De uitspraak van het Internationaal Gerechtshof over de bezetting van de Westoever heeft ook grote consequenties voor Israëls partners, waaronder Nederland. Zo zouden producten uit dat gebied hier niet meer binnen mogen komen.
De inhoud van het advies van het Internationaal Gerechtshof over de Israëlische bezetting van de Westoever was meer dan waar de Palestijnen van durfden te dromen en nog meer dan waarvoor de Israëli’s vreesden. Maar het heeft ook grote consequenties voor de (westerse) partners van Israël.
Het advies staat los van de oorlog in Gaza, omdat het al in 2022 is aangevraagd door de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties. Die wilde weten wat de status precies is van de bezette gebieden en wat de juridische gevolgen ervan zijn voor de afzonderlijke lidstaten die betrekkingen hebben met Israël.
Over de auteur
Tineke Bennema is historicus. Zij heeft bij Ramallah gewoond en schreef drie boeken over Israël en Palestina.
Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Het advies legt allereerst een bom onder Israëls bouwwerk van verovering, bezetting en annexatie van gebieden die de VN in 1947 heeft toegewezen aan de Palestijnse bevolking, dat recht heeft op zelfbeschikking. Het hof stelt dat de bezetting illegaal is, dat Joodse nederzettingen in bezet gebied moeten worden ontruimd en dat de kolonisten daar weg moeten. Want de militaire aanwezigheid van Israël in Palestijnse gebied heeft geleid tot discriminatie en segregatie waaraan onmiddellijk een einde moet komen.
Palestijnse vluchtelingen moeten kunnen terugkeren naar hun land. En last but not least, dient Israël de Palestijnse bevolking compenseren voor het leed en de schade die het heeft toegebracht.
In de VN zijn vele resoluties aangenomen tegen Israëls bezetting, die veel van bovenstaande elementen veroordeelden. Dat het hoogste juridische orgaan in de wereld zo onomwonden de bezetting in alle facetten illegaal noemt is opmerkelijk. Maar de betekenis ervan reikt nog veel verder. Het zorgt er allereerst voor dat naast internationale aandacht voor al het Palestijnse leed en de mogelijke genocide in Gaza, ook Israëls illegale gedragingen op de Westoever en in Oost-Jeruzalem weer in het vizier komen, waar de ultrarechtse regering in ijltempo gebied confisqueert en de facto annexeert.
Verder eist het hof niet alleen een einde aan die bezetting, maar ook expliciet aan de wereldwijde medeplichtigheid daaraan. Het hof geeft duidelijke richtlijnen aan andere staten om de bezetting niet te normaliseren en ‘te assisteren’. Wie dat wel doet, verricht dan ook illegale handelingen.
En wat deze uitkomst nog verrassender maakt: impliciet komt het advies overeen met de uitgangspunten van de in 2005 door Palestijnen opgerichte en inmiddels wereldwijde ‘Boycott, Divestment and Sanctions’-beweging (BDS) , die fel wordt bestreden door Israël. Al tijdens de Eerste Intifada was geweldloos Palestijns verzet populair, maar kreeg dit weinig aandacht in de media.
In 1987 sprak ik Mubarak Awad, bijgenaamd de Palestijnse Gandhi, die zich onder andere beijverde voor een boycot van Israëlische producten uit nederzettingen. De toenmalige Israëlische premier Yitzhak Shamir vond het gedachtegoed zo bedreigend, dat hij hem het land uitzette.
De geweldloze BDS-beweging is ook verboden in Frankrijk en in (delen van) de VS. Diverse Europese parlementen, zoals dat van Duitsland, veroordeelden haar, vanwege het vermeende antisemitische karakter, wat de beweging altijd ontkend heeft. BDS komt op voor de Palestijnse rechten en vraagt investeringen terug te trekken, met − als dit niet gebeurt − een boycot van producten en diensten als volgende stap.
Landen die tot verboden en veroordelingen van deze beweging overgingen kunnen deze nu gaan heroverwegen in het licht van het advies.
Het geduld van het hof is op, Israël moet ‘as soon as possible’ beginnen met de Palestijnen recht te doen. Na ruim 75 jaar schending van internationaal recht is dat ook een heldere boodschap aan de westerse vrienden, waaronder Nederland, als hoeder van het hof. Er wordt actie verwacht, ook van ons parlement en kabinet.
Nederland moet allereerst inventariseren welke relaties het onderhoudt met Israël die bezetting en annexatie laten voortduren. Nederland weet al heel lang dat het allemaal niet deugt, maar financiële overwegingen, vriendschap met Israël en de angst om voor antisemitisch te worden uitgemaakt, leidden tot nu toe tot lafheid om een einde te maken aan medeplichtigheid.
Verder dienen de Europese economische, culturele, commerciële, wetenschappelijke en andere betrekkingen met Israël in bezet gebied direct te worden gestaakt. Dat komt neer op bijvoorbeeld verbod op import van producten uit de Israëlische nederzettingen, op het uitwisselen van militaire kennis en op leveranties van wapens die gebruikt kunnen worden tegen Palestijnen.
Maar het betekent ook het stoppen van contacten zoals met de Hebrew University. Die universiteit bevindt zich in bezet Oost-Jeruzalem en heeft sinds 1967 grote stukken grond illegaal onteigend van onder meer het Palestijnse dorp Issawiya voor de uitbouw van haar campus.
Bovendien discrimineert zij Palestijnse studenten en wetenschappers: degenen die in bezet gebied wonen hebben geen toegang vanwege het Israëlische pasjessysteem, tenzij met een speciale vergunning. Gaat het Westen gewoon door met het onderhouden van de universitaire relaties, dan werkt het mee aan de Israëlische annexatie van Oost-Jeruzalem.
Niet alleen Israël, maar ook de vrienden van dat land zitten in de beklaagdenbank. Als ook na het verbreken van banden de Israëlische regering niet op andere gedachten wordt gebracht – Netanyahu verklaarde al dat zijn land geen Joods gebied kan bezetten – dan roept het land sancties over zichzelf af. Een algeheel wapenembargo. Een stop op alle uitwisselingen van hightech informatie. Het opzeggen van het Associatieverdrag. Het staken van alle wetenschappelijke subsidies via het Europese Horizonprogramma. Om mee te beginnen. Nu nog talmen is onacceptabel.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant