Kamala Harris zal het recht op abortus tot speerpunt van haar campagne maken als ze de Democratische presidentskandidaat wordt. Het lijkt gewaagd, zo'n polariserend onderwerp als campagnethema. Maar volgens Amerikadeskundige Kenneth Manusama is het een slimme zet.
Abortus is al lang een heet hangijzer in de Amerikaanse politiek. Maar bij de eerste presidentsverkiezingen sinds de vernietiging van de uitspraak in de zaak Roe versus Wade kan het zomaar een doorslaggevend thema worden.
In de zomer van 2022 haalde het Amerikaanse hooggerechtshof een streep door dat beroemde vonnis uit 1973. Daarmee kwam er een einde aan het landelijke recht op abortus en dus mogen staten zelf hun wetgeving bepalen. Sindsdien is abortus in veertien staten verboden, tenzij het leven van de moeder of foetus in gevaar komt.
Abortus is in sommige van die staten toegestaan (soms tot zes weken zwangerschap) als er sprake is van verkrachting of incest. In bijna tien staten is abortus mogelijk tot zes of vijftien weken zwangerschap. "In sommige staten proberen conservatieven het zelfs voor elkaar te krijgen dat een foetus juridisch als mens wordt gezien, zodat er een stevigere basis komt voor de bescherming van het ongeboren leven", zegt Amerikadeskundige Manusama tegen NU.nl.
"Abortusrecht is een constant gevecht binnen de staten zelf en tussen de staten en de federale overheid. Het zal bij de presidentsverkiezingen ook zeker aan bod komen. In een aantal staten is op 5 november een referendum. Dan kunnen kiezers bepalen of het recht op abortus wordt verankerd in de grondwet van die staat."
De Democratische Partij en Harris weten dat het onderwerp leeft bij de kiezers, zegt Manusama. Bijna twee derde van de Amerikanen is voor het recht op abortus. Daarbij maakt het niet uit op welke partij ze meestal stemmen. Hoewel de meningen over tot wanneer een abortus uitgevoerd mag worden uiteenlopen, zijn ze het erover eens dat de ingreep niet verboden moet worden. En dus is het voor Harris een uitgelezen kans om het over het recht op abortus te hebben als ze de presidentskandidaat wordt.
"Het is een slimme zet" om het als verkiezingsonderwerp te claimen, zegt Manusama. De Republikeinse Partij blijft namelijk het liefst weg van het thema. "Ze durven het niet aan te raken, omdat ze weten dat een meerderheid van de Amerikanen voor het recht op abortus is." Trump zegt alleen het eens te zijn met de wetgeving zoals die nu is, dat de staten mogen beslissen. Verder houdt Trump zijn mond, vermoedelijk omdat hij en de Republikeinse Partij weten dat te extreme uitspraken de Republikeinse vrouwelijke kiezer richting het andere kamp zouden kunnen drijven.
Zelfs de huidige president vindt het een lastig onderwerp. Wanneer het erover gaat, blijft Joe Biden bij de term "reproductive rights" (rechten met betrekking tot voortplanting) en neemt hij het woord abortus niet in de mond. Vanwege zijn katholieke achtergrond is Biden namelijk geen groot voorstander. Maar zijn beoogde opvolger Harris heeft er allesbehalve moeite mee.
Als senator stemde Harris regelmatig tegen antiabortuswetten en voor wetgeving die het recht op abortus stimuleert. Een bekend moment uit Harris' carrière is haar ondervraging van de conservatieve rechter voor het hooggerechtshof Brett Kavanaugh in 2018. Ze daagde hem herhaaldelijk uit om "wetten te noemen die de overheid de macht geven om beslissingen te nemen over het mannelijke lichaam". Dat kon hij niet.
Als vicepresident speelde Harris een centrale rol na de vernietiging van de Roe versus Wade-uitspraak. Ze was degene die de Amerikanen hierover toesprak en was leidend in beleidsdiscussies over hoe de uitspraak teruggedraaid kon worden. Ze hield zich ook met het onderwerp bezig tijdens Bidens herverkiezingscampagne. Op 22 januari, de datum van de uitspraak in 1974, begon Harris aan een Fight for Reproductive Freedom-tour. In belangrijke staten hield ze toespraken over abortus. En in maart bezocht ze als eerste vicepresident een abortuskliniek.
Volgens Manusama praat Harris ook voor conservatieve stemmers op een slimme manier over abortus. "Daarover zei ze: 'Je hoeft je geloof niet op te geven om het ermee eens te zijn dat de overheid vrouwen niet mag vertellen wat ze met hun lichaam moeten doen.' Het past dus vooral in het plaatje van de bescherming van vrouwenrechten voor de Democratische Partij en Harris."
En daarmee is het een onderwerp waarmee ze kiezers naar de stembus kunnen krijgen. "Het is een winnend issue voor de Democraten, zeker als je ernaar kijkt in het licht van Donald Trump. Die wordt vanwege zijn verleden met vrouwen (Trump is veroordeeld voor onder meer aanranding, red.) als vrouwonvriendelijk gezien", zegt Manusama.
Ook kan Harris het onderwerp gebruiken in een debat tegen de oud-president, mocht het zover komen. "Ze kan hem erover bevragen. Trump weet dat hij niet kan meegaan in Harris' opvattingen, maar hij kan ook niet meegaan in de extremen binnen zijn partij. En dan heeft hij nog zijn running mate: J.D. Vance, die voorstander van een nationaal abortusverbod was en daar vrij heftige uitspraken over deed. Trump wil het er niet over hebben. Het kan zijn zwakheden echt blootleggen."
Source: Nu.nl algemeen