Leal Guo, burgemeester van het Filipijnse Bamban, als een hardwerkende bestuurder door het leven. Nu ze verstrikt is in haar leugens, willen ze op de Filipijnen maar één ding weten. Wie is Alice Guo echt?
Als Alice Leal Guo wakker wordt onder haar Sesamstraat-dekbed, checkt ze eerst haar drie mobiele telefoons. Daarna krijgt haar rashondje, genaamd Cash, een knuffel. Zo begint de eerste vrouwelijke burgemeester van het slaperige Filipijnse plattelandsplaatsje Bamban opgewekt haar dag.
Guo is een dertiger die zich een tienermeisje voelt. Haar rekenmachine is volgeplakt met stickers van cartoonfiguren en ze schrijft haar naam met een hartje in plaats van een puntje op de i. Maar is ze wel zo onschuldig?
Over de auteur
Marije Vlaskamp is buitenlandredacteur van de Volkskrant en schrijft over de positie van China in de wereld. Ook volgt ze de ontwikkelingen elders in Azië. Ze was 18 jaar correspondent in Beijing.
Na maandenlange speculaties over haar achtergrond vraagt men zich op de Filipijnen af of er een Chinese spion schuilt achter Guo. Of is ze een corrupte bestuurder die haar zakken laat vullen door Chinese criminele organisaties? Of is ze, zoals ze zelf zegt, een Filipijnse buitenechtelijke liefdesbaby?
De onduidelijkheid begint al met Guo’s leeftijd, soms 34 jaar, dan weer 38. Die onduidelijkheid wordt veroorzaakt door haar geboortebewijs. Eerst had ze dat niet, toen weer wel en uiteindelijk bleek het vals te zijn. Volgens nieuwswebsite Rappler hebben naast Guo nog zo’n 1.200 Chinezen met valse geboortebewijzen zichzelf tot Filipijns staatsburger gemaakt; in dat soort certificaten is een levendige handel.
Deze onthullingen raken een open zenuw in een land dat steeds argwanender tegenover de machtige Chinese buurman staat. De betrekkingen tussen Beijing en Manilla zijn gespannen wegens een slepend territoriaal conflict over de Zuid-Chinese Zee, dat onlangs escaleerde met een gewapende schermutseling. Door deze oplopende spanningen krijgen steeds meer Filipino’s oog voor de heimelijke Chinese invloed.
Vandaar dat Guo met haar levensloop vol gaten extra scherp wordt bekeken. Pas in 2021 registreerde Guo zich als kiezer, om maar gelijk door de vertrekkende burgemeester van Bamban te worden voorgedragen als opvolger. In 2022 werd ze zonder enige politieke ervaring burgemeester.
Ze is uit het niets opgedoken, stookte de Filipijnse president Ferdinand Bongbong Marcos in mei het wantrouwen tegen Guo op. Toen was ze al in opspraak geraakt door mogelijke banden met Chinese criminelen, die aan het licht waren gekomen bij het oprollen van een Chinese criminele organisatie achter een casino in Bamban.
Het casino was een dekmantel voor oplichterspraktijken. Tunnels onder het casino leidden naar gebouwen, waar honderden mensen als moderne slaven werden gedwongen om slachtoffers over de hele wereld met online-babbeltrucs geld afhandig te maken.
Dat gebeurde allemaal pal achter het gemeentehuis, op 8 hectare land dat mede op Guo’s naam stond. Ze was voorstander van deze zogeheten Pogo’s, Filipijnse offshore gokondernemingen die vrijwel altijd door Chinezen worden gerund en zich richten op Chinezen. In China is gokken verboden, dus maken Chinezen massaal gebruik van online-kansspelen, zoals casino’s in Bamban die aanbieden.
Dacht de vorige Filipijnse regering zich met het binnenhalen van Pogo’s van een vette inkomstenbron te voorzien, tegenwoordig gelden deze gokbedrijven als een veiligheidsrisico. Bijvoorbeeld omdat Pogo’s zich graag in de buurt van militaire installaties vestigen.
Na de casino-inval begon het gewroet in Guo’s achtergrond. Met tranen in haar ogen vertelde ze op televisie te zijn geboren uit een affaire tussen haar Chinese vader en een Filipijnse huishoudster. Ze werd als ‘liefdesbaby’ verstopt op een varkensboerderij, waar ze thuisonderwijs kreeg. Daarom heeft ze geen diploma’s en komt haar naam in geen enkele schooladministratie voor, zegt ze. ‘Ik kon het niet verdragen anderen te vertellen dat mijn eigen moeder me heeft verlaten’, aldus Guo, die bezweert Filipijnse te zijn.
Dat verhaal ging onderuit toen bleek dat haar vingerafdrukken overeenkomen met die van een Chinese migrant. Deze Guo Huaping was op jonge leeftijd uit de Chinese kustprovincie Fujian naar de Filipijnen gekomen. Filipijnse klasgenoten herkenden Alice Guo vervolgens als Guo Huaping op klassenfoto’s.
Dat was al lastig uit te leggen, maar het werd nog moeilijker toen bleek dat er van 2019 tot 2024 geld uit China op Guo’s bankrekening is gestort. Toen werden er bij de inval in het casino in een brandkast ook nog eens rekeningen voor de elektriciteit, onderhoud en schoonmaak van het casino annex oplichterskantoor gevonden, die allemaal op Guo’s naam stonden.
‘Is zij een werktuig dat China in ons bestuur heeft ingebracht om stevige invloed in de Filipijnse politiek te krijgen?’, vroeg senator Risa Hontiveros zich af, die op hoorzittingen de waarheid uit Guo probeerde te krijgen.
Maar antwoorden komen er voorlopig niet, want Guo weigert nog naar de hoorzittingen te komen. Ze is getraumatiseerd door alle verdenkingen, zegt ze op Facebook. Sinds er een arrestatiebevel tegen haar is uitgevaardigd en haar bankrekeningen zijn bevroren, is Guo onvindbaar.
In afwachting van haar arrestatie publiceren de Filipijnse media alvast foto’s van haar cel. Daar wacht een smal, hard bed met een gebloemde sprei op haar.
3 x Alice Guo
- Voor een politicus is Alice Guo opmerkelijk afwezig op YouTube. Nadat ze twee jaar geleden twee filmpjes over haar dagelijks leven had gepost, heeft ze niets meer van zich laten horen op het videoplatform.
- De Filipijnse overheid vermoedt dat Alice Guo ongemerkt met haar Chinese paspoort de Filipijnen heeft verlaten.
- Alice Guo heeft haar kantoorartikelen, koffiemok en campagne-shirts in haar lievelingskleur roze.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant